• فهرست مقالات توسعه

      • دسترسی آزاد مقاله

        1 - الگوی اثربخش توسعه فناوری در سازمان‌های پژوهش و فناوری
        رضا بندریان مهدی  بندریان
        سازمان‌های پژوهش و فناوری رسالت توسعه فناوری و تمهید تجاری سازی آن به منظور ارتقاء و پشتیبانی از توانمندی‌های فناورانه و نوآورانه صنایع مربوطه و مرتبط را برعهده دارند. پیچیدگی و ماهیت خاص فرایند توسعه فناوری در سازمان‌های پژوهش و فناوری به منظور پاسخ اثربخش به نیاز صنعت چکیده کامل
        سازمان‌های پژوهش و فناوری رسالت توسعه فناوری و تمهید تجاری سازی آن به منظور ارتقاء و پشتیبانی از توانمندی‌های فناورانه و نوآورانه صنایع مربوطه و مرتبط را برعهده دارند. پیچیدگی و ماهیت خاص فرایند توسعه فناوری در سازمان‌های پژوهش و فناوری به منظور پاسخ اثربخش به نیاز صنعت، نیازمند طراحی یک فرآیند توسعه و تجاری سازی فناوری است که الزامات مختلف برای پاسخگویی به چالش‌ها و مشکلات متعدد موجود در این مسیر را داشته و منجر به یکپارچگی و تطابق بین نوع و زمان نیازهای فناورانه صنعت و فرایند توسعه و تجاری سازی فناوری در سازمان‌های پژوهش و فناوری گردد. به منظور پاسخگویی به این چالش‌ در این مقاله تلاش شده است یک الگوی تعدیل شده برای توسعه و تجاری سازی فناوری در سازمان‌های پژوهش و فناوری ارائه گردد. این مدل براساس تعدیل ادبیات موجود با استفاده از مطالعه موردی (چند موردی) فرایند توسعه و تجاری سازی فناوری در نمونه‌های موفق با استفاده از تحلیل کیفی بدست آمده است. پس از تبیین مدل در نهایت به جمع‌بندی با اشاراتی تحلیلی از مدل پرداخته می‌شود. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        2 - بررسی همکاریهای پژوهشی دستگاههای عضو کمیسیون صنایع، معادن و ارتباطات با دانشگاههای صنعتی منتخب کشور طی سالهای 89 و 90 (با تکیه بر تحلیل اطلاعات ثبت شده در سامانه مدیریت اطلاعات تحقیقاتی (سمات))
        مینا نوری حمیدرضا  طهوری پرستو  جلیلی
        چکیده حرکت به سوی توسعه دانش‌بنیان از جمله اهداف کلان مورد تأکید در اسناد بالادستی کشور می‌باشد. با نگاهی به مسیر پیموده شده در کشور طی سالهای اخیر، مشاهده می‌گردد که گامهای بلندی توسط تصمیم‌گیرندگان، سیاستگذاران، و ارکان اجرایی کشور در این راستا برداشته شده است که از آ چکیده کامل
        چکیده حرکت به سوی توسعه دانش‌بنیان از جمله اهداف کلان مورد تأکید در اسناد بالادستی کشور می‌باشد. با نگاهی به مسیر پیموده شده در کشور طی سالهای اخیر، مشاهده می‌گردد که گامهای بلندی توسط تصمیم‌گیرندگان، سیاستگذاران، و ارکان اجرایی کشور در این راستا برداشته شده است که از آن جمله می‌توان به تشکیل شورای عالی علوم، تحقیقات، و فناوری (عتف) و کمیسیونهای تخصصی این شورا در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اشاره کرد. یکی از اهداف عمده‌ای که طی سالهای 89-91 در فعالیتها و اقدامات شورای عتف دنبال شده است، ایفای نقش تسهیل‌گری بخش دولتی در ایجاد، تسهیل و تعمیق ارتباط صنعت کشور با بخش دانشگاهی و تحقیقاتی است. ارتباطی که در ادبیات نوآوری و فناوری، یکی از اساسی‌ترین ملزومات توسعه فناوری در هر کشوری شناخته می‌شود. در پژوهش انجام شده، کمیسیون تخصصی صنایع، معادن و ارتباطات شورای عالی عتف از طریق تحلیل اطلاعات تحقیقاتی ثبت شده توسط دستگاههای اجرایی و دانشگاههای کشور در سامانه ملی اطلاعات تحقیقاتی (سمات)، به بررسی و مقایسه میزان همکاری دستگاههای عضو این کمیسیون با دانشگاههای کشور طی سالهای 1389 و 1390پرداخته است. این بررسی در سال 1389، براساس تحلیل گزارش عملکرد دستگاهها و دانشگاهها در خصوص اجرای جزء دال بند 2 قانون بودجه سال 1389 کل کشور، و در سال 1390 بر اساس تحلیل عملکرد دستگاهها و دانشگاهها در اجرایی سازی جزء الف بند 108 قانون بودجه سال 1390 کل کشور و نیز جزء 1 بند م ماده 224 برنامه پنجم توسعه انجام شد. در این راستا، اطلاعات ثبت شده توسط دستگاههای عضو این کمیسیون شامل وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نیرو، و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در دو بخش اطلاعات مربوط به طرح‌های پژوهشی دستگاهها با مجریان دانشگاهی، و نیز اعتبارات تخصیص داده شده توسط دستگاهها به دانشگاهها جهت اجرای طرح‌های پژوهشی، و نیز اطلاعات مربوط به عملکرد تحقیقاتی 5 دانشگاه مهم صنعتی کشور، برای دو سال متوالی 1389 و 1390 مورد تحلیل و مقایسه قرار گرفت. نتایج حاصل، در مقاله حاضر ارائه می‌گردد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        3 - ظهور پارک ها و مراکز رشد علم و فناوری؛ وجه تمایز دانشگاه سنتی و مدرن
        حمید شفیع زاده  
        تحولات اخیر جامعه بشری در عصر فراصنعتی، جوامع و سازمان ها را ناگزیر از تأکید بر توسعه دانش، فناوری، نوآوری و کارآفرینی و همچنین انعطاف پذیری و سازگاری حداکثری در ارتباط با پیچیدگی های محیطی نموده است. به عبارت دیگر، بشر در نخستین دهه از هزاره سوم میلادی با گذر از اقتصاد چکیده کامل
        تحولات اخیر جامعه بشری در عصر فراصنعتی، جوامع و سازمان ها را ناگزیر از تأکید بر توسعه دانش، فناوری، نوآوری و کارآفرینی و همچنین انعطاف پذیری و سازگاری حداکثری در ارتباط با پیچیدگی های محیطی نموده است. به عبارت دیگر، بشر در نخستین دهه از هزاره سوم میلادی با گذر از اقتصاد جهانی و تحولات عظیم صنعتی و تکنولوژیکی، گام در عصری نهاده که دانش، محور اساسی تمامی حوزه ها و عرصه ها قرار گرفته است. در این عصر که به تعبیری عصر کارآفرینی نامگذاری شده است، دانش، فناوری و نوآوری مبنای توسعه تمامی جوامع محسوب می گردد. چراکه کارآفرینی به مثابه مهمترین سلاح پیشرفت علمی و اقتصادی کشورهای توسعه یافته، قادر است موجبات اشتغال زایی، افزایش بهره وری، توسعه اقتصادی و ارتقاء رفاه اجتماعی را در کشورهایی نظیر کشور عزیزمان ایران فراهم نماید. یکی از الزامات دستیابی به توسعه علمی و فناوری، ایجاد درک صحیح و مشترک از ضرورت و اهمیت دانش، فناوری و نوآوری در جامعه از طریق بسیج ملی منابع و امکانات و ایجاد نظام جامع علم و فناوری در کشور است که لازمه آن ارتقای جایگاه بنگاه های کوچک و متوسط در قالب مجموعه های جدیدی تحت عنوان پارک ها و مراکز رشد علم و فناوری مبتنی بر دانش و فناوری و مراکز حمایت کننده از آنان خواهد بود.طی دهه های اخیر، ظهور پدیده پارک ها و مراکز رشد علم و فناوری در بسیاری کشورها توانسته است تأثیرات شگرفی در دستیابی به توسعه دانش محور و همچنین تقویت تعاملات دولت، دانشگاه و صنعت برجای گذارد. لذا با عنایت به این موضوع، در مقاله حاضر، ابتدا به بیان تعریف پارک ها و مراکز رشد پرداخته و سپس بررسی وضعیت موجود و پیشینه پارک ها و مراکز رشد فناوری در جهان و سابقه آن در آسیا، ایران مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت عوامل موثر بر اثربخشی پارک ها و مراکز رشد ارائه شده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        4 - تدوین سیاست علم، فناوری و نوآوری برای کشورهای در حال توسعه: ارائه مدل مفهومی و تحلیل تطبیقی
        سیده محیا سیدان جعفر  باقری نژاد
        در نظام نوآوری ممالک، سیاست گذاری علم، فناوری و نوآوری از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. زیرا سه حوزه مذکور از حیاتی ترین حوزه های نظام نوآوری ملی می باشند و نقشی اثرگذار و اثر پذیر دارند. از طرفی در فرایند سیاست گذاری و پیاده سازی سیاست های علم، فناوری و نوآوری، پای چکیده کامل
        در نظام نوآوری ممالک، سیاست گذاری علم، فناوری و نوآوری از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. زیرا سه حوزه مذکور از حیاتی ترین حوزه های نظام نوآوری ملی می باشند و نقشی اثرگذار و اثر پذیر دارند. از طرفی در فرایند سیاست گذاری و پیاده سازی سیاست های علم، فناوری و نوآوری، پایش نتایج و پیامد ها و ارزیابی سیاست های مذکور بر توانایی یادگیری در نظام نوآوری ملی خواهد افزود و در نهایت به تدوین نظام مند سیاست علم، فناوری و نوآوری منجر خواهد شد. در این مقاله قصد داریم ضمن مرور و تحلیل ادبیات موضوع و بررسی و تحلیل تطبیقی تجارب برخی ممالک در زمینه ی سیاست علم، فناوری و نوآوری، مدل مفهومی تدوین سیاست های مذکور ارائه شود. در این راستا چهارچوبی برای مدل مفهومی سیاست علم، فناوری و نوآوری ارائه می شود که اجزا و عوامل موثر در تدوین سیاست های مذکور را منعکس می کند. یافته ها نشان می دهند که تبیین فرآیند سیستماتیک سیاست سازی برای تدوین سیاست های علم، فناوری و نوآوری ، نظرسنجی نظام مند از خبرگان امر، انجام مطالعات و تحقیقات مرتبط کتابخانه ای و میدانی، شناسایی مشکلات، شناسایی عوامل اثرگذار پیرامونی، برنامه ریزی، اجرای سیاست ها و ارزیابی آن ها از اهمیت به سزایی برخوردارند. واژگان کلیدی پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        5 - نقش مراکز رشد و پارک های علم و فناوری در توسعه ی شرکت های دانش بنیان
        پگاه بهببهانی یونس  وکیل الرعیا فینی
        چکیده: شرکت های دانش بنیان به جهت توسعه ی فناوری های نوین، تولید ثروت در جامعه، اشاعه دانش، ترویج کارآفرینی ، ایجاد مشاغل جدید، توسعه و پایدار کردن اقتصاد دانش بنیان و توسعه بهره وری اقتصادی ایجاد می شوند. دراین راستا و برای توسعه ی چنین شرکت هایی، در دنیایی که دانایی ح چکیده کامل
        چکیده: شرکت های دانش بنیان به جهت توسعه ی فناوری های نوین، تولید ثروت در جامعه، اشاعه دانش، ترویج کارآفرینی ، ایجاد مشاغل جدید، توسعه و پایدار کردن اقتصاد دانش بنیان و توسعه بهره وری اقتصادی ایجاد می شوند. دراین راستا و برای توسعه ی چنین شرکت هایی، در دنیایی که دانایی حرف اول را می زند نیاز است مراکز حمایتی که بتوانند همه جانبه از توسعه و پیشرفت این شرکت ها حمایت کنند به وجود آیند. یکی از مراکز مهم در جهت ارتقای نوآوری ها و کارآفرینی و توسعه اقتصادی کشور، مراکز رشد و پارک های علم و فناوری هستند که با حمایت های این مراکز، شرکت های دانش بنیان توسعه یافته و باعث جنب و جوش در چرخه اقتصادی کشور می گردند. پارک های علم و فناوری می توانند جریان دانش و فناوری را در میان دانشگاه و مراکز تحقیق و توسعه و صنعت برقرار کرده و رشد و توسعه اقتصادی را رقم بزنند. بنابراین در این مقاله سعی شده تعاریفی از این شرکت ها و مراکز حمایتی بیان کرده و سپس به نقش هرکدام از این مراکز در توسعه شرکت های دانش بنیان اشاره شده و در انتها به جمع بندی و پیشنهادات کاربردی پرداخته شده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        6 - رابطه هوشمندسازی و چابکی سازمانی؛ در راستای ایفای نقش اثربخش‌تر‌‌ مدارس در فرایند توسعه دانشی کشور
        محمدعلی نعمتی معصومه مهرجو
        چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه هوشمند سازی و چابکی سازمانی در میان مدارس متوسطه هوشمند شهرستان خرم‌آباد و ارائه راهکارهایی به‌منظور ایفای نقش اثربخش­تر آنان در مسیر توسعه دانش‌بنیان کشور است. دانشگاه‌ها به‌عنوان متولیان اصلی تربیت و پرورش منابع انسانی متخصص جهت ت چکیده کامل
        چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه هوشمند سازی و چابکی سازمانی در میان مدارس متوسطه هوشمند شهرستان خرم‌آباد و ارائه راهکارهایی به‌منظور ایفای نقش اثربخش­تر آنان در مسیر توسعه دانش‌بنیان کشور است. دانشگاه‌ها به‌عنوان متولیان اصلی تربیت و پرورش منابع انسانی متخصص جهت توسعه دانش‌بنیان جامعه، نقشی اساسی دارند و با توجه به اینکه مدارس وظیفه تأمین ورودی‌های دانشگاه‌ها را بر عهده دارند؛ لذا می‌توانند زمینه­ساز آموزش و پرورش منابع انسانی مورد نیاز برای توسعه دانش­بنیان جامعه باشند. در این راستا، جامعه پژوهش فوق مشتمل بر کلیه دبیران و کارکنان مدارس متوسطه هوشمند شهرستان خرم‌آباد بوده که شامل 396 نفر است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 195 نفر تخمین زده شده است که بر اساس روش نمونه­گیری خوشه­ای دومرحله‌ای انتخاب شدند. در پژوهش حاضر به‌منظور گردآوری داده­ها از پرسشنامه هوشمند سازی مدارس، جعفری حاجتی (1385) با 32 سؤال و پرسشنامه چابکی سازمانی، شریفی و ژانگ (1999) با 29 سؤال استفاده شده است. روایی ابزارهای فوق با بهره‌گیری از نظرات صاحب‌نظران و پایایی پرسشنامه هوشمند سازی مدارس با ضریب آلفای کرونباخ 91% و ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه چابکی سازمانی نیز 91% محاسبه شد. نتایج پژوهش با بهره‌گیری از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین هوشمند سازی مدارس و چابکی سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین بین هوشمند سازی مدارس و مؤلفه‌های چابکی (سرعت، شایستگی، پاسخگویی و انعطاف‌پذیری) نیز رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. از دیگر سو، بهره‌گیری بهینه مدارس از فناوری اطلاعات و ارتباطات و حرکت به‌سوی هوشمند سازی و چابکی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر بوده و یکی از راهبردهای توسعه دانش‌بنیان کشور محسوب خواهد شد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        7 - نقش‌آفرینی و ظرفیت سازی دانشگاه‌های نسل چهارم برای توسعه محلی و منطقه‌ای
        رضا مهدی مسعود شفیعی
        با توجه به نقش دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی در فرایند جهانی شدن و توسعه ملی، منطقه ای و محلی، در این مقاله عوامل مؤثر بر توسعه محلی و منطقه‌ای به ویژه عواملی که دارای نفوذ قوی تری در توسعه منطقه ای درازمدت هستند، بررسی شده است. در این مقاله، با استناد به دانشگاه خصوصی چکیده کامل
        با توجه به نقش دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی در فرایند جهانی شدن و توسعه ملی، منطقه ای و محلی، در این مقاله عوامل مؤثر بر توسعه محلی و منطقه‌ای به ویژه عواملی که دارای نفوذ قوی تری در توسعه منطقه ای درازمدت هستند، بررسی شده است. در این مقاله، با استناد به دانشگاه خصوصی WSB- NLU که حاصل سرمایه‌گذاری‌ مشترک دانشگاه ملی لوئیز  و ویسزا اسکولا بیزنیسو[1] می باشد، الگوی جدیدی از نهادهای آموزش عالی به‌نام «دانشگاههای‌ نسل چهارم» معرفی شده‌ است. دانشگاههای نسل چهارم، از یک‌سو، تأثیر قابل توجهی بر محیط پیرامون و توسعه محلی و منطقه‌ای دارند و از سوی دیگر، این نوع دانشگاهها موجبات تحول و توسعه خود را فراهم می کنند. این مقاله، بر اساس معرفی اجمالی پروژه معظم «شبکه نوآوری و انتقال دانش» و «شهر چندرسانه‌ای» نووی ساکز[2] لهستان تدوین شده است. بر اساس محتوای این مقاله، دانشگاههای نسل چهارم فراتر از آموزش، پژوهش و کارآفرینی، به مثابه ایجادکننده و فرصت ساز توسعه محلی و منطقه ای عمل می کنند. از این دانشگاهها انتظار می رود که علاوه بر تحول درونی منطبق با شرایط محیطی، زمینه تحول محیط پیرامون خود را نیز خلق کنند. در حال حاضر، اگر چه در عالم واقعیت، تعداد این نوع دانشگاهها کم می باشد، اما کارکرد مسئولیت پذیری اجتماعی و پاسخگویی ایجاب می کند که در دهه های آینده تعداد دانشگاههای نسل چهارم در تمامی نقاط سیاره زمین افزایش یابد. بدیهی است دانشگاههای ایران نیز نمی توانند و نباید از این تحول و دگرگونی شگرف عقب بمانند.   [1] . Wyzsza Szkola Biznesu ( WSB) - National-Louis University (NLU) [2] .Nowy Sacz پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        8 - بررسی جامعه شناختی رابطه دانشگاه و صنعت
        محمدعلی امیرپورسعید
        اگر از دیدگاه کارکردگرایی ساختی به جامعه نگاه کنیم، تمام جوامع انسانی دارای نظام ها و خرده نظام هایی هستند که برای رشد و ارتقاء سطح توسعه و پیشرفت خود؛ به بهره وری از این خرده نظام های موجود نیازمندند. بی شک وجود تعادلی پویا در بین این خرده نظام ها می تواند عاملی مؤثر و چکیده کامل
        اگر از دیدگاه کارکردگرایی ساختی به جامعه نگاه کنیم، تمام جوامع انسانی دارای نظام ها و خرده نظام هایی هستند که برای رشد و ارتقاء سطح توسعه و پیشرفت خود؛ به بهره وری از این خرده نظام های موجود نیازمندند. بی شک وجود تعادلی پویا در بین این خرده نظام ها می تواند عاملی مؤثر و حیاتی برای توسعه و رشد هر جامعه ای محسوب شود. بدون شک نهادهای دانشگاه و صنعت، دو نهاد بسیار مهم در توسعۀ جوامع جدید می باشند. کشور ما یک جامعۀ درحال توسعه و به تعبیری درحال گذار است که برای رسیدن به اهداف خود نیازمند رشد و توسعه ای متوازن و هماهنگ است تا به کمک آن بتواند سطح رفاه و زندگی بهتری را برای اعضای خود فراهم کند. به همین علّت لازم است تا نهادهای مختلف در یک جامعه از هماهنگی و ارتباطات زیادی برخوردار باشند تا جامعه بتواند به اهداف توسعه و رشد خود برسد. هدف این پژوهش را می توانیم مطالعه و شناخت روابط و تأثیرات متقابل نهادهای دانشگاه و صنعت بدانیم و همچنین دریابیم که چه عواملی باعث تقویت این رابطه میشود و چه عواملی میتوانند مانعی بر سر راه این رابطۀ متقابل باشند. در این پژوهش سعی بر آن است تا با استفاده از داده های کتابخانه ای به جمع آوری اطلاعات بپردازیم. با استفاده از این شیوه سعی میشود تا به کمک داده ها و منابع موجود و همچنین پژوهش های انجام شده در این زمینه ، به تجزیه و تحلیل آنها پرداخته و نتایج آنها را در قالب پژوهشی جدید ارائه دهیم. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        9 - بررسی رابطه بین تفکر استراتژیک، رهبری تحول‌گرا و یادگیری سازمانی با فرایند حمایت ایده توسعه محصول جدید (مطالعه موردی شرکت‌های دانش‌بنیان مرکز رشد جامع دانشگاه فردوسی مشهد)
        سمیه  رهی امیر رحیم پور
        هدف این پژوهش مطالعه رابطه بین رهبری تحول‌گرا، تفکر استراتژیک و یادگیری سازمانی با فرآیند حمایت ایده توسعه محصول جدید می‌باشد و در نظر دارد اهمیت رهبری تحول‌گرا، طرح‌های ظرفیت سازی تفکر استراتژیک و یادگیری سازمانی را به منظور حمایت از ایده‌های توسعه محصول جدید در شرکت‌ه چکیده کامل
        هدف این پژوهش مطالعه رابطه بین رهبری تحول‌گرا، تفکر استراتژیک و یادگیری سازمانی با فرآیند حمایت ایده توسعه محصول جدید می‌باشد و در نظر دارد اهمیت رهبری تحول‌گرا، طرح‌های ظرفیت سازی تفکر استراتژیک و یادگیری سازمانی را به منظور حمایت از ایده‌های توسعه محصول جدید در شرکت‌های دانش‌بنیان دانشگاه فردوسی تدوین نماید. پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی است و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها، توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی شمرده می‌شود. جامعه آماری آن را مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در مرکز رشد جامع دانشگاه فردوسی مشهد تشکیل می‌دهد که به دلیل پایین بودن تعداد جامعه آماری، از روش سرشماری استفاده شده است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد می‌باشد که روایی آن نیز از دید صاحب نظران و خبرگان مدیریت تایید شد. پایایی پرسشنامه نیز از طریق ضریب آلفای کرونباخ تایید گردید. برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افـزارPLS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که فرآیند رهبری تحول‌گرا، تفکر استراتژیک و یادگیری سازمانی تاثیر مثبتی بر فرآیند حمایت ایده توسعه محصول جدید دارند، علاوه بر این رهبری تحول‌گرا بر یادگیری سازمانی نیز تاثیرگذاری مثبتی دارد ولی رابطه آن با تفکر استراتژیک به تایید نرسید. از طرفی یادگیری سازمانی نیز بر تفکر استراتژیک اثر مثبتی دارد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        10 - ارزیابی موانع ارتباط دانشگاه با صنعت در راستای تحقق اهداف برنامه ششم توسعه با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی
        مهدی ثقفی سید علی  بنی هاشمی سیدعلیرضا  محمدزاده
        یکی از اهداف برنامه ششم توسعه انجام تحقیقات و پژوهش‌های علمی در راستای کاهش آسیب­های اقتصادی و اجتماعی، و ارائه راهکارهایی در جهت حل معضلات آن­ها است. از طرفی دیگر وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز موظف است در راستای تحقق اهداف برنامه ششم توسعه با دانشگاه‌ها همکاری نماید، در چکیده کامل
        یکی از اهداف برنامه ششم توسعه انجام تحقیقات و پژوهش‌های علمی در راستای کاهش آسیب­های اقتصادی و اجتماعی، و ارائه راهکارهایی در جهت حل معضلات آن­ها است. از طرفی دیگر وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز موظف است در راستای تحقق اهداف برنامه ششم توسعه با دانشگاه‌ها همکاری نماید، در همین راستا ممکن است عواملی مانع از ارتباط دانشگاه و صنعت گردند. براین اساس هدف از پژوهش حاضر ارزیابی موانع ارتباط دانشگاه با صنعت در راستای تحقق اهداف برنامه ششم توسعه با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی می­باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر اجرا توصیفی- پیمایشی بوده، که با مطالعات گسترده کتابخانه‌ای مورد پشتیبانی قرار گرفته است. بدین منظور پرسشنامه محقق ساخته­ای مشتمل بر 33 سؤال تدوین و بین 144 نفر از اعضای هیات علمی دانشگاه­ها و مدیران صنایع شهرستان بیرجند که به‌طور تصادفی در دسترس و براساس فرمول کوکران انتخاب ‌شده بودند توزیع و جمع­آوری گردید. جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از تحلیل عاملی تأییدی به کمک نرم‌افزار لیزرل استفاده ‌شده است، همچنین جهت بررسی ارتباط بین متغیرهای پژوهش و رتبه‌بندی آن­ها، از آزمون­های دوجمله­ای، تی تک عاملی و فریدمن بهره گرفته‌شده است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که به ترتیب عوامل نظام آموزشی، تحقیقات دانشگاهی، عوامل فرهنگی، عوامل ساختاری، عوامل عملکردی و قوانین و مقررات ازجمله موانع ارتباط دانشگاه و صنعت در راستای تحقق برنامه ششم توسعه می‌باشند.   پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        11 - توسعه کیفی خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران: الزامات و پیش بایست‌های خرد
          حمیدرضا  آراسته عبدالرحیم  نوه ابراهیم حسن رضا  زین آبادی
        در دهه‌های اخیر خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران به دو صورت رشد خصوصی‌سازی آموزش عالی دولتی و ورود بخش خصوصی به آموزش عالی توسعه یافته است. این پژوهش با توجه به لزوم همگام بودن توسعه کمی و کیفی، با هدف شناسایی الزامات خرد توسعه کیفی خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران انجام شد چکیده کامل
        در دهه‌های اخیر خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران به دو صورت رشد خصوصی‌سازی آموزش عالی دولتی و ورود بخش خصوصی به آموزش عالی توسعه یافته است. این پژوهش با توجه به لزوم همگام بودن توسعه کمی و کیفی، با هدف شناسایی الزامات خرد توسعه کیفی خصوصی‌سازی آموزش عالی در ایران انجام شد. روش آمیخته اکتشافی برای این پژوهش انتخاب شد. در بخش کیفی از مصاحبه و گروه کانونی و در بخش کمی از پرسشنامه محقق ساخته مشتمل بر 71 گویه در 8 بعد اصلی جهت جمع آوری اطلاعات استفاده گردید. ضریب پایایی پرسشنامه در بخش وضعیت مطلوب برابر با 947/0 و در بخش وضعیت موجود برابر با 95/0 به دست آمد. نمونه این پژوهش مشتمل بر 103 نفر از متخصصان و صاحبنظران آموزش عالی و دست اندرکاران آموزش عالی خصوصی کشور بود. الزامات خرد توسعه کیفی خصوصی‌سازی آموزش عالی در 8 بعد شناسایی و میزان اهمیت آنها(وضعیت مطلوب) و میزان توجه به آنها(وضعیت موجود) در فرآیند توسعه کیفی خصوصی‌سازی آموزش عالی مورد بررسی قرار گرفت. اکثریت این الزامات از نظر میزان اهمیت متوسط به بالا و میزان توجه متوسط به پایین در توسعه کیفی خصوصی‌سازی آموزش عالی برخوردار بوده اند. در نهایت راهکارهایی جهت توسعه کیفی این فرآیند در نظام آموزش عالی کشور پیشنهاد شده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        12 - ارزیابی شاخص‌های چابکی سازمانی با استفاده از تکنیک تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی (مورد مطالعه: سازمان توسعه برق ایران)
        زین العابدین اکبرزاده محمد  ولی پور خطیر محمد  محمدپور عمران
        چابکی این امکان را برای سازمان‌ها فراهم می‌آورد که با ارائه پاسخ‌های سریع، نوآورانه و خلاق بقای خود را در محیط‌های پیچیده و دائماً در حال تغییر امروزی تضمین کنند. در همین راستا، تحقیق حاضر درصدد است تا شاخص‌های اصلی چابکی را در سازمان توسعه برق ایران مورد مطالعه قرار ده چکیده کامل
        چابکی این امکان را برای سازمان‌ها فراهم می‌آورد که با ارائه پاسخ‌های سریع، نوآورانه و خلاق بقای خود را در محیط‌های پیچیده و دائماً در حال تغییر امروزی تضمین کنند. در همین راستا، تحقیق حاضر درصدد است تا شاخص‌های اصلی چابکی را در سازمان توسعه برق ایران مورد مطالعه قرار دهد. در ابتدا با استناد به ادبیات موضوعی، چهار معیار اصلی «اهرمی ‌کردن اثر افراد و اطلاعات»، «روابط همکارانه»، «اغنای مشتریان» و «غالب آمدن بر تغییر» انتخاب شدند. پس از طراحی پرسشنامه و تعیین روایی محتوا با نظر متخصصان دانشگاهی، داده‌های تحقیق از طریق نظر خواهی از خبرگان سازمان توسعه برق ایران جمع‌آوری گردید. سپس به منظور تعیین پایایی، سازگاری ماتریس مقایسات زوجی با روش گوس مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت با استفاده از تکنیک تصمیم گیری چند معیاره فازی اطلاعات تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که، مهم‌ترین معیار در انتخاب واحد سازمانی چابک‌تر «روابط همکارانه» با درجه اهمّیت (301/0) است. این در حالی است که در سازمان توسعه برق ایران، روابط همکارانه در رتبه سوم قرار گرفته است. لازم به ذکر است که، معیارهای اهرمی‌ کردن اثر افراد و اطلاعات با درجه اهمیت (277/0)، غالب آمدن بر تغییر با درجه اهمیت (238/0) و اغنای مشتریان با درجه اهمیت (184/0) مهمترین معیارهای بعدی در انتخاب واحد سازمانی چابک‌تر محسوب می‌شوند. نتایج حاکی از آن است که، سازمان توسعه برق ایران به منظور حداقل‌سازی شکاف میان وضعیت موجود و مطلوب چابکی سازمانی می‌بایست تمرکز بیشتری بر اولویت شاخص‌های موثر بر چابکی سازمانی داشته باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        13 - تکنیک های داده‌کاوی در سهمیه‌بندی مناطق برای کنکور
        نرجس سرعتی آَشتیانی سمیه علیزاده علی  مبصّـری
        تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان دبیرستان‌ها در سیستم آموزشی ایران خواهان ورود به دانشگاه‌ها می‌باشند و رقابت اصلی برای ورود به مراکز دانشگاهی معتبر می‌باشد. از سویی دیگر تسهیلات آموزشی، بهداشتی و ... در تمامی شهرها توزیعی مناسب ندارند. مدیران سازمان‌های ذیربط، تخصیص سهمیه چکیده کامل
        تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان دبیرستان‌ها در سیستم آموزشی ایران خواهان ورود به دانشگاه‌ها می‌باشند و رقابت اصلی برای ورود به مراکز دانشگاهی معتبر می‌باشد. از سویی دیگر تسهیلات آموزشی، بهداشتی و ... در تمامی شهرها توزیعی مناسب ندارند. مدیران سازمان‌های ذیربط، تخصیص سهمیه را راه‌کاری مناسب برای حل این مسأله می‌دانند و به دنبال استفاده از دانش نهفته در داده‌های موجود در این حوزه هستند. با منطقه‌بندی کلیه بخش‌های کشور، داوطلبان هر منطقه با هم مقایسه می‌شوند و در واقع با این روش از اینکه درصد پذیرفته‌شدگان یک شهر چند برابر شهر دیگری باشد، جلوگیری می‌شود. تعیین میزان سهمیه کنکور برای بخش‌های کشور در سال های اخیر، برمبنای میزان توسعه‌یافتگی مناطق با استفاده از روش تاکسونومی صورت گرفته است که خروجی حاصل از این روش نوعی رتبه‌بندی مناطق می‌باشد که در آن امکان تحلیل گروهی مناطق وجود ندارد، همچنین تعداد مناطق بصورت نظری تعیین می شود. برای رفع این مسائل بخش‌بندی می‌تواند به عنوان یک راهکار مناسب مورد استفاده قرار گیرد. تحقیق حاضر برای اولین بار در حوزه توسعه‌یافتگی، با استفاده از تکنیک‌های داده‌کاوی و روش کریسپ و در قالب متدولوژی پیشنهادی، بر روی داده‌های مرتبط، در وزارت آموزش‌ و پرورش، وزارت کشور، وزارت بهداشت و درمان، مرکز آمار و سازمان سنجش، صورت گرفته است. پس از شناسایی استانداردها و شاخص‌های اثرگذار در این زمینه، آماده‌سازی داده‌ها انجام شده و به ساخت انباره‌داده و ترکیب شاخص‌ها جهت استخراج عوامل جدید پرداخته شده است. در گام بعدی با بکارگیری الگوریتم K-means بخش‌های شبیه به هم در خوشه‌های مربوطه قرار گرفته و سپس با استفاده از روش پیش‌بینی شبکه های عصبی و درخت تصمیم امکان اختصاص بخش‌های جدید به هر کلاس (خوشه‌های ایجاد شده) فراهم شده و جهت ارزیابی مدل‌های ایجاد شده، دقت خروجی با سایر روش‌ها مقایسه شده است. دستاوردهای این تحقیق عبارتند از: تعیین تعداد بهینه بخش‌ها، بخش‌بندی مناطق، تحلیل هر بخش، استخراج قواعد تصمیم‌گیری، امکان پیش‌بینی سریع‌تر و دقیق‌تر برچسب کلاس برای مناطق جدید، فراهم نمودن امکان تدوین راهبرد‌های مناسب برای هر بخش. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        14 - شایستگی‏های اعضای هیات‏علمی جهت تحقق رسالت دانشگاهی ؛ تامّلی بر ادراکات و انتظارات دانشجویان دکتری
        قاسم سلیمی الهام  حیدری فهیمه  کشاورزی
        تحوّلات دانشگاه‏های آینده به شایستگی‏ها، ابتکارات، سیاست‏گذاری‏ها وبرنامه‏های امروز توسعه حرفه‏ای اعضای هیات‏علمی بستگی دارد. دراین مطالعه تلاش می‏شود تا از منظر دانشجویان، شایستگی‏های مورد انتظار اعضای هیات علمی برای یک دهه آینده مورد بررسی قرار گیرد. جامعه آماری پژوهش چکیده کامل
        تحوّلات دانشگاه‏های آینده به شایستگی‏ها، ابتکارات، سیاست‏گذاری‏ها وبرنامه‏های امروز توسعه حرفه‏ای اعضای هیات‏علمی بستگی دارد. دراین مطالعه تلاش می‏شود تا از منظر دانشجویان، شایستگی‏های مورد انتظار اعضای هیات علمی برای یک دهه آینده مورد بررسی قرار گیرد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل دانشجویان دکتری دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 93- 92 می‌باشد. نمونه‌ای با حجم 214 نفر بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی نسبتی بر اساس جنسیت و رشته تحصیلی انتخاب شد. ابزار این پژوهش،پرسشنامه محقق‏ساخته شایستگی‌های اعضای هیئت علمی(با اقتباس از پژوهش کیفی هیات و ویلیامز(2011)) می‏باشد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که از دیدگاه دانشجویان دکتری،مهم‏ترین شایستگی اعضای هیئت علمی در یک دهه آینده، شایستگی پژوهش خواهد بود، این در حالی است کهدر شرایط موجود، شایستگی تدریس اعضای هیات علمی از وضعیت مطلوب‏تری برخوردار است. بعلاوه این مطالعه آشکار نمود‏که بین وضعیت موجود و مطلوبشایستگی‏های تدریس، پژوهش، مشاوره، ارائه خدمات و همکاری و همیاری اعضای هیات‏علمی با همکاران شکاف زیادی وجود دارد. در پایان بین ابعاد مختلف شایستگی ارتباط معناداری یافت شد. باتوجه به اینکه مشابه این مطالعه درایران کاری انجام نشده است، این مقاله به دانش موجود درزمینه دانش توسعه و بالندگی اعضای هیات علمی و سیاست‏گذاری در این زمینه درکشور می‏افزاید، همچنین مقاله پیشنهاد‏هایی راجهت سیاستگذاری بالندگی اعضای هیات علمی ارائه می‏دهد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        15 - تأثیر سرمایه اجتماعی خریدار / فروشنده بر عملکرد نوآوری با بکارگیری توسعه دانش مشتری و تعهد به نوآوری
        عباسعلی  رستگار مهدی دهقانی سلطانی حسین  فارسی زاده
        هدف از این پژوهش مطالعه و بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی خریدار/ فروشنده بر عملکرد نوآوری با در نظر گرفتن نقش میانجی توسعه دانش مشتری و تعهد به نوآوری است. جامعه آماری این تحقیق شامل مدیران بازاریابی و مدیران تحقیق و توسعه در شرکت­های صادرکننده نمونه صنعتی و معدتی کشور که د چکیده کامل
        هدف از این پژوهش مطالعه و بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی خریدار/ فروشنده بر عملکرد نوآوری با در نظر گرفتن نقش میانجی توسعه دانش مشتری و تعهد به نوآوری است. جامعه آماری این تحقیق شامل مدیران بازاریابی و مدیران تحقیق و توسعه در شرکت­های صادرکننده نمونه صنعتی و معدتی کشور که در شبکه تولید جهانی هستند؛ بوده که تعداد آن­ها 304 نفر است و حجم نمونه نیز 262 نفر است. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری ­داده­ها، از نوع توصیفی- پیمایشی می­باشد. مدل مورد مطالعه با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج مطالعه بیانگر این است که هنجارهای مشترک و اعتماد، به واسطه عامل میانجی توسعه دانش مشتری بر عملکرد نوآوری موثر است. بر این اساس، عملکرد نوآوری تحت تاثیر مثبت تعاملات اجتماعی و هنجارهای مشترک به واسطه تعهد به نوآوری قرار می‌گیرد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        16 - شناسایی راهبردهای توسعه کارآفرینی گردشگری در منطقه آزاد چابهار و قشم
        مریم راشکی فرید  شاهمرادی امین رضا کمالیان
        ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻓﺮاواﻧﯽ بر اﺑﻌﺎد اﻗﺘﺼﺎدی، ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ ﮐﺸﻮر می‌گذارد. هدف پژوهش حاضر شناسایی راهبردهای مؤثر بر توسعه کارآفرینی گردشگری در مناطق آزاد چابهار و قشم می باشد. جامعه آماری را مدیران مناطق آزاد، متخصصان  و مدیران شرکت‌های مسافرتی و گردشگری و صاحبان کسب ‌وکار د چکیده کامل
        ﮔﺮدﺷﮕﺮی ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻓﺮاواﻧﯽ بر اﺑﻌﺎد اﻗﺘﺼﺎدی، ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ ﮐﺸﻮر می‌گذارد. هدف پژوهش حاضر شناسایی راهبردهای مؤثر بر توسعه کارآفرینی گردشگری در مناطق آزاد چابهار و قشم می باشد. جامعه آماری را مدیران مناطق آزاد، متخصصان  و مدیران شرکت‌های مسافرتی و گردشگری و صاحبان کسب ‌وکار در مناطق آزاد چابهار و قشم تشکیل داده‌اند. پژوهش به روش پیمایشی و ابزار گردآوری پرسشنامه محقق ساخته بوده که بعد از برآورد روایی(با استفاده از نظرات اساتید راهنما و مشاور و تحلیل عاملی تاییدی) و پایایی پرسشنامه از طریق ضریب پایایی آلفای کرونباخ استفاده گردید و با استفاده از نرم افزار SPSS21 آزمون فریدمن و مستقلT محاسبه و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل بیانگر این است که راهبرد تنظیمی، راهبرد شناختی و راهبرد هنجاری به عنوان سه راهبرد کلی توسعه کارآفرینی گردشگری در مناطق آزاد محسوب می‌شوند که در مجموع شامل9 مؤلفه و36 شاخص توسعه کارآفرینی گردشگری می‌باشند. همچنین نتایج حاصل از آزمون فریدمن نشان می‌دهد که راهبرد تنظیمی از اولویت مهمتری نسبت به دو راهبرد دیگر برخوردار است و اهمیت بالاتری دارد.   پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        17 - بررسی رابطه متغیرهای اثرگذار بر توسعه علم، توسعه فناوری و رشد اقتصادی درایران با رویکرد پویایی سیستم
        هومن شبابی محمود  يحيي زاده فر سعید راسخی میثم  شیرخدایی
        سهم خدمات دانش بنیان و صنایع مبتنی بر فناوری های پیشرفته در تولید ناخالص داخلی بسیاری از کشورها رو به افزایش است به طوری که در اقتصادهای توسعه یافته ای نظیر آمریکا این سهم به 40 درصد می رسد. ورود عنصر دانش و فناوری در تابع تولید به معنای افزایش چشمگیر بازدهی هاست و غفلت چکیده کامل
        سهم خدمات دانش بنیان و صنایع مبتنی بر فناوری های پیشرفته در تولید ناخالص داخلی بسیاری از کشورها رو به افزایش است به طوری که در اقتصادهای توسعه یافته ای نظیر آمریکا این سهم به 40 درصد می رسد. ورود عنصر دانش و فناوری در تابع تولید به معنای افزایش چشمگیر بازدهی هاست و غفلت از اهمیت روزافزون فناوری در رشد و توسعه اقتصادی، شکاف میان کشورهای پیشرو و عقب مانده تر را به صورت نمایی افزایش می دهد. پژوهش حاضر ضمن مطالعه عمیق ادبیات و مشخص کردن معیارهای اثرگذار بر سه حوزه توسعه علم، توسعه فناوری و رشد اقتصادی و تعیین روابط میان آنها، 14 معیار مشترک در ارتباط این سه حوزه را شناسایی نموده و با بهره گیری از نظر خبرگان این حوزه ها (13 خبره ایرانی ساکن داخل و خارج از ایران)، در قالب رویکرد پویایی سیستم و با استفاده از نرم افزارونسیم، به بررسی رابطه میان متغیرهای این سه حوزه در ایران پرداخته است. با بررسی چهار سناریوی مختلف طی بازه زمانی ده ساله، نتایج پژوهش نشان می دهد سه حوزه مورد بررسی در شبکه ای از ارتباطات پیچیده با هم در تعامل بوده و نفش کلیدی همگرایی سیاسی- اقتصادی در این ارتباط، زمینه ساز توسعه علم، توسعه فناوری و رشد اقتصادی در ایران است. این پژوهش می تواند راهگشای سیاستگذاریهای بهتر در ایران در حوزه های مورد بررسی باشد.   پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        18 - بررسی تاثیر بازاریابی محتوا براثربخشی فرآیند توسعه محصول شرکتهای فناورانه(هایتک) (حوزه فناوری اطلاعات شهرتهران‌)
        نادر سیدامیری
        با توجه به نقش محصولات با فناوری پیشرفته در اقتصاد کشورها و  بالا بودن نرخ شکست فرآیند توسعه محصول فناورانه  هدف از این مقاله بررسی تاثیر بازاریابی محتوا بر اثربخشی فرآیند توسعه محصول شرکتهای فناورانه (با فناوری پیشرفته )است. بهمین منظور جهت سنجش فرضیات و دستیابی به اهد چکیده کامل
        با توجه به نقش محصولات با فناوری پیشرفته در اقتصاد کشورها و  بالا بودن نرخ شکست فرآیند توسعه محصول فناورانه  هدف از این مقاله بررسی تاثیر بازاریابی محتوا بر اثربخشی فرآیند توسعه محصول شرکتهای فناورانه (با فناوری پیشرفته )است. بهمین منظور جهت سنجش فرضیات و دستیابی به اهداف تحقیق،430 پرسشنامه بین کارشناسان خبره و مدیران واحدهای تحقیق و توسعه، بازاریابی، فروش و استراتژیک شرکت­های حوزه فناوری اطلاعات شهر تهران بعنوان اعضای جامعه آماری در شهریورماه 1396 توزیع شد. که 384  پرسشنامه کامل  برای  انجام تحقیق مورد استفاده قرار گرفت.  برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استفاده شد . سپس داده ها با استفاده از روش معادلات ساختاری با نرم افزار Smart PLS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. تمامی فرضیات مورد آزمون بررسی شدند .آزمون فرضیات نشان داد هرچند بازاریابی محتوا و اعتماد(الکترونیکی) بر اثربخشی  فرآیند توسعه محصول تاثیر گذارند، اما اعتماد(الکترونیکی) نمی تواند نقش میانجی موثری در رابطه بین محتوا و اثربخشی فرآیند توسعه محصول برای شرکتهای فناورانه داشته باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        19 - تبیین الگوی سیستمی آموزش کارآفرینی با رویکرد توانمندسازی شغلی (مطالعه موردی: مددجویان کمیته امداد امام خمینی(ره) استان تهران)
        ماشالا ولیخانی
        پژوهش حاضر به ارائه الگوی سیستمی آموزش کارآفرینی در بین مددجویان کمیته امداد امام خمینی(ره) پرداخته است، که با استفاده از روش پیمایشی و با ابزار پرسشنامه و بهره گیری از نرم افزار لیزرل، الگوی فوق مورد برازش قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل 20 نفر از بین نخبگان (به چکیده کامل
        پژوهش حاضر به ارائه الگوی سیستمی آموزش کارآفرینی در بین مددجویان کمیته امداد امام خمینی(ره) پرداخته است، که با استفاده از روش پیمایشی و با ابزار پرسشنامه و بهره گیری از نرم افزار لیزرل، الگوی فوق مورد برازش قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل 20 نفر از بین نخبگان (به منظور تدوین الگوی سیستمی آموزش کارآفرینی) و همچنین 384 نفر از مددجویان کمیته امداد امام خمینی(ره) (به منظور ارزیابی نهایی الگوی ارائه شده) به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب گردیدند و روایی پرسشنامه نیز با استفاده از اعتبار صوری (نظر اساتید متخصص) مورد ارزیابی قرار گرفت و همچنین به دلیل اینکه میزان آلفای بدست آمده بالای 7/0 بوده است، اعتبار پرسشنامه مورد تائید بوده و نتایج تحقیق حاکی از آن است که تمام متغیرهای سازمانی و فردی تاثیرگذار (به عنوان ورودی) و همچنین متغیرهای چهارگانه تعدیل کنندهی تحقیق و در نهایت متغیرهای خروجی، عوامل تعیین کننده الگوی آموزش سیستمی کارآفرینی تلقی شده است و اولویتهای هر کدام از این متغیرها بر اساس آزمون‌های آماری بدست آمده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        20 - بررسی تأثیر یادگیری‌مداری بر عملکرد محصول جدید: تبیین نقش واسط قابلیت دوسو توانی نوآوری و چابکی سازمانی
        ایمان حکیمی
        یادگیری‌مداری در توسعه محصول جدید ضرورتی اجتناب ناپذیر است. با این حال، مطالعات اندکی مبنی بر چگونگی تأثیر یادگیری‌مداری بر عملکرد محصول جدید از طریق متغیرهای میانجی بالقوه انجام شده است. لذا هدف از این مطالعه بررسی نقش میانجی قابلیت دوسو توان و چابکی سازمانی در ارتباط چکیده کامل
        یادگیری‌مداری در توسعه محصول جدید ضرورتی اجتناب ناپذیر است. با این حال، مطالعات اندکی مبنی بر چگونگی تأثیر یادگیری‌مداری بر عملکرد محصول جدید از طریق متغیرهای میانجی بالقوه انجام شده است. لذا هدف از این مطالعه بررسی نقش میانجی قابلیت دوسو توان و چابکی سازمانی در ارتباط بین یادگیری‌مداری و عملکرد محصول جدید است. این پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی است که به روش میدانی اجرا گردید. جامعه آماری پژوهش، مدیران ارشد و بالاخص مدیران واحد تحقیق و توسعه شرکت‌های دانش بنیان واقع در استان کرمان می‌باشد که 180 نفر از آنها به عنوان نمونه انتخاب گردید. ابزار مورد استفاده، پرسشنامه‌ استاندارد می‌باشد. برای تحلیل داده‌ها نیز از روش‌های آمار توصیفی، تحلیل عاملی و معادلات ساختاری استفاده گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که یادگیری‌مداری به طور مثبت با قابلیت‌ دوسو توان و چابکی سازمانی در ارتباط است. قابلیت دوسو توان و چابکی سازمانی نیز، به نوبه خود، به طور مثبت با عملکرد محصول جدید در ارتباط می‌باشند. در نهایت با توجه به عدم تأیید رابطه مستقیم بین یادگیری‌مداری و عملکرد محصول جدید، نتایج حاکی از تأیید نقش میانجی کامل قابلیت‌های دوسو توانی و چابکی سازمانی در این ارتباط است.   پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        21 - طراحی مدل ابتکارمحوری در توسعه دانشگاه‌های آزاد اسلامی بر اساس الزامات آن
        لیلی عبدلی
        هدف این تحقیق طراحی مدل جهت توسعه­ی ابتکارمحوری در دانشگاه­های آزاد تهران بود که به روش کیفی و کمی انجام شد. جامعه آماری کلیه مدیران ارشد و معاونان و اعضای هیئت علمی و اساتید رشته­های مختلف دانشگاه آزاد اسلامی واحدهای تهران بوده که نمونه­ها در بخش کیفی 38 نفر (نمونه­گیر چکیده کامل
        هدف این تحقیق طراحی مدل جهت توسعه­ی ابتکارمحوری در دانشگاه­های آزاد تهران بود که به روش کیفی و کمی انجام شد. جامعه آماری کلیه مدیران ارشد و معاونان و اعضای هیئت علمی و اساتید رشته­های مختلف دانشگاه آزاد اسلامی واحدهای تهران بوده که نمونه­ها در بخش کیفی 38 نفر (نمونه­گیری هدفمند-گلوله برفی) و در بخش کمی 280 نفر با روش تصادفی (جامعه آماری 3500 نفر) انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه­های باز بوده (تائید روایی توسط اساتید و پایایی با بازآزمون و روش توافق درون­موضوعی 19/89 %) و در بخش کمی پرسشنامه­ی محقق­ساخته­ (با تائید روایی خبرگان و پایایی آلفای­کرونباخ 75 %) بود. یافته­ها نشان دادند که تدوین استانداردها، آیین‌نامه‌ها و مقررات، طراحی مکانیزم‌های مالی و غیرمالی تشویقی، ایجاد بستر و زیرساخت فناوری، پیاده‌سازی و کاربرد فناوری، بهینه­سازی فرآیندهای ابتکارمحوری، بکارگیری نیروی انسانی کارآمد، ایجاد مزیت رقابتی، ارتباطات درون و برون سازمانی مناسب، ارزیابی و پایش محیط و فرهنگ‌سازی مناسب دانشگاهی عوامل کلیدی در ایجاد دانشگاه ابتکارمحور می­باشند. نتایج نشان می­دهد که برای ایجاد محیطی خلاق و نوآور باید هر یک از الگوهای قانونی-حمایتی، رفتاری- ارتباطی، هویتی- فرهنگی، فناورانه-تکنولوژیکی و نیز عوامل انسانی- مالی را بهینه­سازی نموده و در چارچوب تعاملات بین این عوامل تعادل مناسب برقرار نمود. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        22 - روش‌های آموزش علوم و فناوری با نگاهی بر تجربیات کشورهای صنعتی
        ناهید شیخان
        رشته­های حوزه فنی و مهندسی بدلیل رابطه متقابلی که با فناوری و توسعه علمی دارند از اهمیت بسزایی در اقتصاد دانش بنیان برخوردارند  در طول چند دهه اخیر روند اصلی آموزش مهندسی در کشورهای صنعتی مرتباً تغییر کرده است و به دو گرایش علوم مهندسی و فناوری مهندسی متمایل شده است. گر چکیده کامل
        رشته­های حوزه فنی و مهندسی بدلیل رابطه متقابلی که با فناوری و توسعه علمی دارند از اهمیت بسزایی در اقتصاد دانش بنیان برخوردارند  در طول چند دهه اخیر روند اصلی آموزش مهندسی در کشورهای صنعتی مرتباً تغییر کرده است و به دو گرایش علوم مهندسی و فناوری مهندسی متمایل شده است. گرایش فناوری مهندسی برای نیازهای فوری و مستقیم صنعتی است و گرایش علوم مهندسی برای تدویش روشها و استاندارها در طراحی از طریق مدلسازی و تجزیه تحلیل و کسب  توانایی­های پایه برای ورود به تحصیلات تکمیلی برای تولید علم و نوآوری می­باشد. با توجه به اینکه توسعه علمی عمدتاً توسط دانشجویان دکتری با انجام تحقیقات توسعه­ای در حوزه فنی و مهندسی انجام می­شود و توسعه فناوری توسط دانشجویان ارشد و مراکز تحقیقاتی در تحقیقات کاربردی  محقق می­گردد، لذا در این مقاله نتیجه مطالعات در باب آموزش علوم و فناوری مهندسی با نگاهی بر تجربیات کشورهای صنعتی ارائه می­شود و پیشنهاداتی جهت بهبود روش­های آموزش مهندسی ارائه می­گردد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        23 - همبستگی سرمایه اجتماعی، کارآمدی نهادی و توسعه ملی
        سیدعطاءالله سینائی مسعود شفیعی
        فرایند پیوستۀ توسعه مهمترین ذهن مشغولی جوامع بشری و تعیین کنندۀ میزان تفاوت کشورهاست. بنابر این پرسش مهمی که در دنیای کنونی رد و بدل می شود این است که چرا و چگونه برخی کشورها به سطح بالاتری از شاخص های توسعه دست یافته اند و برخی دیگر در پایین جدول قرار دارند؟ از این زاو چکیده کامل
        فرایند پیوستۀ توسعه مهمترین ذهن مشغولی جوامع بشری و تعیین کنندۀ میزان تفاوت کشورهاست. بنابر این پرسش مهمی که در دنیای کنونی رد و بدل می شود این است که چرا و چگونه برخی کشورها به سطح بالاتری از شاخص های توسعه دست یافته اند و برخی دیگر در پایین جدول قرار دارند؟ از این زاویه کاویدن عوامل و ابعاد توسعه و طرح پرسش ها و فرضیات در این خصوص روش رایجی برای کشف و گشایش مسیرهای توسعۀ جوامع است. هدف کلی در این پژوهش بررسی سرمایه اجتماعی، رابطۀ آن با شکل گیری کارآمدی نهادی و سپس با نوسانات توسعۀ ملی است. پژوهش به تأثیر این ظرفیت های دو گانه، پیاپی و پیشنیاز بر نوسانات حرکت در مسیر توسعۀ ملی می پردازد. بازبینی مسیر طی شده و نوسانات نشان می دهد که رابطۀ میان این سه عامل برخوردار از یک وضعیت هم افزا (synergy)است. چارچوب نظری این پژوهش، تلفیقی از تئوریهای سرمایه اجتماعی، نهادگرایی و توسعه؛ و نظریات اندیشمندانی چون پاتنام، فوکویاما، هانتینگتون، نورث، شومپیتر، میردال و تودارو، در ارتباط با متغیرهای درگیر در شکل گیری موضوع پژوهش است. فرضیه اصلی پژوهش این است که رابطۀ همبستگی مثبتی میان سه متغیر سرمایه اجتماعی، کارآمدی نهادی و توسعۀ ملی وجود دارد. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر روش کتابخانه ای، اسنادی و اکتشافی است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        24 - تبیین راهبردهای توسعه سرویسها و زیرساختهای ICT در کشور با رویکرد آمایش اقتصادی (مطالعه موردی استانهای کرمانشاه، سمنان، فارس و آذربایجان شرقی)
        حسن محمدغفاری
        توسعه فناوری اطلاعات به عنوان یکی از معیارهای اساسی پیشرفت و شاخص های توسعه یافتگی در کشورها بشمار می آید که به جهت ویژگی های تسریع در ارتباطات و اطلاعات در سطوح مختلف سازمانی، گروه ها، افراد، بازارها، فرآیند تولید و ... بیش از پیش مورد تاکید جوامع قرار گرفته است. دستیا چکیده کامل
        توسعه فناوری اطلاعات به عنوان یکی از معیارهای اساسی پیشرفت و شاخص های توسعه یافتگی در کشورها بشمار می آید که به جهت ویژگی های تسریع در ارتباطات و اطلاعات در سطوح مختلف سازمانی، گروه ها، افراد، بازارها، فرآیند تولید و ... بیش از پیش مورد تاکید جوامع قرار گرفته است. دستیابی به توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات نیازمند عوامل مختلفی می‌باشد که یکی از مهمترین این عوامل توسعه زیرساخت ها و سرویس‌های ICT در کشور می باشد که دستیابی به این هدف نیازمند ارزیابی دقیق وضع موجود و مقایسه آن با وضع مطلوب می باشد. یکی از بهترین روش های دستیابی به چنین هدفی انجام برنامه ریزی راهبردی می باشد که از طریق شناسایی نقاط قوت، ضعف، تهدیدات و فرصت‌های توسعه سرویسها و زیرساختهای ICT امکانپذیر می باشد. در این راستا سعی شده تا با استفاده از محاسبه مدل SWOT برای استان های نمونه (کرمانشاه، سمنان، آذربایجان شرقی و فارس) و با نظرخواهی چند سطحی از 30 نفر کارشناس خبره در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در هر یک از استان ها به بررسی وضع موجود در استان ها پرداخته شود. در نهایت محاسبه داده های به دست آمده حاصل از نتایج کارشناسی در استان کرمانشاه نشان دهنده راهبرد کانونی برای حفظ وضع موجود بر اساس ماتریس راهبردی بوده و در سه استان دیگر سمنان، آذربایجان شرقی و فارس نتیجه ماتریس ارزیابی راهبردی نشان دهنده راهبرد تهاجمی بوده که موید لزوم استفاده از فرصت ها و قوت های موجود در زمینه توسعه زیرساخت ها و سرویس های ICT در استان ها می باشد که در مجموع میانگین چهار استان نیز راهبرد تهاجمی به عنوان راهبرد کانونی مورد توجه قرار گرفت. لذا اگر در مجموع نتایج چهار استان را در سطح کشور به عنوان نتیجه مطلوب شاخص استقرار ICT مد نظر قرار دهیم می‌توان گفت که در سه استان سمنان، آذربایجان شرقی و فارس فاصله‌ای با وضع مطلوب مشاهده نمی‌گردد و تنها در استان کرمانشاه فاصله اندکی در این زمینه با شاخص مطلوب که استقرار در راهبرد کانونی تهاجی می‌باشد، وجود دارد که با انجام برنامه‌ریزی های عملیاتی در زمینه کاهش تهدیدها و تبدیل ضعف ها به قوت ها در سطح استانی این نیز برطرف خواهد شد. لذا در کل شکاف زیادی را نمی توان به لحاظ آمایش اقتصادی در زمینه توسعه زیرساخت ها و سرویس های ICT در سطح کشور مشاهده کرد که می‌توان گفت این نتیجه در بین سایر بخش‌های اقتصادی نیز صادق می‌باشد. زیرا بهره‌گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات در بخش‌های مختلف اقتصادی بدون در نظر گرفتن زیرساخت‌ها و سرویس‌های عمومی و اساسی ICT امکانپذیر نمی‌باشد. لذا در مجموع ضعف‌ها و توانمندهای موجود در زمینه وضع موجود ICT در استان تاثیرگذار در بکارگیری فناوری اطلاعات در بخش‌های مختلف اقتصادی خواهد بود. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        25 - رتبه‌بندی توسعه یافتگی استان‌های کل کشور از حیث برخورداری از امکانات ICT
        حسن محمدغفاری
        در این مقاله سعی شده است وضعیت برخورداری از امکانات ICT در سطح کشور و استان‌ها با استفاده از ساختن شاخص ترکیبی و رتبه‌بندی ناشی از آن مورد ارزیابی قرار گیرد. برای این منظور جهت شناسایی شاخص‌های مورد نیاز در راستای ارزیابی امکانات، از شاخص‌های جهانی IDI استفاده گردیده چکیده کامل
        در این مقاله سعی شده است وضعیت برخورداری از امکانات ICT در سطح کشور و استان‌ها با استفاده از ساختن شاخص ترکیبی و رتبه‌بندی ناشی از آن مورد ارزیابی قرار گیرد. برای این منظور جهت شناسایی شاخص‌های مورد نیاز در راستای ارزیابی امکانات، از شاخص‌های جهانی IDI استفاده گردیده است. روش‌های مورد استفاده جهت ساختن شاخص ترکیبی، روش مؤسسه بین‌المللی ارتباطات ITU و روش پیشنهادی مقاله، روش MCDA-DEA می‌باشد. نتایج به دست آمده از شاخص ترکیبی حاکی است: وضعیت برخورداری از امکانات ICT در کل کشور با شاخص ترکیبی برابر 2.93 نسبت به میانگین جهانی در سطح پایینتری قرار دارد و نتایج رتبه‌بندی به دست آمده از دو روش مورد استفاده در بیشتر استان‌ها با هم برابر است. همچنین استان تهران در وضعیت متفاوتی نسبت به بقیه استان‌ها در برخورداری از امکانات ICT قرار گرفته در حد میانگین جهانی است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        26 - بررسی تأثیر قابلیت‌های نوآوری فناورانه بر عملکرد نوآوری در شرکت-های دانش بنیان (مورد مطالعه: پارک علم و فناوری دانشگاه تهران)
        مهدی دهقانی سلطانی
        هدف از پژوهش مطالعه و بررسی تاثیر قابلیت‌های نوآوری فناورانه بر عملکرد نوآوری در شرکت‌های دانش بنیان می­باشد. جامعه آماری این تحقیق مدیران و کارشناسان شرکت­های دانش بنیان مستقر در پارک علم و فناوری داشگاه تهران بوده و حجم نمونه 126 نفر می­باشد که برای به دست آوردن حجم ن چکیده کامل
        هدف از پژوهش مطالعه و بررسی تاثیر قابلیت‌های نوآوری فناورانه بر عملکرد نوآوری در شرکت‌های دانش بنیان می­باشد. جامعه آماری این تحقیق مدیران و کارشناسان شرکت­های دانش بنیان مستقر در پارک علم و فناوری داشگاه تهران بوده و حجم نمونه 126 نفر می­باشد که برای به دست آوردن حجم نمونه از روش نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای استفاده شده است. ابزار گرد­آوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد بوده که برای پایایی آن از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری ­داده­ها، از نوع توصیفی- پیمایشی می­باشد. از آزمون مدل سازی معادلات ساختاری برای بررسی تأثیر قابلیت‌های نوآوری فناورانه بر عملکرد نوآوری بهره گرفته شد. یافته‌ها نشان می­دهند که قابلیت‌های برنامه‎ریزی استراتژی، تحقیق ‌و توسعه، تخصیص منابع، بازاریابی و یادگیری می‌تواند به طور قابل توجهی عملکرد نوآوری را بهبود می‌دهند. همچنین قابلیت‌های تخصیص منابع و تحقیق ‌و توسعه نیز به طور قابل توجهی می‌توانند به بهبود معرفی محصول جدید منجر شوند. این در حالی است که قابلیت تولید و قابلیت سازماندهی تأثیر معناداری بر عملکرد نوآوری در شرکت­های دانش بنیان در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران ندارد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        27 - اثرات ایجاد دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات در اقتصاد روستایی مورد: سکونتگاه-های روستایی شهرستان رومشگان
        احمد رومیانی
        در جهان امروز تنوع کارکردی فناوری اطلاعات و ارتباطات و نقش موثر آن در شئون مختلف زندگی انسانی سبب شده تا به عنوان محور بسیاری از  تحولات و تغییرات به شمار ­آید. در واقع شعاع اثرگذاری فناوری­های اطلاعاتی و ارتباطی در قرن بیست و یکم به اندازه­ای بوده که بهره­مندی از این ت چکیده کامل
        در جهان امروز تنوع کارکردی فناوری اطلاعات و ارتباطات و نقش موثر آن در شئون مختلف زندگی انسانی سبب شده تا به عنوان محور بسیاری از  تحولات و تغییرات به شمار ­آید. در واقع شعاع اثرگذاری فناوری­های اطلاعاتی و ارتباطی در قرن بیست و یکم به اندازه­ای بوده که بهره­مندی از این تکنولوژی یکی از بسترهای اصلی توسعه همه جانبه قلمداد می­شود.عرصه اثرگذاری فناوری اطلاعات دارای گستردگی خاصی است و تنها محدود و منحصر به محیط­های شهری نمی­گردد و حتی دوردست­ترین مناطق را همچون نواحی روستایی در بر می­گیرد (فاضل نیا و کیانی،2:1382). به بیان دیگر، از آنجا که فناوری اطلاعات یکی از عناصر ضروری برای دستیابی به پیشرفت­های اساسی در هر برنامه توسعه محسوب می­شود و در مناطقی همچون روستاها که از یک سو به مثابه مهم­ترین قطب­های اقتصادی فضای کلان ملی است (افراخته و همکاران،1388: 2) و از سوی دیگر با مسائلی نظیر تراکم کم جمعیت، انزوای جغرافیایی و عدم دسترسی به اطلاعات مواجه بوده، دارای اهمیت قابل توجهی است(دیازپونیت و همکاران[1]،2012 : 121). از این رو برای اولین بار راهبرد ایجاد و توسعه دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات در فضاهای روستایی از سوی بانک جهانی ارائه گردید که تاکنون در بسیاری از کشورها به طور موفقیت­آمیزی رشد در جهت توسعه داشته است(پروینزا و همکاران[2]،2001). در بسیاری از جوامع پیشگام در زمینه توسعه، تجربه ترویج دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات در نواحی روستایی آن نشان داده است که ICT­ها ارتباط متقابلی میان سیستم اداری، آموزش­های تکنولوژیکی و توسعه اقتصادی در نواحی روستایی برقرار می­کند(تنیگ و یی[3]،2012:1). در واقع این دفاتر با کمک به ارتقاء دانش فنی کشاورزان، مدیریت صحیح منابع محیطی، افزایش کمی و کیفی تولید، بسترسازی جهت گسترش بازارهای اصلی و تجارت آزاد محصولات کشاورزی و رشد سازمان­های غیردولتی (NGOs) در ارتباط با بخش کشاورزی، افزایش رقابت‌پذیری، افزایش سرمایه‌گذاری و تجارت منطقه‌ای- ملی، افزایش فرصت­های شغلی و کمک به اشتغال­زایی زنان؛ در افزایش درآمد خانوارهای روستایی و توسعه اقتصادی این سکونتگاه­ها از نقش قابل توجهی برخوردار است)رائو[4]،2007:517-514). همچنین به ساکنین مناطق روستایی این امکان را می­دهد تا ضمن غلبه بر موانع توسعه و کاستن انزوای جغرافیایی، به گسترش آگاهی‌های فردی- اجتماعی خود بپردازند(اسکاپ[5]،1996­: 4-1373 ). 2-روش تحقیق مقاله پیش رو به لحاظ هدف توسعه­ای و از حیث ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی می­باشد. به منظور گردآوری داده­ها از دو روش مطالعات اسنادی و بررسی­های پیمایشی استفاده شد. مهم­ترین ابزار روش پیمایشی، پرسشنامه محقق ساخته در سطح خانوار بوده است. سوالات پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت طراحی گردید. روایی ابزار گردآوری با استفاده از تجارب و نظرات پنج تن از متخصصین برنامه­ریزی و توسعه روستایی ارزیابی و مورد تأیید واقع شد. ضریب پایایی پرسشنامه برای بخش­های گوناگون آن بالاتر از 7/0 محاسبه شده است و میزان آلفای کل گویه­ها برابر 821/0 به دست آمده که در سطح قابل قبولی بوده است. جامعه تحقیق شامل 7 پارچه آبادی با 2781 خانوار برخوردار از دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات(ICT) بخش مرکزی شهرستان رومشگان بوده که به صورت همه شماری مورد مطالعه واقع شد. حجم نمونه به کمک فرمول کوکران 230 خانوار تعیین و سپس با روش نسبت­ نسبت­گیری و نمونه­گیری تصادفی ساده در هر روستا انتخاب شد. 2-یافته­های تحقیق در این تحقیق تلاش گردید تا به واکاوی نقش اقتصادی دفاتر ICT در فضاهای روستایی بخش مرکزی شهرستان رومشگان پرداخته شود. نتایج نشان داد دفاتر ICT در تحقق اهداف اولیه خود که ارائه برخی از خدمات ارتباطی، مخابراتی، اطلاع رسانی و آموزشی در فضاهای روستایی بوده، توفیق درخوری داشته­اند و در سطح بعدی، کارکرد این دفاتر توانسته است تاحدودی نگرش و آگاهی جامعه روستایی را نسبت به محیط و فضای کسب و کار، مصرف و سبک زندگی متحول سازد. در زمینه اقتصادی که می­توان گفت تدوام حیات دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات و همچنین میزان کارآمدی و رضایت­مندی اهالی را از این خدمات تعیین می­نماید،  یافته­ها حاکی است این دفاتر در توسعه اشتغال روستایی به عنوان یکی از ابعاد اساسی اقتصاد نواحی روستایی، نقش کمی ایفا نموده است. به علاوه، میزان نقش و اثرگذاری دفاتر یاد شده در بطن جامعه روستایی تابعی از شرایط سنی و ویژگی­های جنسیتی بوده به گونه­ای که دفاتر  ICT در ایجاد و یا زمینه­سازی فرصت­های اشتغال برای گروه جوانان و به ویژه مردان موثرتر بوده است. بالا بودن سطح سواد گروه­های مذکور، موانع و شرایط خاص فرهنگی – اجتماعی نواحی روستایی از عمده عوامل اثرگذار بر این وضعیت برشمرده شده است. در بعد هزینه و درآمد نتایج نشان داد دفاتر ICT در کاهش هزینه­های زندگی روستائیان و افزایش چشمگیر درآمد آنان نقش بسزایی نداشته و در برخی موارد که روستائیان از شرایط نامساعد مالی برخوردار بوده­اند، بهره­گیری از امکانات این دفاتر هزینه بیشتری را بر دوش خانوار تحمیل نموده است. پایین بودن سطح آگاهی روستائیان از نحوه و چگونگی استفاده از این دفاتر و نداشتن اطلاعات به­روز از ظرفیت­های دفاتر ICT از مهمترین علل ناکارآمدی دفاتر مذکور در زمینه بهبود درآمد و کاهش هزینه­های روستائیان است.   [1]-Diazpuente et al [2] - Proenza et al [3] - Ting & Yi [4] - Rao [5] - ESCAP پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        28 - تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر شاخص توسعه انسانی در کشورهای D-8
        علی رضازاده
        هدف اصلی این مطالعه بررسی تاثیر شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)  بر توسعه انسانی کشورهای D8 طی دوره زمانی 1990-2015 می­باشد. در این راستا از متغیرهای تولید ناخالص داخلی حقیقی، درجه باز بودن تجاری و تشکیل سرمایه ناخالص به عنوان متغیر کنترل استفاده شده و تخمین مدل در چکیده کامل
        هدف اصلی این مطالعه بررسی تاثیر شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)  بر توسعه انسانی کشورهای D8 طی دوره زمانی 1990-2015 می­باشد. در این راستا از متغیرهای تولید ناخالص داخلی حقیقی، درجه باز بودن تجاری و تشکیل سرمایه ناخالص به عنوان متغیر کنترل استفاده شده و تخمین مدل در چارچوب تکنیک هم­انباشتگی پانلی انجام یافته است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بین متغیرهای مدل تحقیق رابطه تعادلی بلندمدت وجود دارد و متغیرهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، تولید حقیقی، درجه باز بودن تجاری و تشکیل سرمایه ناخالص تاثیر مثبت و معنی­دار بر شاخص توسعه انسانی در کشورهای مورد مطالعه دارند. لذا مهمترین توصیه سیاستی مطالعه آن است که کشورهای در حال توسعه دی هشت، با سرمایه­گذاری­های تکمیلی در فناوری­های نوین اطلاعات و ارتباطات در کنار سرمایه­گذاری در بخش­های سلامت و آموزش، سطح توسعه انسانی خود بیش از پیش ارتقا دهند.   پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        29 - ارائه مدل کسب‌وکار مبتنی بر اینترنت اشیاء برای حوزه پزشکی ازراه دور بر اساس بکارگیری شبکه‌های عصبی مصنوعی و سیستم استنتاج فازی فالکن
        معصومه امیدوار
        مهمترین هدف پژوهش حاضر، ارائه مدل کسب‌وکار مبتنی بر اینترنت اشیاء در حوزه پزشکی از راه دور بر اساس بکارگیری شبکه‌های عصبی مصنوعی و سیستم استنتاج فازی فالکن در مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران در مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران، است. در واقع مسائل این پژ چکیده کامل
        مهمترین هدف پژوهش حاضر، ارائه مدل کسب‌وکار مبتنی بر اینترنت اشیاء در حوزه پزشکی از راه دور بر اساس بکارگیری شبکه‌های عصبی مصنوعی و سیستم استنتاج فازی فالکن در مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران در مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران، است. در واقع مسائل این پژوهش را می‌توان خستگی تصمیم‌گیران و پزشکان NIMAD بر اثر ترکیب روش‌های مختلف طراحی مدل کسب‌وکار مبتنی بر اینترنت اشیاء در حوزه پزشکی از راه دور در حوزه تِله مِدیسین و نیز نیاز به استفاده از سیستم T-MEDICINE+IOT.F-ANFIS در افزایش اعتماد و اطمینان در تصمیم‌گیری، و همچنین مسئله نیاز به تخصص چندگانه از طریق به‌کاربردن همزمان دانش چند نفر خبره حوزه‌های مختلف برای حل مسئله طراحی مدل کسب‌وکار مبتنی بر اینترنت اشیاء در حوزه پزشکی از راه دور در حوزه تِله مِدیسین، بیان نمود. در پژوهش حاضر، به منظور طراحی سیستم هوشمند مبتنی بر شبکه‌های عصبی-فازی فالکن از محیط برنامه نویسی Matlab R2017b استفاده شد. در نهایت، با استفاده از خروجی‌های سیستم T-MEDICINE+IOT.F-ANFIS می‌توان وضعیت "طراحی مدل کسب‌وکار مبتنی بر اینترنت اشیاء در حوزه پزشکی از راه دور در حوزه تِله مِدیسین" را بر اساس متغیر‌هایی چون استفاده از اینترنت اشیاء در تِله مِدیسین؛ قابلیت مدیریت دستگاه‌ها و اشیاء؛ موقعیت شبکه‌های اینترنت اشیاء؛ امنیت اینترنت اشیاء؛ میزان آشنایی با تحلیل کاربردهای اینترنت اشیاء؛ مورد تحلیل قرار داد. در واقع، اختلاف نهایی بین تحلیل خروجی‌های سیستم T-MEDICINE+IOT.F-ANFIS و میانگین نظرات پزشکان از راه دور و متخصصان مدل کسب‌وکار مبتنی بر IOT معنی‌دار نبوده و برابر با 065/0 است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        30 - تدوین و ارزیابی استراتژی های دانشگاه با مدل تلفیقی A'WOT
        سید علی  بنی‌هاشمی مهدی  ثقفی
        مدیریت استراتژیک عبارت است از فرآیند تضمین دست¬یابی سازمان به فواید ناشی از به¬کارگیری استراتژی¬های سازمانی مناسب. همچنین هنر و علم فرمول¬بندی، اجرا و ارزیابی تصمیمات چندبعدی با تأکید بر یکپارچه¬سازی عوامل مدیریت، بازاریابی، امور مالی، تولید و خدمات و غیره می¬باشد. امرو چکیده کامل
        مدیریت استراتژیک عبارت است از فرآیند تضمین دست¬یابی سازمان به فواید ناشی از به¬کارگیری استراتژی¬های سازمانی مناسب. همچنین هنر و علم فرمول¬بندی، اجرا و ارزیابی تصمیمات چندبعدی با تأکید بر یکپارچه¬سازی عوامل مدیریت، بازاریابی، امور مالی، تولید و خدمات و غیره می¬باشد. امروزه دانشگاه¬ها به¬عنوان سازمان¬هایی غیرانتفاعی همچون دیگر سازمان-ها، با محیطی پیچیده و متلاطم روبرو هستند. هدایت صحیح دانشگاه نیازمند درک محیط داخلی و خارجی و اتخاذ تصمیم-های راهبردی هوشمندانه می¬باشد. هدف از انجام این پژوهش، تدوین و ارزیابی استراتژی دانشگاه پیام نور استان خراسان جنوبی می¬باشد. از این¬رو، با استفاده از تحلیل محیط داخلی (نقاط قوت و ضعف) و محیط خارجی (فرصت¬ها و تهدیدها) در دانشگاه پیام نور استان، استراتژی¬های دانشگاه با استفاده از مدل SWOT شناسایی گردیدند. سپس با تکنیک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، استراتژی¬های اخذ شده از نظر اهمیت اولویت¬بندی شدند. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه پیام نور استان می¬باشد که با استفاده از روش نمونه¬گیری تصادفی ساده، نمونه آماری مورد نظر انتخاب گردید. یافته¬های پژوهش نشان می¬دهد که استراتژی ارتباط با صنعت و جامعه در دانشگاه¬ها، شاهراه اصلی در موفقیت دانشگاه¬ها به¬حساب می¬آید، و دانشگاه¬ها برای موفقیت بیشتر، باید ارتباط مؤثرتری با صنعت برقرار نمایند. ارتباط با صنعت و جامعه در دانشگاه¬ها، زیربنای تحقق سایر استراتژی¬ها از جمله گسترش رشته¬های فنی و مهندسی، توسعه تحقیقات علمی دانشگاه¬ها و تبدیل شدن به قطب علمی در حوزه خاص می¬باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        31 - مقایسه توسعه انسانی در ایران وکشورهای منطقه (بر اساس گزارش توسعه انسانی سازمان ملل در سال 2011)
          رضا  علیزاده غلامحسین  وزیری
        موضوع ارتباط صنعت و دانشگاه از محورهای اصلی حرکت در راستای سند چشم انداز بیست¬ساله ایران در افق سال 1404 هجری شمسی در زمینه توسعه علمی و فناوری است و تاثیر چشمگیری بر اشتغال نیروی انسانی تحصیل¬کرده، تولید ملی و در نتیجه درآمد سرانه کشور دارد و با عنایت به این¬که میانگین چکیده کامل
        موضوع ارتباط صنعت و دانشگاه از محورهای اصلی حرکت در راستای سند چشم انداز بیست¬ساله ایران در افق سال 1404 هجری شمسی در زمینه توسعه علمی و فناوری است و تاثیر چشمگیری بر اشتغال نیروی انسانی تحصیل¬کرده، تولید ملی و در نتیجه درآمد سرانه کشور دارد و با عنایت به این¬که میانگین سال¬های تحصیل، امید به تحصیل و درآمد سرانه از شاخص¬های تعیین کننده توسعه انسانی هستند، لذا توسعه ارتباط جامعه دانشگاهی با صنایع مختلف کشور، یکی از الزامات بهبود وضعیت توسعه انسانی در کشور است در این مقاله سعی شده است مفهوم توسعه انسانی به وسیله شاخص¬ها و اجزای آن¬ها که برای سنجش توسعه انسانی استفاده می‌شوند، توضیح داده شود و سپس مقایسه¬ای تحلیلی بین ایران و کشورهای منطقه انجام گیرد. منظور از کشورهای منطقه کشورهایی هستند که در سند چشم انداز بیست ساله ایران در افق سال 1404هجری شمسی مدنظر قرار گرفته اند. این کشورها شامل کشورهای آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه و نیز کشورهای همسایه ایران می¬شوند. هدف از این مقاله، بررسی و ارزیابی توسعه انسانی جمهوری اسلامی ایران و مقایسه جایگاه آن بین کشورهای منطقه و نیز جهان براساس گزارش توسعه انسانی (HDR) سال 2011 می¬باشد. این گزارش به صورت سالیانه توسط سازمان ملل منتشر می¬شود. بررسی‌ها‌ی انجام یافته نشان می¬دهد که کشور ما از نظر شاخص توسعه انسانی در وضعیت مطلوبی به سر نمی‌برد و تداوم روند فعلی موجب نزول رتبه ایران در رتبه بندی جهانی خواهد شد. بنابراین پس از بررسی‌ها‌ی انجام گرفته و تحلیل نتایج به دست آمده برای بهبود توسعه انسانی در کشور پیشنهاداتی ارائه گردیده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        32 - مروري بر الگوها و طرح‌هاي تعامل دانشگاه و صنعت
        حمید شفیع زاده  
        دانشگاه و صنعت دو نهاد کلیدی هر جامعه‌ای محسوب می‌شوند و از آنجایی‌که توسعه همه جانبه جوامع و کشورها تا حد زیادی ناشی از کاربست توانمندیهای هر کدام از این دو نهاد در جهت رفع نیازهای همدیگر می‌باشد، نظر سیاستگذاران، برنامه‌ریزان و مجریان آنها را به خود جلب کرده است و مقو چکیده کامل
        دانشگاه و صنعت دو نهاد کلیدی هر جامعه‌ای محسوب می‌شوند و از آنجایی‌که توسعه همه جانبه جوامع و کشورها تا حد زیادی ناشی از کاربست توانمندیهای هر کدام از این دو نهاد در جهت رفع نیازهای همدیگر می‌باشد، نظر سیاستگذاران، برنامه‌ریزان و مجریان آنها را به خود جلب کرده است و مقوله ارتباط مستمر و بهینه دانشگاه و صنعت را مورد توجه قرار داده است. اين مقاله در راستاي تبيين رابطه دانشگاه و صنعت، نخست به پيشینه موضوع در دنيا و ايران پرداخته و سپس اين موضوع را به عنوان چالشي فراروي جامعه در ارتباط با آموزش عالي، مورد بررسي قرار داده است و در ادامه ضمن معرفي ساز و كارهاي تعامل دانشگاه و صنعت با اقتباس از روشهاي انتقال دانش و فناوري، الگوهاي تعامل دانشگاه و صنعت را نيز با نشأت از الگوهاي نوآوري و رشد فناوري، تشريح كرده است. آنگاه با مروري بر طرح‌هاي به كار گرفته شده جهت تعامل دانشگاه و صنعت، منافع متقابل اين دو نهاد از برقراري رابطه را با توجه به داده‌ها و ستانده‌هايي كه با همديگر دارند، توضيح داده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        33 - پارادایم توسعه فناوری ایران در سند چشم انداز2050 صنعت برق جهان
        علی  میغی سید محسن  معصوم زاده
        امروزه فناوری به عنوان مهمترین اهرم رشد اقتصادی در عرصه جهانی شناخته شده است. دولت‌ها‌وصنایع موفق در جهان در حال حاضر به اهمیت این موضوع پی برد ه اند که بکارگیری اثربخش علم و فناوری باعث افزایش کارآیی و توان رقابتی آنها در بازارهای جهانی خواهد شد . از این رو بدون شک آین چکیده کامل
        امروزه فناوری به عنوان مهمترین اهرم رشد اقتصادی در عرصه جهانی شناخته شده است. دولت‌ها‌وصنایع موفق در جهان در حال حاضر به اهمیت این موضوع پی برد ه اند که بکارگیری اثربخش علم و فناوری باعث افزایش کارآیی و توان رقابتی آنها در بازارهای جهانی خواهد شد . از این رو بدون شک آینده از آن کشورهایی خواهد بود که توسعه فناوری خود را بر اساس راهبردها و سیاست‌ها‌ی خاص مشخص نموده و به این ترتیب با استفاده از ساز و کارهای لازم خود را برای همگامی با تحولات آینده آماده کرده اند. این مقاله با مطالعه صنعت برق کشور توسعه یافته‌ای چون کره جنوبی و تحلیل چشم انداز آتی توسعه فناوری صنعت برق جهان تا سال 2050 ، بر آن است که به پاسخی درخور دست یابد. داده‌ها‌ و شواهد ارائه شده در این گزارش ، حاکی از آن است که توسعه فناوریکی صنعت برق ایران برای همسویی با روند آتی حاکم بر صنعت برق جهان، باید موضوع‌ها‌یی چون هوشمند سازی شبکه ،کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای از طریق توسعه انرژی‌ها‌ی تجدید پذیر و بهبود راندمان نیروگاه‌ها‌ی موجود،ترکیب بهینه سبد تولید،مدیریت مصرف و بهبود بهره وری و توسعه حمل و نقل بر پایه برق را در کانون توجه خود قرار دهد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        34 - ضرورت تحول در نظام آموزش عالي كشور جهت توسعه فناوري ملي و ارتباط با صنعت
         
        سال‌ها است در کشور متفکرین و مدیران در تلاش می‌باشند تا از طریق نزدیک کردن رابطه صنعت با دانشگاه یافته‌های علمی و تلاش‌های پژوهشی را در خدمت توسعه فناوري ملی قرار دهند. بعد از تغییر نام وزارت فرهنگ و آموزش عالی به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، انتظار می‌رفت وزارت در راس چکیده کامل
        سال‌ها است در کشور متفکرین و مدیران در تلاش می‌باشند تا از طریق نزدیک کردن رابطه صنعت با دانشگاه یافته‌های علمی و تلاش‌های پژوهشی را در خدمت توسعه فناوري ملی قرار دهند. بعد از تغییر نام وزارت فرهنگ و آموزش عالی به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، انتظار می‌رفت وزارت در راستای توسعه فناوري، قدمهای اساسی برداشته و نقش مهمی را در توسعه دانش بنیان کشور ایفا کند. بویژه که این وزارت بیشترین متخصصان علمي کشور و محققین را در اختیار دارد. اما با وجود تلاش‌های بسیاری که پس از این تغییر نام تا کنون صورت گرفته است، هنوز هم نیاز به اقدامات اساسی، برنامه‌ریزی و سازماندهی شایسته‌ای که منجر به برونداد مناسب‌تری از توسعه فناوري و یا رویکرد وزارت به سمت و سوی فناوري ملی باشد احساس می‌شود. برای رسیدن به اهداف تدوین شده در این تغییرات اساسنامه‌ای، اصلاح ساختار تشکیلاتی، ضوابط اجرایی، آیین نامه‌ها و فرایندها از ضروریات است. اما وجود واحدهای موازی پژوهش و فنلوری با اعتبارات و امکانات بیشتر در کشور، خرد و پراکنده کردن امکانات پژوهشی از بزرگترین موانع راهبردی حرکت در جهت توسعه فناوري است. اين مقاله، به ضرورت تحول آموزش عالی کشور بویژه با رویکرد بهبود ارتباط صنعت و دانشگاه و در نتیجه توسعه فناوري ملي پرداخته و پس از بررسی بعضی نقاط ضعف آموزش عالی در بخش پژوهش و فناوری کشور که کمتر مورد نقد از درون می‌شود، راهكاری اجرايی مبنی بر ایجاد یک سازمان فراگیر برای تصدی‌گری و اداره مؤسسات پژوهش و فناوری دولتی و یک سازمان فراگیر برای تصدی‌گری و اداره تمامي مؤسسات آموزش عالی دولتی، را پیشنهاد مي كند. بديهي است با اين رويكرد، اين وزارت صرفاً داراي وظايف حاكميتي نظير برنامه‌ریزی و نظارت، خواهد بود. تغییر نظام آموزشی دانشگاه‌های صنعتی کشور و اصلاح آن در جهت بهبود فرایند ارتباط با صنعت و انجام پروژه‌های سفارشی یکی دیگر از مباحثی است که در این مقاله به آن پرداخته شده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        35 - سياست‌گذاري براي واحد‌هاي متمركز و غير متمركز تحقيق و توسعه در صنعت نفت براساس فرآيند ايده تا بازار
          سيد مهام الدين  طباطبایي احمد  موسايي
        امروزه تحقيق و توسعه به يكي از مهمترين اركان سازمان‌ها تبديل شده است و صنعت نفت نيز به عنوان بزرگترين صنعت كشور از اين قاعده مستثني نيست. اما در خصوص ساختار و جايگاه تحقيق و توسعه در سازمان‌هارويكردها و ساختارهاي متنوع و متفاوتي وجود دارد. در سازمان‌هاي بزرگ سه نوع ساخ چکیده کامل
        امروزه تحقيق و توسعه به يكي از مهمترين اركان سازمان‌ها تبديل شده است و صنعت نفت نيز به عنوان بزرگترين صنعت كشور از اين قاعده مستثني نيست. اما در خصوص ساختار و جايگاه تحقيق و توسعه در سازمان‌هارويكردها و ساختارهاي متنوع و متفاوتي وجود دارد. در سازمان‌هاي بزرگ سه نوع ساختار تحقيق و توسعه بيشتر مورد استفاده قرار گرفته‌اند كه عبارتند از: • ساختار متمركز فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه • ساختار غير متمركز فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه • ساختار هيبريدي فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه در اين مقاله ابتدا اركان فرايند ايده تا بازار تشريح ‌شده، سپس انواع ساختارهاي تحقيق و توسعه در سازمان‌هاي بزرگ تعريف و جايگاه آن در صنعت نفت بررسي مي‌شود. در ادامه براساس اركان فرآيند ايده تا بازار به تشريح وظايف و ماهيت فعاليت‌هاي بخش‌هاي متمركز و غير متمركز تحقيق و توسعه در ساختار‌هاي هيبريدي تحقيق و توسعه پرداخته مي‌شود و درنهايت سياست‌هايي براي بهبود وضعيت تحقيق و توسعه در صنعت نفت ارائه می‌شود پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        36 - نقش مراکز تحقیق و توسعه‌ی (R&D) در نظام نوآوری
        محسن  کشاورز محسن  رحيمی مجيد  سليمي
        يکي از عوامل مهمي که منجر به ايجاد شکاف بين کشورها شده است، تفاوت در توانمندي آن¬ها در انجام نوآوري مستمر در تمامي ابعاد سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي مي¬باشد. با توجه به رشد سريع فنّاوري در دو دهه¬ی اخير و پيش¬بيني اين روند در آينده، بي‌شک اگر تمهيدات مناسبي انديشيد چکیده کامل
        يکي از عوامل مهمي که منجر به ايجاد شکاف بين کشورها شده است، تفاوت در توانمندي آن¬ها در انجام نوآوري مستمر در تمامي ابعاد سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي مي¬باشد. با توجه به رشد سريع فنّاوري در دو دهه¬ی اخير و پيش¬بيني اين روند در آينده، بي‌شک اگر تمهيدات مناسبي انديشيده نشود، با گذشت زمان بر وسعت اين شکاف افزوده خواهد شد. يکي از راه‌هاي مقابله با اين چالش، افزايش توانمندي نوآوري در كشور از طريق افزايش فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه‌ی در بخش‌هاي مختلف اقتصادي مي-باشد. تجارب جهاني نشان مي¬دهد، کشورهايي که در زمينه تحقيقات، بيشترين هزينه را متحمل شده¬اند، آنهايي هستند که صاحب فناوري و صنايع پيشرفته¬اند. از اين¬رو هدف مقاله¬ي حاضر، بررسي نقش مراکز در نوآوري و روش تحقیق به¬کار رفته برای آن، تحلیل استنادی می¬باشد. یافته¬های به¬دست آمده نشان می¬دهد که براي انجام نوآوري موفق، بايد تعامل مناسبي بين اجزاء اصلي «نظام ملي نوآوري» يعني دولت، صنعت، دانشگاه¬ها و مؤسسات پژوهشي از طريق گسترش فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه و کاربردي کردن نتايج تحقيقات، وجود داشته باشد. بنابراین می¬توان این¬گونه نتیجه¬گیری کرد که بين تحقيقات و نوآوري و در نتيجه ميزان پيشرفت حقيقي در تمامی کشورهای دنیا و به¬ویژه در کشور ما رابطه مستقيم وجود دارد. در این راستا بايد با اتخاذ سياست‌هاي مناسب، موانع پيش¬روي پژوهش و نوآوري در کشور (که در این مقاله به برخی از آن¬ها اشاره شده است) برداشته شود. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        37 - نمونه های موفق تعامل دانشگاه و صنعت
        هدايت الله  جمالي پور مسعود شفیعی
        در این مقاله نحوه تعاملات بين صنعت و دانشگاه در برخي از كشورهاي توسعه یافته جهان مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته، پارامترهاي اساسي موثر در اين ارتباط با توجه به ويژگي¬هاي اين كشورها شناسايي شده است. در این راستا همچنين تلاش شده است نقاط ضعف و قوت هريك از اين پارامترها ك چکیده کامل
        در این مقاله نحوه تعاملات بين صنعت و دانشگاه در برخي از كشورهاي توسعه یافته جهان مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته، پارامترهاي اساسي موثر در اين ارتباط با توجه به ويژگي¬هاي اين كشورها شناسايي شده است. در این راستا همچنين تلاش شده است نقاط ضعف و قوت هريك از اين پارامترها كشف و بيان شود،تا در نهايت سياستگذاران و برنامه ريزان اين حوزه بتوانند الگويي مناسب براي ارتباط بخش صنعت و معدن با دانشگاه با توجه به محيط فرهنگي كشور طراحي، ارائه و بومي¬سازی نمايند پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        38 - ارتباط صنعت و دانشگاه از منظر اجرايي شدن اصل 44 قانون اساسي
        وحید یزدانیان مسعود شفیعی
        توسعه‌ی ارتباط صنعت و دانشگاه بر اساس نيازها و توانمندي‌هاي دو طرف صورت مي‌گيرد و الگوهاي ارائه شده توسط صاحبنظران نيز بر همين اساس طراحي و اجرا شده است. صنعت وابسته به دولت و دانشگاه‌هاي دولتي باعث تأثيرپذيري ارگانيک اين دو نهاد از دولت شده است به نحوي که عملاً جهت‌گ چکیده کامل
        توسعه‌ی ارتباط صنعت و دانشگاه بر اساس نيازها و توانمندي‌هاي دو طرف صورت مي‌گيرد و الگوهاي ارائه شده توسط صاحبنظران نيز بر همين اساس طراحي و اجرا شده است. صنعت وابسته به دولت و دانشگاه‌هاي دولتي باعث تأثيرپذيري ارگانيک اين دو نهاد از دولت شده است به نحوي که عملاً جهت‌گيري سياست‌هاي توسعه‌ی صنعتي و دانشگاهي در سده‌ی گذشته تا حد زيادي دولت – فرما و مطابق با مقتضيات سياسي کشور بوده است. با اجرائي شدن اصل 44 قانون اساسي و روند رو به رشد خصوصي‌سازي در شرکت‌ها و سازمان‌هاي دولتي ذيل اين اصل، قطعاً شاهد افزايش رقابت بين اين شرکت‌ها و سازمان‌ها هستيم که باعث ايجاد زمينه‌هاي تقاضاي جديد براي افزايش توان رقابتي و حفظ استانداردهاي کالا و خدمات خواهد شد. به علاوه آنکه با کم رنگ شدن نقش دولت، فقدان راهکارهاي قانوني و حقوقي حاکميتي براي توسعه‌ی ارتباط صنعت و دانشگاه، اين ارتباط از حالت دولت – فرما به ارتباط خويش – فرما تبديل خواهد شد. ارتباطي که زمينه‌ها، الگوها و الزامات آن کاملاً ناشناخته است. طي اين مقاله درصدد هستيم تا با بررسي نيازها و توانمندي‌هاي متقابل صنعت و دانشگاه در فضاي گذار از نهادهاي دولتي به نهادهاي غير دولتي، الگوئي جامع جهت ارتباط صنعت و دانشگاه در فضاي غير دولتي ارائه کنیم. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        39 - تجربه بومی سازی صنعت پست های فشار قوی در ایران
        ابراهیم حکیمی محمد رسول زاده
        ارتباط صنعت و دانشگاه موضوعی مهم و بحث برانگیز بوده است.
        ارتباط صنعت و دانشگاه موضوعی مهم و بحث برانگیز بوده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        40 - جايگاه مديريت منابع انساني در تجاري‌سازي نتايج تحقيقات در دانشگاه‌ها
        طهمورث  حسنقلی پور سید مهدی شریفی
        يكي از سياست‌هاي جدي دولت در غالب برنامه‌هاي توسعه موضوع خودگرداني دانشگاه‌ها از محل فروش تحقيقات به مراكز صنعتي و نوآوري است. در مقاله تهيه شده با هدف جلب توجه به اهميت تجاري‌سازي نتايج تحقيق، ابتدا مراحل تجاري‌سازي درون دانشگاه مورد بررسي قرار گرفته است و سپس جايگاه ك چکیده کامل
        يكي از سياست‌هاي جدي دولت در غالب برنامه‌هاي توسعه موضوع خودگرداني دانشگاه‌ها از محل فروش تحقيقات به مراكز صنعتي و نوآوري است. در مقاله تهيه شده با هدف جلب توجه به اهميت تجاري‌سازي نتايج تحقيق، ابتدا مراحل تجاري‌سازي درون دانشگاه مورد بررسي قرار گرفته است و سپس جايگاه كليدي مديريت منابع انساني در اثربخشي فرايند تجاري‌سازي با مرور بر ادبيات رايج در اين حوزه تبيين شده است پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        41 - تلفیق روش تصمیم‌گیری چند معیاره AHP و GIS در ارزیابی تناسب زمین
        لادن کاظمی راد
        شناخت و تعيين تناسب و استعداد زمين براي توسعة كالبدي و شهري از اقدامات اوليه در برنامه‌ريزي‌هاي فضايي و محيطي است. هدف از انجام پژوهش اين است كه با توجه به عوامل طبيعي، نواحي مناسب براي توسعة كالبدي در استان گیلان شناسايي و پراكنش فضايي آن‌ها مشخص گردد. تعيين تناسب زمين چکیده کامل
        شناخت و تعيين تناسب و استعداد زمين براي توسعة كالبدي و شهري از اقدامات اوليه در برنامه‌ريزي‌هاي فضايي و محيطي است. هدف از انجام پژوهش اين است كه با توجه به عوامل طبيعي، نواحي مناسب براي توسعة كالبدي در استان گیلان شناسايي و پراكنش فضايي آن‌ها مشخص گردد. تعيين تناسب زمين از طريق هفت معيار طبيعي مشتمل بر شیب، ارتفاع، پوشش زمین، بارش، فاصله از گسل، جنس سنگ، تناسب خاک و روش فرآيند تحليل سلسله مراتبی (AHP) در محيط سيستم اطلاعات جغرافيايي صورت پذیرفت. تناسب زمين براي توسعة كالبدي به سه طبقة زياد، متوسط و كم تقسيم شد و نقشة پهنه‌بندي آن تهيه گرديد. نتايج نشان داد كه صرف‌نظر از مناطق حفاظت شده و محدوده تالاب، حدود 62 درصد از منطقه مورد مطالعه در طبقه با تناسب زیاد قرار گرفته‌اند و با ملحوظ داشتن ساير پارامترها ميتوانند براي توسعة كالبدي مدنظر برنامه‌ريزان و سياست‌گزاران قرار گيرند. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        42 - کاربست مدل دراستیک در بررسی روند توسعه صنعتی دشت ساری با تاثیر بر آلودگی زیست محیطی
        محمد رحمانی
        در ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی به منظور پاسخگویی به نیازهای مردم بایستی به عوامل و فاکتورهای موثر در حفاظت، مدیریت و توسعه پایدار آبخوان‌ها و منابع آبی موجود در یک دشت توجه گردد. لذا بررسی پتانسیل آسیب پذیری آبخوان جهت مکان‌یابی شهرک‌های جدید صنعتی لازم و ضروری می باشد. چکیده کامل
        در ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی به منظور پاسخگویی به نیازهای مردم بایستی به عوامل و فاکتورهای موثر در حفاظت، مدیریت و توسعه پایدار آبخوان‌ها و منابع آبی موجود در یک دشت توجه گردد. لذا بررسی پتانسیل آسیب پذیری آبخوان جهت مکان‌یابی شهرک‌های جدید صنعتی لازم و ضروری می باشد. در این تحقیق، جهت ارزیابی عوامل هیدروژئولوژیکی اثرگذار در مکان‌یابی شهرک‌های صنعتی در دشت ساری به عنوان مطالعه موردی، نقشه خطرپذیری دشت با استفاده از مدل دراستیک تهیه گردید. نتایج حاصل از مدل دراستیک نشان داد که آسیب پذیری آبخوان دشت ساری در سه گروه آسیب پذیری بالا (49/10 درصد)، بسیار بالا (66/56 درصد) و بسیار بسیار بالا (85/32 درصد) قرار می گیرد. تحلیل حساسیت به دو روش تک پارامتری و حذف پارامتر مشخص می‌نماید که عامل عمق آب زیرزمینی بیشترین حساسیت را در شاخص آسیب پذیری دراستیک ایجاد می‌کند. آبخوان دشت ساری به دلیل عمق کم آب زیرزمینی به شدت تحت تأثیر آلاینده‌های حاصل از کشاورزی و فعالیت شهرک‌های صنعتی قرار می‌گیرد لذا منطقه مورد مطالعه بر اساس نقشه نهایی خطرپذیری، پتانسیل آسیب پذیری شدید آبخوان و میزان آلودگی موجود در آن، جهت ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی از موقعیت مناسبی برخوردار نمی‌باشد. همچنین در صورت عدم رعایت ملاحظات زیست محیطی توسط کشاورزان و واحدهای صنعتی موجود در دشت، خسارات جبران ناپذیری به آبخوان وارد می شود. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        43 - بررسی روند تغییرات کاربری اراضی شهر ری با استفاده از داده های سنجش از دور
        سارا فروتن محمود شریعت میر مسعود خیرخواه زرکش رحیم سرور
        شهر ری، در دهه‌هاي اخير رشد بي‌سابقه‌اي در شهرنشيني داشته که منجر به تغييرات شديدي در کاربری‌ اراضی منطقه شده است. از این رو هدف از این مقاله بررسی تغییرات مساحت کاربری اراضی شهر ری در طی سال‌های 1367 تا 1385 با استفاده از عکس‌های هوایی و تصاویر ماهواره‌ لندست و IRS است چکیده کامل
        شهر ری، در دهه‌هاي اخير رشد بي‌سابقه‌اي در شهرنشيني داشته که منجر به تغييرات شديدي در کاربری‌ اراضی منطقه شده است. از این رو هدف از این مقاله بررسی تغییرات مساحت کاربری اراضی شهر ری در طی سال‌های 1367 تا 1385 با استفاده از عکس‌های هوایی و تصاویر ماهواره‌ لندست و IRS است. با طبقه‌بندي نظارت شده و نظارت نشده تصاوير ماهواره‌اي نهایتاً 4 کاربری اراضی ساخته شده شهری، زمین‌های کشاورزی، فضای سبز و زمین‌های بایر استخراج شد. لایه‌هاي کاربري اراضی به صورت دو به دو مقايسه شد و میزان تغییرات کاربري اراضی استخراج شد. نتايج نشان داد که کاربری اراضي ساخته شده شهري و فضای سبز شهری به ترتیب 7/369 و 6/55 هکتار افزایش و زمین‌های کشاورزی و زمین‌های بایر به ترتیب 8/213 و 5/211 هکتار کاهش داشته‌اند. رشد مناطق مسکونی طی دوره 6 ساله 1379 تا 1385 در مجموع با 7/212 هکتار از سرعت بیشتری نسبت به دوره 12 ساله 1367 تا 1379 با 157 هکتار تغییر برخوردار بوده است. برای تعیین میزان خسارات محیط زیستی ناشی از تغییر غیراصولی کاربري‌های اراضی منطقه در دوره‌ زمانی مورد بررسی، از ماتریس مقايسه زوجی کاربری‌ها استفاده گردید. نتایج نشان می‌دهد تبدیل زمین‌های بایر، کشاورزی و فضای سبز شهری به زمین های مسکونی با مقادیر 65/44، 44/42 و 85/14 از شدت خسارت محیط زیستی بالایی برخوردارند. تغییر کاربری به‌ویژه از بین رفتن پوشش گیاهی، تاثیر منفی بر روی سیمای سرزمین گذاشته است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        44 - کاربست مدل دراستیک در بررسی روند توسعه صنعتی دشت ساری با تاثیر بر آلودگی زیست محیطی
        محمد رحمانی طاهره آذری
        در ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی به منظور پاسخگویی به نیازهای مردم بایستی به عوامل و فاکتورهای موثر در حفاظت، مدیریت و توسعه پایدار آبخوان‌ها و منابع آبی موجود در یک دشت توجه گردد. لذا بررسی پتانسیل آسیب‌پذیری آبخوان جهت مکان‌یابی شهرک‌های جدید صنعتی لازم و ضروری می باشد. د چکیده کامل
        در ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی به منظور پاسخگویی به نیازهای مردم بایستی به عوامل و فاکتورهای موثر در حفاظت، مدیریت و توسعه پایدار آبخوان‌ها و منابع آبی موجود در یک دشت توجه گردد. لذا بررسی پتانسیل آسیب‌پذیری آبخوان جهت مکان‌یابی شهرک‌های جدید صنعتی لازم و ضروری می باشد. در این تحقیق، جهت ارزیابی عوامل هیدروژئولوژیکی اثرگذار در مکان‌یابی شهرک‌های صنعتی در دشت ساری به عنوان مطالعه موردی، نقشه خطرپذیری دشت با استفاده از مدل دراستیک تهیه گردید. نتایج حاصل از مدل دراستیک نشان داد که آسیب‌پذیری آبخوان دشت ساری در سه گروه آسیب‌پذیری بالا (49/10 درصد)، بسیار بالا (66/56 درصد) و بسیار بسیار بالا (85/32 درصد) قرار می گیرد. تحلیل حساسیت به دو روش تک پارامتری و حذف پارامتر مشخص می‌نماید که عامل عمق آب زیرزمینی بیشترین حساسیت را در شاخص آسیب‌پذیری دراستیک ایجاد می‌کند. آبخوان دشت ساری به دلیل عمق کم آب زیرزمینی به شدت تحت تأثیر آلاینده‌های حاصل از کشاورزی و فعالیت شهرک‌های صنعتی قرار می‌گیرد لذا منطقه مورد مطالعه براساس نقشه نهایی خطرپذیری، پتانسیل آسیب‌پذیری شدید آبخوان و میزان آلودگی موجود در آن، جهت ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی از موقعیت مناسبی برخوردار نمی‌باشد. همچنین در صورت عدم رعایت ملاحظات زیست محیطی توسط کشاورزان و واحدهای صنعتی موجود در دشت، خسارات جبران ناپذیری به آبخوان وارد می شود. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        45 - روش های آموزش علوم و فناوری مهندسی با نگاهی بر تجربیات کشورهای صنعتی
        فیروز  بختیاری نژاد ناهید شیخان
        رشته¬های حوزه فنی و مهندسی به¬دلیل رابطه متقابلی که با فناوری و توسعه علمی دارند از اهمیت بسزایی در اقتصاد دانش بنیان برخوردارند. ،. در طول چند دهه اخیر روند اصلی آموزش مهندسی در کشورهای صنعتی مرتباً تغییر کرده است و به دو گرایش علوم مهندسی و فناوری مهندسی متمایل شده اس چکیده کامل
        رشته¬های حوزه فنی و مهندسی به¬دلیل رابطه متقابلی که با فناوری و توسعه علمی دارند از اهمیت بسزایی در اقتصاد دانش بنیان برخوردارند. ،. در طول چند دهه اخیر روند اصلی آموزش مهندسی در کشورهای صنعتی مرتباً تغییر کرده است و به دو گرایش علوم مهندسی و فناوری مهندسی متمایل شده است. گرایش فناوری مهندسی برای نیازهای فوری و مستقیم صنعتی است و گرایش علوم مهندسی برای تدوین روشها و استانداردها در طراحی از طریق مدل¬سازی و تجزیه تحلیل و کسب توانایی¬های پایه برای ورود به تحصیلات تکمیلی برای تولید علم و نوآوری می¬باشد. با توجه به اینکه توسعه علمی عمدتاً توسط دانشجویان دکتری با انجام تحقیقات توسعه¬ای در حوزه فنی و مهندسی انجام می¬شود و توسعه فناوری توسط دانشجویان ارشد و مراکز تحقیقاتی در تحقیقات کاربردی محقق می¬گردد، لذا در این مقاله نتیجه مطالعات در باب آموزش علوم و فناوری مهندسی با نگاهی بر تجربیات کشورهای صنعتی ارائه می¬شود و پیشنهاداتی جهت بهبود روش¬های آموزش مهندسی در یک رشته مهندسی ارائه می¬گردد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        46 - آموزش عالی و توسعه در چین
        یوسف حجت
        در این مقاله تجربیات بیش از دو سال مسئولیت رایزنی علمی در چین با تکیه بر دانشگاه¬ها و ارتباط آن¬ها با صنعت ارائه شده است. در ابتدا تاریخچه و روند توسعه آموزش¬عالی و نیز دستاوردهای علمی دانشگاه¬ها ارائه وبر دستاوردهای دانشگاه¬ها، توانمندی¬ها و انتشارات علمی چین و تا حد چکیده کامل
        در این مقاله تجربیات بیش از دو سال مسئولیت رایزنی علمی در چین با تکیه بر دانشگاه¬ها و ارتباط آن¬ها با صنعت ارائه شده است. در ابتدا تاریخچه و روند توسعه آموزش¬عالی و نیز دستاوردهای علمی دانشگاه¬ها ارائه وبر دستاوردهای دانشگاه¬ها، توانمندی¬ها و انتشارات علمی چین و تا حدودی مقایسه با دنیا بحث شده است. درمورد برخی از مراکز علمی که در ساخت امروز و فردای چین نقش موثری دارند، از جمله آکادمی علوم چین نیز توضیحات مختصری داده شده و در نهایت به فعالیت-های علمی مشترک بین صنعت و دانشگاه یعنی ثبت اختراع و مقالات مشترک پرداخته شده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        47 - ارزیابی شاخص های کالبدی مسکن با رویکرد توسعه پایدار (مطالعۀ موردی:مناطق 2و4 شهر تبریز)
        رسول قربانی حسن   محمود زاده مازیار حسین پور مهدی هریسچیان
        در شهرهای امروزی، مسکن بخش بزرگي از کاربري هاي شهري را به خود اختصاص داده است، همچنين مصرف کننده بخش زيادي از انرژي و منابع وارد شده به شهرها نيز مي باشد. بر اين اساس پايداري مسکن گامي مهم در دست يابي به توسعه پايدار شهري قلمداد می شود. در پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تح چکیده کامل
        در شهرهای امروزی، مسکن بخش بزرگي از کاربري هاي شهري را به خود اختصاص داده است، همچنين مصرف کننده بخش زيادي از انرژي و منابع وارد شده به شهرها نيز مي باشد. بر اين اساس پايداري مسکن گامي مهم در دست يابي به توسعه پايدار شهري قلمداد می شود. در پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی با هدف ارزیابی شاخص های پایداری کالبدی مسکن در دو منطقه 2و4 شهر تبریز با استفاده از مدل AHPفازی در نرم افزار GIS،اقدام به ارزیابی هرکدام از معیارهای پایداری کالبدی به صورت انفرادی گردید. با تشکیل ماتریس مقایسه زوجی، وزن هرکدام از معیارها به دست آمد و سپس با تلفیق نهایی معیارها براساس وزن های اختصاص داده شده به آن ها، در محیط GIS نقشه پایداری کالبدی مساکن دو منطقه مذکور به دست آمد. در منطقه دو طبقه با پایداری زیاد بیشترین وسعت منطقه، 315 هکتار (یعنی 71٪از مساحت مساکن منطقه) و پایداری بسیار زیاد نیز تنها 1٪ از مساحت منطقه را به خود اختصاص داده است. در حالی که طبقه با پایداری زیاد و بسیار زیاد در منطقه 4 تبریز تنها 3.48% و طبقه با پایداری نسبتا متوسط با وسعت 437هکتار68٪ از مساحت کل منطقه 4 را به خود اختصاص داده است. طبقه با پایداری کالبدی متوسط در منطقه2حدود 8٪(27 هکتار)و در منطقه 4این طبقه حدود 27 درصد از مساحت منطقه را در برگرفته است. بنابراین مساکن منطقه 2 شهر تبریز از سطوح پایداری کالبدی بالاتری نسبت به منطقه 4 برخوردار است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        48 - تبیین سناریوی مطلوب توسعه یکپارچه ناحیه¬ای و راهبردهای بهینه تحقق آن مطالعه موردی: شهرستان مینودشت
        محمد رضا پورمحمدي رسول قربانی علي  طوراني
        تحقیق حاضر، درصدد تبیین سناریوی مطلوب توسعه یکپارچه ناحیه¬ای و راهبردهای بهینه تحقق آن در شهرستان مینودشت می-باشد. اولین گام در این تحقیق، شناسایی عوامل موثر در توسعه یکپارچه ناحیه¬ای با تاکید بر پیوندهای روستایی¬ـ شهری در شهرستان مینودشت است که در این راستا از روش دلفی چکیده کامل
        تحقیق حاضر، درصدد تبیین سناریوی مطلوب توسعه یکپارچه ناحیه¬ای و راهبردهای بهینه تحقق آن در شهرستان مینودشت می-باشد. اولین گام در این تحقیق، شناسایی عوامل موثر در توسعه یکپارچه ناحیه¬ای با تاکید بر پیوندهای روستایی¬ـ شهری در شهرستان مینودشت است که در این راستا از روش دلفی و ماتریس اثرات متقاطع (نرم¬افزار میک¬مک) استفاده شد. بدین ترتیب 28 عامل به¬عنوان عوامل کلیدی پیش¬ران شناخته شدند. گام دوم تبیین آینده¬های باورکردنی و محتمل و ساخت سناریو است. در این مرحله ابتدا آینده¬های باورکردنی براساس عوامل پیش¬ران کلیدی، تبیین شد و از درون این آینده¬ها، آینده¬های محتمل مشخص گردید و سپس احتمال تحقق¬پذیری هر یک از وضعیت¬های باورکردنی فوق را در قالب طیف پنج گزینه¬ای لیکرت (از خیلی¬کم تا خیلی¬زیاد) مورد سنجش قرار گرفت. بر این اساس، وضعیت¬هایی که امتیاز آنها از حد میانگین(x=3) بیشتر بود به¬عنوان حالات محتمل یا به¬عبارتی آینده¬های محتمل شناخته شدند که مبنای نگاشت سناریو مطلوب قرار گرفتند. براساس یافته¬های این بخش، محوریت سناریو، توسعه فعالیت¬های گردشگری می¬باشد. جهت انتخاب راهبردهای برتر از مدل سوات و مدل تحلیل سلسه¬مراتبی استفاده شد. یافته¬های این بخش هم نشان¬می¬دهد راهبردهای تهاجمی بهینه¬ترین راهبرد هستند. همچنین مدل تحلیل سلسه¬مراتبی نشان داد که راهبرد برتر در این میان راهبردهای تهاجمی ارائه شده، مبتنی بر ترکیب و توسعه گونه¬های گردشگری دارای پتانسیل در ناحیه به صورت یک پکیج گردشگری و معرفی و ارائه جاذبه¬ها، امکانات، برنامه¬ها از طریق ظرفیت¬های فضای مجازی می¬باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        49 - تدوین فرآیند طرحهاي توسعه شهري بر مبناي رویکرد آینده نگاري
        شیما دادفر واراز مرادی مسیحی رضا احمدیان علی رضا بندرآباد
        در نظریه های سنتی، سیاستگذاری و برنامه ریزی بر اساس مدل های خطی صورت می گرفت ولی می توان گفت اکنون فرآیند برنامه ریزی خطی مبتنی بر پیش بینی نمی تواند جوابگوی نیاز های برنامه ریزی در جهان پر از تحول و پیچیده باشد. این مقاله، تلاش دارد ضمن مشخص نمودن اصول رویکرد آینده ن چکیده کامل
        در نظریه های سنتی، سیاستگذاری و برنامه ریزی بر اساس مدل های خطی صورت می گرفت ولی می توان گفت اکنون فرآیند برنامه ریزی خطی مبتنی بر پیش بینی نمی تواند جوابگوی نیاز های برنامه ریزی در جهان پر از تحول و پیچیده باشد. این مقاله، تلاش دارد ضمن مشخص نمودن اصول رویکرد آینده نگاری به تبیین فرایند تدوین طرح های توسعه شهری بر مبنای رویکرد آینده نگاری بپردازد. این پژوهش براساس هدف در گروه تحقیقات کاربردی قرار می گیرد. همچنین پارادایم غالب تفسیری و رویکرد تحقیق کیفی می باشد، همچنین فنون گردآوری داده ها از طریق مطالعه، مشاهده و مصاحبه می باشد و شیوه تحلیل داده ها با استفاده از روش مصاحبه نیمه ساخت یافته و پرسشنامه باز در قالب تکنیک دلفی به منظور اخذ نظرات نخبگان و خبرگان در حوزه برنامه ریزی و آینده پژوهی می باشد. تعداد نمونه هاي انتخاب شده جهت مصاحبه، برابر با 15 نفر بوده است. 5 نفر از کارشناسان تدوین کننده مهندسین مشاور و 8 نفر از کارشناسان مطلع و خبره در زمینه آینده پژوهی2 نفر از مدیران و تصویب کنندگان طرح ها و برنامه های شهری كه توسط روش گلوله برفي انتخاب شده اند. اصول رویکرد آینده نگاری با توجه به بررسی سوابق، مبانی نظری و مصاحبه های انجام شده استخراج گردیدند که شامل: 1- مشارکت پذیری ذی نفعان و ذی نفوذان 2- توجه به نامعلومی¬ها، عدم قطعیت¬ها، شوک¬ها و پیچیدگی¬های سیستم 3- توجه به روند ها و مگاترندها 4- کل نگر بودن 5- توجه به برنامه ها و نتایج اسناد فرودست و فرادست 6- نگاه بلند مدت 7- توجه به ارزش ها و جهان بینی 8- سناریو نویسی و دیدن آینده های ممکن، محتمل و مطلوب 9- شناخت و تحلیل دقیق و سنجیده ای از محیط برنامه¬ریزی می باشد و در نهایت فرآیند کلی تدوین برنامه های شهری بر مبنای رویکرد آینده نگاری نیز با توجه به سوابق و فرآیند های مشابه آینده نگاری در جهان و ایران بیان گردید. فرایند پیشنهادی این پژوهش دارای هفت مرحله اصلی درک کردن، جمع آوری اطلاعات، تحلیل اطلاعات، غربال سازی و تفسیر اطلاعات، آینده نگاری، خروجی ها (ارزیابی و تصمیم)، پیاده سازی و اجرا می باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        50 - • چالش های توسعه پایدار با بهره گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) (مطالعه موردی روستاهای شهرستان ساوه)
        تهمینه  دانیالی
        در پارادايم¬ها و رويكردهاي نوين توسعه¬ي روستايي، بهره گيري از دانش و اطلاعات و به دنبال آن، ابزارهـا و تكنولوژي¬هاي انتقال و تبادل آن، حائز اهميت و جايگاه ويژه¬اي بوده و تکنولوژي اطلاعات و ارتباطات از عوامل مهم توسعه ي پايدار شمرده مي شـود . پیمایش حاضر به منظور سنجش اب چکیده کامل
        در پارادايم¬ها و رويكردهاي نوين توسعه¬ي روستايي، بهره گيري از دانش و اطلاعات و به دنبال آن، ابزارهـا و تكنولوژي¬هاي انتقال و تبادل آن، حائز اهميت و جايگاه ويژه¬اي بوده و تکنولوژي اطلاعات و ارتباطات از عوامل مهم توسعه ي پايدار شمرده مي شـود . پیمایش حاضر به منظور سنجش ابعاد این تئوری‌‌ها در عمل، با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی به بررسی فناوری‌‌های اطلاعات و ارتباطات و نقش آن در توسعه جوامع روستایی در روستاهای یل آباد و قردین شهرستان ساوه و همچنین نقش این فناوری در توسعه این روستاها پرداخته است. روستاهای یل آباد و قردین از روستاهای دهستان نورعلی بیک از توابع شهرستان ساوه هستند که علی رغم اینکه توسعه فناوری‌‌های اطلاعات و ارتباطات می‌‌تواند نقش بسیار پرنگ و موثری در توسعه این روستاها داشته باشد ولی به نظر می‌رسد ساختار اقتصادی، اجتماعی و فیزیکی روستاهای یل آباد و قردین دهستان نورعلی بیک جهت توسعه ICT در وضعیت مطلوبی قرار ندارد. نتایج حاکی از آن است که روستاهای یل آباد و قردین با وجود پتانسیل‌‌های بالا در زمینه توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، از پتانسیل‌‌های این فناوری بهره چندانی نبرده و ساختارهای ناپایدار روستایی آنها مجال این توسعه این فناوری را به آن نمی دهد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        51 - بررسی اثرات گردشگری درتوسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق روستایی(مطالعه موردی : روستاهای شهرستان تالش)
        سمیرا اصغری
        از دهه 1950 توجه به گردشگري روستايي آغاز شد ودردهه 1960 جنبه اقتصادی آن بر جوامع محلی مورد توجه قرار گرفت و از دهه 1990افق‌هاي جديدي در توسعه گردشگري ایجاد وبه عنوان ابزاری برای توسعه جوامع روستایی استفاده گردید. به نحوي كه امروزه مهمترين ابزار براي توسعه پايد چکیده کامل
        از دهه 1950 توجه به گردشگري روستايي آغاز شد ودردهه 1960 جنبه اقتصادی آن بر جوامع محلی مورد توجه قرار گرفت و از دهه 1990افق‌هاي جديدي در توسعه گردشگري ایجاد وبه عنوان ابزاری برای توسعه جوامع روستایی استفاده گردید. به نحوي كه امروزه مهمترين ابزار براي توسعه پايدار روستایی، استفاده از ظرفیتهای گردشگری بویژه طبيعي وفرهنگی محسوب مي‌شود.توسعه گردشگری در روستاها ، افزایش فرصتهای شغلی،ایجاد درآمد اضافی وفقرزدایی را درمناطق روستایی به ارمغان می آورد ومزایای زیست محیطی وفرهنگی زیادی را به دنبال دارد. هدف از این پژوهش بررسی اثرات اقتصادی واجتماعی توسعه گردشگری درروستاهای شهرستان تالش می باشد که دراین تحقیق روستاهای بالای 200خانوار وروستاهای نمونه گردشگری بررسی شده است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی می باشد.داده های تحقیق از طریق اسناد کتابخانه ای ومیدانی وازطریق پرسشنامه ومستندات آماری وبرداشتهای میدانی بدست آمده است.با توجه به عدم وجود آمار متقن از تعداد گردشگران ورودی به منطقه، تعداد 383 عدد پرسشنامه که با ستفاده از فرمول کوکران بدست آمد، دربازه های زمانی فصول پرگردشگر از جمله فصل بهار وتابستان ارائه وتکمیل گردید.نتیجه پژوهش نشان می دهد که درفصول فوق الذکر رابطه معنا داری بین ورود گردشگران وایجاد اشتغال ودر آمد جوامع روستایی وجود دارد..با توجه به وجود جاذبه های منحصر به فرد طبیعی از جمله سواحل گیسوم، خلیف آباد، تکی تازه آباد، قروق، حویق و چوبر وجاده زیبای اسالم به خلخال، تالش به مریان، لیسار به سوباتان وتالش به شارسول، سرمایه گذاری وایجاد زیر ساختهای گردشگری درتوسعه هرچه بیشتر منطقه و ایجاد اشتغال پایدار تاثیر بسزایی خواهد داشت. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        52 - بررسی جایگاه مفهوم زیست پذیری شهری در طرح توسعه شهری(نمونه مطالعاتی: طرح جامع شهر زنجان
        وحید یاری قلی محسن احدنژاد روشتی ژیلا سجادی
        امروزه زیست پذیری شهری گفتمانی نیرومند را در توسعه ی شهری و طراحی شهری بازتاب می دهد که در پیشینه ی برنامه ریزی شهری رواج پیدا کرده است. اجرای طرح های توسعه شهری، یکی از اقدامات اساسی در برنامه ریزی و مدیریت شهری جهت زیست پذیر نمودن شهر برای ساکنین و تضمین کننده ادامه ح چکیده کامل
        امروزه زیست پذیری شهری گفتمانی نیرومند را در توسعه ی شهری و طراحی شهری بازتاب می دهد که در پیشینه ی برنامه ریزی شهری رواج پیدا کرده است. اجرای طرح های توسعه شهری، یکی از اقدامات اساسی در برنامه ریزی و مدیریت شهری جهت زیست پذیر نمودن شهر برای ساکنین و تضمین کننده ادامه حیات شهر برای مدت طولانی می باشد. بنابرین هدف پژوهش حاضر، بررسی وضعیت موجود شهر زنجان از نظر شاخص های زیست پذیری و نحوه عملکرد طرح های توسعه شهری در زیست پذیر کردن شهر زنجان می باشد. روش تحقیق پژوهش حاضر کمی توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. نتایج پژوهش بیانگر این امر می باشد که یافته های حاصل از تحلیل شاخص های ذهنی براساس توزیع پرسشنامه بین جامعه آماری نشان داد که، وضعیت زیست پذیری عینی وذهنی تقریبا منطبق بر هم نیستند. طبق نتایج بدست آمده از تحلیل رگرسیونی، میزان ارتباط و همبستگی زیست پذیری با طرح های توسعه شهری 0.622 است. با توجه به سطح معنی داری0.000 و پایین بودن آن از 0.05< Pفرضیه صفر رد می شود و می توان گفت که رابطه دو متغیر زیست پذیری با طرح های توسعه شهری معنادار است. به عبارتی، اجرای طرح های توسعه شهری 37 درصد از زیست پذیری شهر زنجان را تبیین می کند. علاوه براین، بیشترین مقدار همبستگی اجرای طرح های توسعه شهری با شاخص اجتماعی 0.369 و کمترین مقدار نیز متعلق به اقتصادی با 0.167 است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        53 - تبیین قابلیت های کارآفرینی در مناطق روستایی (مطالعه موردی منطقه سبلان)
        فرزانه عقبایی علیرضا استعلاجی پرویز کردوانی
        چکیده پژوهش حاضر با هدف تبیین قابلیت های کارآفرینی در منطقه روستایی سبلان نگارش یافته و در این راستا، به مطالعه ابعاد و شاخصه های توسعه پایدار مناطق روستایی، کارآفرینی و اصول و روش های آن در روستاهای منطقه پرداخته و در نهایت، با توجه به قابلیت های ایجاد اشتغال و کارآفر چکیده کامل
        چکیده پژوهش حاضر با هدف تبیین قابلیت های کارآفرینی در منطقه روستایی سبلان نگارش یافته و در این راستا، به مطالعه ابعاد و شاخصه های توسعه پایدار مناطق روستایی، کارآفرینی و اصول و روش های آن در روستاهای منطقه پرداخته و در نهایت، با توجه به قابلیت های ایجاد اشتغال و کارآفرینی موجود در منطقه سبلان، راهکارهای بهینه به منظور کارآفرینی در این منطقه، توسعه اقتصادی و توسعه پایدار آن را ارائه می دهد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی بوده و به لحاظ روش انجام از نوع توصیفی- تحلیلی می باشد. در گردآوری داده ها از دو روش کتابخانه ای و میدانی (پرسشنامه) استفاده شده است. در نهایت، داده های خام با استفاده از آزمون های آماری تحلیل واریانس یک طرفه، ضریب همبستگی اسپیرمن و رگرسیون تک متغیره در نرم افزار spss22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که مناطق روستایی سبلان از قابلیت های کارآفرینی متعددی برخوردارند که عبارت است از قابلیت های گردشگری در زمینه اکوتوریسم، توریسم مذهبی و توریسم ورزشی؛ قابلیت جغرافیای پزشکی در زمینه کشت گیاهان دارویی، عسل درمانی و آب درمانی؛ منابع معدنی از قبیل کانی های فلزی، غیر فلزی و مصالح ساختمانی. واژگان کلیدی: کارآفرینی، توسعه پایدار، مناطق روستایی پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        54 - ارزیابی روند توسعه شهری با روش جا پای جغرافیا (مطالعه موردی:منطقه 13کلانشهرتهران)
        سمیه سادات سجادی عباس ارغان زینب کرکه آبادی
        این پژوهش به بررسي دو موضوع مهم ردپای جغرافیایی و توسعه پایدار شهری در لايه های مدیریت و برنامه ریزی شهری می پردازد. جمع‌آوري و گردآوري اطلاعات از روش¬ كتابخانه¬اي ، ميداني و پرسشنامه استفاده شده است. این تحقیق با روش توصیفی ، تبييني و از طريق مدل جاي پاي جغراف چکیده کامل
        این پژوهش به بررسي دو موضوع مهم ردپای جغرافیایی و توسعه پایدار شهری در لايه های مدیریت و برنامه ریزی شهری می پردازد. جمع‌آوري و گردآوري اطلاعات از روش¬ كتابخانه¬اي ، ميداني و پرسشنامه استفاده شده است. این تحقیق با روش توصیفی ، تبييني و از طريق مدل جاي پاي جغرافیا(ردپای اکولوژیکی) براي تعيين توسعه پایدار جامعه شهری در منطقه13انجام گرفته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که جای پای اکولوژیکی منطقه معادل 1.913هكتار به ازاي هر نفر در سال مي باشد،این بدان معناست که این منطقه 1.376برابر بیش از سهم خود ظرفیت اکولوژیکی قابل تحمل را به خود اختصاص داده و نتايج اين تحقيق مؤيد اين مطلب است که منطقه 13 برای برآوردن نیازهای خویش برای توسعه پایدار به مناطق دیگر تهران نیازمند بوده و از سوی دیگر الگوهای توسعه منطقه بنا بر محاسبات صورت گرفته از طریق ضرایب جینی و آنتروپی نسبی شانون تا حدودی پراکنده بوده و نابرابری و عدم تعادل در توزیع جمعیت نیز در نواحی چند گانه آن مشهود است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        55 - ارزیابی عملکرد دهیاری ها در پیشبرد اهداف طرح های هادی روستایی(مطالعه موردی: شهرستان زنجان)
        محمدتقی حیدری
        دهياري به عنوان يک نهاد عمومي و غيردولتي، با شخصيت حقوقي مستقل و با درخواست روستائيان و مجوز وزارت کشور با هدف بهبود و توسعه شاخصهاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي و محيطي-کالبدي در هر روستا تشکيل مي شود. یکی از وظایف دهیاری، همکاری با بنیاد مسکن در تهیه، تصویب و اجرای چکیده کامل
        دهياري به عنوان يک نهاد عمومي و غيردولتي، با شخصيت حقوقي مستقل و با درخواست روستائيان و مجوز وزارت کشور با هدف بهبود و توسعه شاخصهاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي و محيطي-کالبدي در هر روستا تشکيل مي شود. یکی از وظایف دهیاری، همکاری با بنیاد مسکن در تهیه، تصویب و اجرای طرح هادی روستایی است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، عملکرد دهیار در نحوه تهیه و اجرای طرح هادی و نظارت بر ساخت و ساز بعد از اجرای طرح هادی روستایی بررسی می کند. جامعه آماری تحقیق شامل 24 روستای شهرستان زنجان است که با استفاده از جدول مورگان، 373 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها از مدل نیکوئی برازش کلموگرونف-اسمیرنف و توزیع پواسن و تحلیل رگرسیونی چندگانه با کمک نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که، براساس مدل نیکویی برازش با سطح اطمینان 0.05P< ، عملکرد دهیار در طرح هادی مطلوب نیست. براساس توزیع پواسن، عملکرد دهیاری روند روبه رشدی دارد. همچنین تحلیل رگرسیونی نیز میزان همبستگی بین عملکرد دهیاری در توسعه و پیشبرد طرح هادی روستایی را، 0.929 برآورد کرده است. در بین شاخص های عملکرد دهیاری شاخص «عملکرد دهیار در نظارت بر ساخت و ساز بعد از اجرای طرح هادی» (0.447=β) بیشترین تاثیر و رضایت مندی را در اجرای طرح هادی داشته است. در این زمینه برای موفقیت دهیاران در اجرای طرح هادی، تاسیس دهیاریهای مستقل، آموزش دهیاران، و توسعه همکاری دهیار با سازمان ها و مشاوران و پیمانکاران ضروری است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        56 - بررسی چالش‌ها و راهبردهای توسعه‌ی فضایی روستاشهرها (مطالعه موردی: بخش بندپی شرقی و غربی از شهرستان بابل)
        دکتر سعدی  محمدی الهام داوری چنور محمدی
        چکیده: طرح مساله: شهرنشین شدن جمعیت، افزایش جمعیت شهرها و به دنبال آن توسعه شهرهای کوچک و بزرگ از ویژگی‌های عصر حاضر است و توسعه‌ی پایدار آن‌ها در گرو داشتن برنامه¬ریزی و مدیریت شهری کارآمد است آنچه همواره در مدیریت شهری مورد توجه است عمدتاً مسائل و مشکلات کلانشهرها و چکیده کامل
        چکیده: طرح مساله: شهرنشین شدن جمعیت، افزایش جمعیت شهرها و به دنبال آن توسعه شهرهای کوچک و بزرگ از ویژگی‌های عصر حاضر است و توسعه‌ی پایدار آن‌ها در گرو داشتن برنامه¬ریزی و مدیریت شهری کارآمد است آنچه همواره در مدیریت شهری مورد توجه است عمدتاً مسائل و مشکلات کلانشهرها و شهرهای بزرگ، گاهی شهرهای میانی می‌باشد و کمتر توجهی به مسائل و مشکلات مدیریتی در روستا شهرهامی‌شود، در صورتی که اگر روستاشهرها بتوانند از نظر اقتصادی خودکفا باشند می‌توانند با پذیرش سهم عمده‌ای از عوامل منابع تولید، سرمایه گذاری و نیروی انسانی منطقه موجب شکوفایی و رونق ناحیه پیرامونی خود گردند هدف: پژوهش حاضر تلاش دارد تا به بررسی چالش‌ها و راهبردهای روستاشهرهای بخش بندپی شرقی و غربی از شهرستان بابل بپردازد. روش: روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی و جمع آوری داده‌ها مبتنی بر روش اسنادی و میدانی است. جامعه آماری پژوهش خانوارهای ساکن در بخش بندپی غربی و شرقی از شهرستان بابل است که با بهره¬مندی از روش کوکران 200 خانوار به عنوان نمونه آماری تحقیق انتخاب شده‌اند؛ نتایج : با جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن‌ها این نتایج حاصل شد که این گونه روستاشهرها با موانع و مشکلات اساسی چون دفع و تفکیک زباله، عملکرد ضعیف نهادهای شهری، پایین بودن مشارکت شهروندان در طرح‌های شهری و ... دچار هستند که این چالش‌ها با راهبردهای چون تقویت سازمان‌های شهری، توسعه و گسترش خدمات و امکانات شهری و استفاده از ظرفیت‌های منطقه‌ای و ... مسطح خواهند شد. نو آوری: با توجه به اینکه روستاها شهرها به عنوان حلقه اتصال دهنده شهر و روستا نقش مهمی در تعادل و توازن منطقه ای داشته باشند بنابراین بررسی چالشها و مشکلات فرا رو و تعیین راهبردهای توسعه فضایی این گونه سکونتگاهها از نوآوری پژوهش حاضر محسوب می شود. واژه¬های کلیدی: روستاشهر، چالش‌ها و راهبردها، توسعه فضایی، بخش بندپی غربی و شرقی بابل پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        57 - تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در توانمند¬سازی روان شناختی کشاورزان روستایی مورد مطالعه: روستاهای بخش مرکزی شهرستان کوهدشت (مقاله پژوهشی)
        بهرام ایمانی معصومه عبدالهی
        پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمندسازی روانشناختی کشاورزان در مناطق روستای انجام شده است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری کشاورزان روستایی بخش مرکزی شهرستان کوهدشت است که از این میان 27 روستا چکیده کامل
        پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمندسازی روانشناختی کشاورزان در مناطق روستای انجام شده است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری کشاورزان روستایی بخش مرکزی شهرستان کوهدشت است که از این میان 27 روستا و 380 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. جهت گردآوری اطلاعات از روش¬های کتابخانه¬ای و میدانی استفاده گردید. به منظور تحلیل موضوع چهارچوبی از هشت شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات و توانمندسازی روانشناختی در قالب 59 گویه تدوین و انتخاب شد. نتایج حاصل از یافته¬های پژوهش بیانگر این است بین فناوری اطلاعات و ارتباطات و توانمندسازی روانشناختی رابطه مثبت و معنی¬دار وجود دارد. نتایج رگرسیون چند متغیره نیز نشان داد فناوری اطلاعات و ارتباطات 491/0 از تغییرات توانمندسازی روانشناختی را تبیین می¬کنند. همچنین بر اساس نتایج آزمون t تک نمونه¬ای می¬توان بیان کرد که شاخص¬های توانمندسازی روانشناختی در حد مطلوب قرار دارد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        58 - تحلیل ژئوپولیتیکی چشم انداز آمایش سرزمین در کشور افغانستان و ارائه مدل راهبردی
        عتیق الله قمری کیومرث  یزدان پناه درو زهرا پیشگاهی فرد حسین حاتمی نژاد
        در ساختار اقتصاد سیاسی جهان برخی کشورها توسعه یافته و برخی در حال توسعه می¬باشند. برخی از کشورها نیز به دلیل شکنندگی ژئوپولیتیکی و تهدیدات و بحران¬های داخلی و محیط خارجی نه¬تنها توسعه نیافته¬اند بلکه در مسیر توسعه نیز در حال حرکت نیستند. افغانستان نیز در حال حاضر جزء کش چکیده کامل
        در ساختار اقتصاد سیاسی جهان برخی کشورها توسعه یافته و برخی در حال توسعه می¬باشند. برخی از کشورها نیز به دلیل شکنندگی ژئوپولیتیکی و تهدیدات و بحران¬های داخلی و محیط خارجی نه¬تنها توسعه نیافته¬اند بلکه در مسیر توسعه نیز در حال حرکت نیستند. افغانستان نیز در حال حاضر جزء کشورهای بحرانی و توسعه نیافته جهان محسوب می¬گردد که هیچ چشم¬انداز مشخصی برای حرکت در جهت توسعه ندارد؛ نه در سطح نظریه پایه توسعه، نه راهبردهای مشخص و منسجم توسعه و نه هیچگونه سند عملیاتی با ضمانت اجرا. این مشکلات افغانستان ریشه در مسائل جغرافیایی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی داخلی و خارجیدارد. بنابراین برنامه¬ریزی جهت توسعه سرزمینی این کشور نیز در گرو حل و چاره¬اندیشی مسائل مذکور است. برنامه-ریزی راهبردی با چهارچوب و ملاحظات سیاسی و امنیتی می¬تواند سبب کاهش تهدیدات امنیتی و چالش¬های سیاسی و در نتیجه توسعه سرزمینی گردد. بنابراین در این مقاله سعی شده است تا عوامل داخلی و خارجی اثرگذار بر آمایش سرزمینی در کشور افغانستان از منظر ژئوپولیتیکی مورد تحلیل قرار گیرد. در این راستا دو سوال قابل طرح است که: 1) قوت¬ها، ضعف¬ها، فرصت¬ها، تهدیدهای ژیوپولیتیکی کشور افغانستان در راستای آمایش سرزمینی این کشور کدامند؟ 2) براساس عوامل ژیوپولیتیک داخلی و خارجی چگونه می توان چشم¬انداز آمایش¬سرزمین در کشور افغانستان را ترسیم نمود؟ این مقاله به شیوهای توصیفی- تحلیلی نگاشته شده است و داده¬های مورد نیاز نیز به شیوۀ کتابخانه¬ای، اسنادی و بهره¬گیری از پایگاهها و سایتهای معتبر اینترنتی گردآوری شده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        59 - آسیب شناسی تعاونی های تولید در راستای توسعه پایدار روستایی نمونه موردی :تعاونی های تولید شهرستان ساوه*
        گیتی صلاحی اصفهانی
        مقاله حاضر نتیجه تحقیقی میدانی است که با هدف آسیب شناسی تعاونی های تولید در راستای توسعه پایدار روستایی شهرستان ساوه با ابعاد اقتصادی و اجتماعی صورت گرفته است زیرا رسیدن به توسعه مستلزم توسعه اقتصادی است که خود منوط به توسعه درسه بخش صنعت،خدمات وکشاورزی است.دربخش کشاورز چکیده کامل
        مقاله حاضر نتیجه تحقیقی میدانی است که با هدف آسیب شناسی تعاونی های تولید در راستای توسعه پایدار روستایی شهرستان ساوه با ابعاد اقتصادی و اجتماعی صورت گرفته است زیرا رسیدن به توسعه مستلزم توسعه اقتصادی است که خود منوط به توسعه درسه بخش صنعت،خدمات وکشاورزی است.دربخش کشاورزی شرکتهای تعاونی تولید روستایی اهرم مناسبی برای توسعه اقتصادی واجتماعی هستند که می توانند در بهره وری بهینه از شرایط زندگی ،کار و تولید وارتقای سطح درآمد ووضعیت اجتماعی جامعه موثر باشند .البته پویایی وتحولات لازم در این شرکت ها زمانی کارآمد واثربخش است که به صورت هدفمند ،نظام یافته ،برنامه ریزی شده ومبتنی برملاحظات پایداری در کلیه ابعاد اقتصادی ،اجتماعی و زیست محیطی باشد. دراین راستا تعاونی های تولید روستایی به عنوان یکی از نظام های بهره برداری با موانع و مشکلاتی روبرو هستند. این مقاله با استفاده ازروش توصیفی –پیمایشی و با برگزاری کارگاههای مشارکتی (PRA)، پرسشنامه(منطبق برمدل نظری و پیشینه تحقیق ) و مصاحبه حضوری انجام شده است .جمع آوری داده ها با استفاده از نرم افزارSPSSاستخراج شد. جامعه آماری تحقیق اعضاء شرکت تعاونی های مستقر در روستاهای شهرستان ساوه با نمونه آماری براساس فرمول کوکران (110نفر)است.نمونه گیری تصادفی و چندمرحله ای است.باتوجه به فرض اصلی تحقیق ،نتایج نشان می دهد که آسیب های جدی ،تعاونی های تولید ساوه را تهدید می کنند .درابعاداقتصادی واجتماعی شاخص های شامل درآمد کشاورزان ،ارتقاء تولید ،آگاهی واعتماد اجتماعی بود .بیشترین میانگین مربوط به ابعاد اقتصادی (4409/3)و کمترین میانگین مربوط به بعد اجتماعی (0967/2)می باشد.پیشنهاد می شود :کمکهای بلاعوض ،دادن امکانات وتجهیزات ،القاءتفکر مشارکتی ،آگاهی دادن به اعضاء تعاونی وتوانمندسازی اعضاء تعاونیهای تولید در دستور کار قرار گیرد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        60 - ارزیابی و تحلیل مؤلفه های زیست پذیری کلانشهر تهران
        حمیدرضا وارثی جمال محمدی سید علی موسوی نور
        زیست¬پذیری شهری یکی از مبانی اساسی توسعه پایدار شهری و همچون سکه دارای دو رو می¬باشد که یک روی آن معیشت است و روی دومش پایداری بوم¬شناختی است. رویکرد زیست¬پذیری را می¬توان برآمده از افزایش آگاهی نسبت به الگوهای ناپایدار زندگی شهری دانست که در درازمدت موجب کاهش توان مناب چکیده کامل
        زیست¬پذیری شهری یکی از مبانی اساسی توسعه پایدار شهری و همچون سکه دارای دو رو می¬باشد که یک روی آن معیشت است و روی دومش پایداری بوم¬شناختی است. رویکرد زیست¬پذیری را می¬توان برآمده از افزایش آگاهی نسبت به الگوهای ناپایدار زندگی شهری دانست که در درازمدت موجب کاهش توان منابع محیطی می¬شود. نوشتار حاضر درپی آن است که با هدف شناخت پایه¬ای از وضعیت حاکم بر زیست¬پذیری کلان شهر تهران بپردازد. برای دستیابی به این هدف، با بهره¬گیری از روش کتابخانه¬ای ـ پیمایشی و ابزار پرسشنامه محقق ساخته؛ 485 نفر ازشهروندان ساکن کلان شهر تهران به روش نمونه¬گیری احتمالی (به روش تصادفی ساده) مورد ارزیابی قرارگرفته و اطلاعات گردآوری شده با استفاده از تحلیل¬های آزمونT تک نمونه¬ای؛ آزمون تحلیل واریانس و تحلیل مسیر در نرم¬افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل آماری استفاده شده است. نتایج به¬دست آمده نشان داد در بین مولفه¬های زیست¬پذیری در کلانشهر تهران، شاخص کالبدی با مقدار آماره t، 378/0 ضعیف¬تر از سایر شاخص¬ها قرار دارد. شاخص اقتصادی نیز با آماره 775/1 در وضعیت بهتری از شاخص¬های دیگر است. بعد از آن شاخص¬های اجتماعی با آماره 440/0 و زیست¬محیطی با آماره 481/0 در رتبه¬های بعدی قرار دارند همچنین نتایج نشان داد شرایط زیست¬پذیری یکسان نیست و بین مناطق شهر تهران مورد مطالعه از نظر تفاوت شاخص زیست¬پذیری تفاوت معناداری دیده می¬شود. در این میان، شاخص اقتصادی با مقدار F 215/47 بیشترین مقدار اختلاف و تفاوت را دارد و می¬توان گفت که در شاخص اقتصادی، اختلاف زیست¬پذیری در شهر تهران بیشتر از سایر شاخصه¬ها است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        61 - نقش گردشگری در توسعه روستایی شهرستان مریوان
        سعید احمدیان بهنام ولی زاده رشید  بوکانی
        هدف کلی این پژوهش نقش گردشگری در توسعه روستایی شهرستان مریوان می¬باشد. به¬منظور رسیدن به این اهدف از دو روش اسنادی و میدانی استفاده شده است. پژوهش حاضر با رويكرد و روش اكتشافي- تحليلي در پی این موضوع بوده است که گردشگری، چه نقشی در توسعه روستایی شهرستان مریوان، ایفا می¬ چکیده کامل
        هدف کلی این پژوهش نقش گردشگری در توسعه روستایی شهرستان مریوان می¬باشد. به¬منظور رسیدن به این اهدف از دو روش اسنادی و میدانی استفاده شده است. پژوهش حاضر با رويكرد و روش اكتشافي- تحليلي در پی این موضوع بوده است که گردشگری، چه نقشی در توسعه روستایی شهرستان مریوان، ایفا می¬نماید. جامعه آماري پژوهش حاضر (15 روستای مورد مطالعه)، شامل 3 گروه کارشناسان و کارکنان (236 نفر)، روستاییان(8570 نفر) و گردشگران (1200 نفر) بوده¬اند كه با استفاده از فرمول كوكران و جدول مورگان، به¬ترتیب تعداد 146 نفر کارشناس و 368 نفر روستاییان و291 نفر از گردشگران به¬عنوان حجم نمونه تعيين شده است. نحوه انتخاب افراد نيز به روش نمونه¬گيري سيستماتيك و نهايتاٌ تصادفي ساده مي¬باشد. به¬منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحليل عاملي اكتشافي و آزمون ناپارامتريك فريدمن با استفاده از نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. نتایج بدست آمده در مورد نقش گردشگری در توسعه روستایی نشان می¬دهد که بیشترین تاثیر گردشگری در بُعد اجتماعی مربوط به کاهش مهاجرت¬های روستایی و احیاء آداب و سنن محلی و در بُعد اقتصادی بیشترین تاثیر در افزایش قیمت زمین و مسکن بوده است. و در نهایت، با توجه به نتايج و يافته¬هاي به¬دست آمده از پژوهش، راهکارهایی در جهت توسعه فعالیت¬های گردشگری روستایی در شهرستان مریوان ارائه شده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        62 - توان¬سنجی توسعه پایدار کالبدی- فضایی در ناحیة ابهر (استان زنجان)
        عباس سعیدی بیژن رحمانی عبدالرضا  رحمانی فضلی فرهاد عزیزپور ابوالفضل  مرادی
        فعالیت¬ها و روابط فضایی، متناسب با بستر ساختاری آن، زمینه‌ساز پویش و تحول اجتماعی- اقتصادی است. به¬سخن دیگر، مجموعة ساختارها، اعم از محیطی- کالبدی و اجتماعی- اقتصادی، بستری متناسب برای به ثمر نشستن توسعه را میسر می‌سازد؛ در همین راستا، در صورت جهت‌گیری مبتنی بر برنامه‌ر چکیده کامل
        فعالیت¬ها و روابط فضایی، متناسب با بستر ساختاری آن، زمینه‌ساز پویش و تحول اجتماعی- اقتصادی است. به¬سخن دیگر، مجموعة ساختارها، اعم از محیطی- کالبدی و اجتماعی- اقتصادی، بستری متناسب برای به ثمر نشستن توسعه را میسر می‌سازد؛ در همین راستا، در صورت جهت‌گیری مبتنی بر برنامه‌ریزی هدفمند و همسو با اصول توسعه پایدار، توسعة پایدار کالبدی- فضایی امکان‌پذیر می¬گردد. در این ارتباط، کوشش شده است تا با بررسی ابعاد مختلف ساختاری- کاکردی ناحیة مورد بررسی بدین پرسش پاسخ داده شود که آیا عرصة کالبدی- فضایی موجود می‌تواند بستر مناسبی برای پویایی و پایداری ناحیه به¬شمار آید و اگرنه، با چه تمهیدات و کدام قالب می‌توان این مهم را میسر ساخت. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        63 - ارزیابی توانمندی و پتانسیل شهرستان طالقان به عنوان ژئومورفوسایت پس از احداث سد و نقش آن در توسعه پایدار
        سیدمروت  افتخاری محمد  شریفی کیا
        در دهه¬های اخیر، گردشگری با رشد فزاینده¬ای مواجه بوده است، در این میان طبیعت¬گردی به¬دلیل مشغله¬های گریبان¬گیر بشر هر چه بیشتر مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. ژئومورفوتوریسم به¬عنوان یکی از شاخه¬های رشته طبیعت¬گردی با تأکید بر چشم¬اندازهای ژئومورفولوژیکی، سعی در جذب چکیده کامل
        در دهه¬های اخیر، گردشگری با رشد فزاینده¬ای مواجه بوده است، در این میان طبیعت¬گردی به¬دلیل مشغله¬های گریبان¬گیر بشر هر چه بیشتر مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. ژئومورفوتوریسم به¬عنوان یکی از شاخه¬های رشته طبیعت¬گردی با تأکید بر چشم¬اندازهای ژئومورفولوژیکی، سعی در جذب هر بیشتر گردشگران دارد. بسیاری از کشورها از این امکانات بالقوه جهت درآمدزایی استفاده می¬کنند. منطقه کوهستانی طالقان با طبیعت زیبا به¬همراه سد آن که نشستگاه آن در دره ناودیسی در کنار لندفرم¬های متنوع قرار گرفته، شرایط و ظرفیت ژئومرفوسایت را در این منطقه ایجاد کرده است. در این تحقیق تلاش شده با روش کومانسکو، لندفرم¬های منطقه ارزیابی شود. نتایج این بخش از تحقیق نشان می¬دهد، لندفرم¬های گردنه ابراهیم¬آباد با کسب امتیاز 17.2 بیشترین امتیاز را به¬خود اختصاص داده¬اند. در مرحله بعدی، منطقه از نظر ژئومورفوتوریستی پایدار با دو بُعد طبیعی و انسانی توانمندی و ظرفیت¬سنجی شد. نتایج نشان می¬دهد، میانگین ظرفیت¬سنجی معادل 6.5 می¬باشد که نشان¬دهنده شرایط نسبتاً مناسب برای ژئومورفوسایت پایدار است، اما از سودی دیگر، ضرورت برنامه¬ریزی در منطقه بیشتر احساس می¬شود. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        64 - بررسی و شناخت علل ناکارآمدی مدیریت روستایی از دیدگاه مردم محلی شهرستان سامان
        اصغر نوروزی حیدرعلی غلامیان
        مدیریت روستایی را می‌توان برنامه‌ریزی برای روستا، سازمان‌دهی، اقدام توسعه‌ای و هماهنگی و نظارت بر کارهای انجام‌شده دانست. بررسی و شناخت نیازها، کمبودها و نارسایی‌های روستاییان، اقدام برای مشارکت مردم در انجام امور اجتماعی، اقتصادی، عمرانی و ... نيز بر عهدة مدیران روستای چکیده کامل
        مدیریت روستایی را می‌توان برنامه‌ریزی برای روستا، سازمان‌دهی، اقدام توسعه‌ای و هماهنگی و نظارت بر کارهای انجام‌شده دانست. بررسی و شناخت نیازها، کمبودها و نارسایی‌های روستاییان، اقدام برای مشارکت مردم در انجام امور اجتماعی، اقتصادی، عمرانی و ... نيز بر عهدة مدیران روستایی است. شهرستان سامان با وجود توانمندی¬های گسترده (طبيعی و انسانی) اما با مشکلات عديدة توسعه‌نیافتگی روستایی مواجه است و شايد بتوان آن را در شيوة مديريت يافت. بنابراين هدف پژوهش، بررسی و شناخت عوامل تأثیرگذار بر ناکارآمدی مدیریت روستایی از دیدگاه مردم محلی است. پژوهش از نوع کاربردی و روش‌ آن توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر پیمایش است. جامعة آماری شامل روستائیان شهرستان سامان بوده و برای تعیین حجم نمونه ابتدا به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای پنج روستا انتخاب و با استفاده از فرمول کوکران 368 نفر از اهالی این روستاها جهت تکميل پرسشنامه به روش تصادفی ساده انتخاب و تکميل پرسشنامه صورت پذيرفت. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار spss24 تجزیه‌وتحلیل شده‌اند. نتايج آزمون رگرسيون خطی نشان داد که عامل اقتصادی به‌تنهایی47¬% ناکارآمدی مدیریت روستایی را تبیین می‌کند. نتایج آزمون T نيز نشان داد بُعد اجتماعی- فرهنگی(با ميانگين 21/3)، بُعد اقتصادی(با ميانگين 18/3) و بُعد ‌محیطی–کالبدی (با ميانگين 16/3) «تأثيرزياد» بر ناکارآمدی مدیران روستایی داشته‌اند. همچنین نتایج نشان داد مهم‌ترین عامل در بُعد اقتصادی مشکلات بودجه¬ای در سطح کلان، در بُعد اجتماعی – فرهنگی، عامل قومیت‌گرایی و اشکالات ساختاری انتخابات و در بُعد محیطی عدم توجه به محیط‌زیست و ناآگاهی به مسائل مربوطه بوده‌اند. بعلاوه نتايج نشان از تفاوت¬های مکانی در ابعاد مورد بررسی دارد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        65 - توسعه درونی: ظرفیت¬ها و ضرورت¬های مدیریت رشد و بازآرایی فضایی کلانشهر تهران
        اسماعیل علی اکبری
        اراضی درون شهر، عرصه¬های توسعه شهراند و توسعه درونی، فرایند بهینه¬سازی استفاده از اراضی درونی است. برنامه¬ریزی و مدیریت رشد از طریق سیاست توسعه درون¬افزا، در مقایسه با سایر سیاست¬های رشد در بیرون و پیرامون، با چارچوب پایداری سازگارتر و به اهداف پایداری نزدیک¬تر است. ای چکیده کامل
        اراضی درون شهر، عرصه¬های توسعه شهراند و توسعه درونی، فرایند بهینه¬سازی استفاده از اراضی درونی است. برنامه¬ریزی و مدیریت رشد از طریق سیاست توسعه درون¬افزا، در مقایسه با سایر سیاست¬های رشد در بیرون و پیرامون، با چارچوب پایداری سازگارتر و به اهداف پایداری نزدیک¬تر است. این مقاله کوشیده است با روش توصیفی¬ـ¬ تحلیلی و با استفاده از داده¬های اسنادی، ظرفیت¬ها و ضرورت¬های توسعه درونی کلانشهر تهران را مطالعه نماید. یافته¬ها، تهران را شهری ظرفیت¬دار و در نتیجه مستعد برای مدیریت رشد و بازآرایی فضایی از طریق توسعه درون¬افزا می¬داند. بیش از 18 هزار هکتار اراضی با قابلیت توسعه درونی در 30 درصد مساحت شهر و 52 درصد عرصه¬ها و فضاهای خالی بزرگ با اهداف توسعه¬ای و قابلیت دستیابی بالا، به¬علاوه، الگوی توزیع با آهنگ افزایشی از شرق به غرب و شمال به جنوب، نه تنها مدیریت رشد کالبدی، بلکه، بازآرایی فضایی برای تعدیل نابرابری¬ها میان مناطق و پهنه¬های شهر را با توسل به سیاست توسعه درونی و ظرفیت¬های موضعی و موضوعی آن امکان¬پذیر می¬سازد. توسعه مجدد در پهنه¬های شمال، شرق و جنوب، توسعه جدید در پهنه غربی و تجدید حیات در پهنه مرکزی، چارچوب کلی الگوی فضایی راهبرد توسعه درونی بر مبنای “ظرفیت موجود” در تهران است. واضح است، بهره¬گیری از فرصت آمایشی توسعه درونی به¬منظور تعدیل نابرابری¬های فضایی، مستلزم نهاد مدیریت شهری غیررانتی است که به رانت فضایی ناشی از فعالیت¬های ساختمانی در شهر وابستگی چندانی نداشته و یا اساساً به آن بی¬نیاز باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        66 - ارزیابی طرح¬های توسعه شهری از دیدگاه شهروندان مورد مطالعه: پیاده¬راه¬سازی خیابان سلمان فارسی اهواز
        علی  شماعی سعید یوسفی
        یکی از راهبردهای مشارکت و نظارت مردم بر طرح¬های توسعه شهری ارزیابی این طرح¬ها از دیدگاه شهروندان است. یکی از طرح¬های مهم توسعه شهری که در درون خود یا پیرامون خود چندین پروژه توسعه شهری را ایجاد می¬کند پیاده¬راه¬سازی است. این طرح¬ها در پی کاهش سلطه تدریجی سواره بر فضاها چکیده کامل
        یکی از راهبردهای مشارکت و نظارت مردم بر طرح¬های توسعه شهری ارزیابی این طرح¬ها از دیدگاه شهروندان است. یکی از طرح¬های مهم توسعه شهری که در درون خود یا پیرامون خود چندین پروژه توسعه شهری را ایجاد می¬کند پیاده¬راه¬سازی است. این طرح¬ها در پی کاهش سلطه تدریجی سواره بر فضاها و معابر شهری و برنامه‌ریزی و طراحی شهری انسان محور براساس نیازهای انسان پیاده به¬منظور ارتقاء ارزش‌ها و جاذبه‌های اجتماعی و فرهنگی فضاهای شهری شکل می¬گیرد. این طرح¬ها با هدف افزایش کیفیت فضاهای شهری و مسائل زیست‌محیطی و ارتقای فضاهای اجتماعی، اقتصادی، ادراکی و غیره می¬باشد. هدف این پژوهش، ارزیابی میزان رضایتمندی شهروندان از طرح پیاده¬راه¬سازی خیابان سلمان فارسی اهواز از ابعاد مختلف کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست¬محیطی است. نگاهی گذرا به شهر اهواز و اکثر کلان¬شهرهای کشور که فضاهای باز شهری و پیاده¬راه¬های آن از نظر پاسخگویی به نیازهای شهروندان در وضع مطلوبی به¬سر نمی¬برند، مؤید ضرورت و اهمیت این پژوهش است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و پیماشی از طریق داده¬ها و اطلاعات اسنادی و میدانی انجام گرفته است. جامعه نمونه، شامل کسبه و ساکنین خیابان سلمان فارسی و عابرین می‌باشند. روش نمونه¬گیری به¬صورت تصادفی بوده و حجم نمونه 100 نفر درنظر گرفته شده است. با استفاده از نرم¬افزار آماری spss و بکارگیری آزمون¬های پارامتریک و ناپارامتریک Ttest،،chi-square،Correlation, Friedman به تحلیل پرسشنامه اقدام شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که شهروندان از پیاده¬راه¬سازی مسیر رضایتمند هستند که به ترتیب بیشترین رضایتمندی شهروندان در بُعد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و در نهایت، زیست¬محیطی است. به¬طورکلی با توجه به وضعیت خیابان سلمان فارسی قبل از اجرای طرح پیاده¬راه¬سازی که به صورت خیابانی متراکم با ترافیک بالای سواره بوده است اجرای طرح پیاده¬راه و فضاهای باز عمومی از ضروریات کلان شهرها است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        67 - ارزیابی شاخص های نوشهرسازی با تأکید بر فشردگی، بازآفرینی بافت قدیم و پیاده مداری (مطالعه موردی شهر مراغه) (نوع مقاله : پژوهشی)
        امید  مبارکی پروانه امیر حسینی
        جنبش نوشهرسازی ، تلاشی برای ارتقای شهرسازی سنتی، برای انطباق با زندگی مدرن امروز و پیچیدگی روزافزون اقتصادی آن می باشد این جنبش در قرن بیستم پا به عرصه وجود گذاشت و اخیراً در دهه اخیر مورد توجه مسئولان و کارشناسان شهرسازی در کشورمان قرار گرفته است. مشخصه اصلی این نگرش چکیده کامل
        جنبش نوشهرسازی ، تلاشی برای ارتقای شهرسازی سنتی، برای انطباق با زندگی مدرن امروز و پیچیدگی روزافزون اقتصادی آن می باشد این جنبش در قرن بیستم پا به عرصه وجود گذاشت و اخیراً در دهه اخیر مورد توجه مسئولان و کارشناسان شهرسازی در کشورمان قرار گرفته است. مشخصه اصلی این نگرش شهرسازی، انسانگرا بودن و برجسته كردن نقش انسان در شهر امروزی است, به همان صورت كه در گذشته دیده می شد. هدف از این تحقیق ارزیابی شاخص های نوشهرسازی با تأکید بر فشردگی، بازآفرینی بافت قدیم و پیاده مداری در باغ شهر مراغه می باشد. نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی است و از مدل های هلدرن و آنتروپی شانون بهره گرفته شده است. مقدار آنتروپی در سال 1390، برابر 84/1 است، و 94/1= Ln nمی باشد و مقدار آنتروپی شانون به 94/1 نزدیک بوده ونشانگر توسعه ی فیزیکی، به صورت اسپرال و پراکنده است. از طرفی نتایج حاصل از مدل هلدرن ، بیانگر رشد افقی شهر بوده و به کاهش تراکم ناخالص جمعیت، افزایش سرانه ناخالص زمین شهری، و نهایتاً منجر به توسعه افقی شهر شده است. گسترش بی رویه شهری طی دهه های اخیر باعث خروج ساکنان اصلی بافت قدیم و سکونت و گسترش شهر به صورت پراکنده و افقی شده است همچنین به دلیل رشد پراکنده شهری و افزایش مسیرهای دسترسی، استفاده از وسایل حمل ونقل عمومی و خصوصی، افزایش پیدا کرده و دسترسی به خدمات با پای پیاده را با مشکلاتی مواجه کرده است. نتیجه ی حاصل بیانگر این مطلب می باشد، که شهر مراغه مطابق با اصول نوشهرسازی نمی باشد . پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        68 - محدودیتهای توسعة یکپارچة روستایی- شهری ناحیة سروآباد (کردستان)
        لقمان زمانی عباس سعیدی عبدالرضا  رحمانی فضلی
        توسعه یکپارچه به مفهوم یکجانگری به ارتباط منطقی فضایی- زمانی بین بخشها در برنامه‌ریزی‌های محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی است که قاعدتا بر مشارکت فعال مردمی و مدیریت واحد ناحیه‌ای تاکید می‌ورزد. افزون بر این، توجه لازم به تعامل اثرگذار عرصه¬هاي روستايي و شهري در این چا چکیده کامل
        توسعه یکپارچه به مفهوم یکجانگری به ارتباط منطقی فضایی- زمانی بین بخشها در برنامه‌ریزی‌های محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی است که قاعدتا بر مشارکت فعال مردمی و مدیریت واحد ناحیه‌ای تاکید می‌ورزد. افزون بر این، توجه لازم به تعامل اثرگذار عرصه¬هاي روستايي و شهري در این چارچوب پیوسته مورد تاکید است، زیرا در غیر این صورت، آنچه اتفاق افتد، نه به نفع مراكز روستايي و نه ياور كانونهاي شهري خواهد بود. نظام فضایی ناحیه سروآباد، با وجود قابلیت¬های برجسته، به دلیل فقدان ناهماهنگی ساختاری- کارکردی اقتصادی و برنامه¬ریزی مناسب و یکجانگر، از اهداف توسعة مطلوب و یکپارچة روستایی- شهری دور مانده است. مقاله حاضر در ارتباط با ناحیة سروآباد (شامل دو شهر سروآباد و اورامان‌تخت و روستاهای ناحیه) با توجه به رویکرد توسعة یکپارچه روستایی- شهری و با تکیه بر مطالعات میدانی و پیمایشی، بر اساس پژوهشی همه‌جانبه، به دنبال شناخت و تحلیل محدودیتهای توسعة روستایی- شهری این ناحیه بوده است. نتایج حاصله نشان می‌دهد، گرچه بین شاخص‌های اجتماعی- فرهنگی و کالبدی- فضایی، ارتباط مستقیم و معناداری ملاحظه می‌شود، متغییرهای ایمنی، اقتصادی- تولیدی و طبیعی- اکولوژیک، بترتیب از کمترین ارتباط و متغییر جریانهای فضایی با نشانه‌های توسعة یکپارچه، از ارتباطی متوسط برخوردار است؛ در نتیجه، توسعة یکپارچه روستایی- شهری، آنطور که انتظار می‌رود، تحقق نیافته است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        69 - بحران آب در فلات مرکزی و ضرورتهای توجه به سرمایه دانش بومی قنات در ایران
        هادی  ویسی
        بخش اعظم سرزمین ایران در منطقه خشک و نیمه خشک و در محدوده کمربند بیابانی دنیا قرار گرفته است. بر این اساس، خشکی و کم آبی از ویژگیهای ذاتی فلات مرکزی ایران است و دسترسی به منابع آب پایدار، مهم ترین چالش ساکنان این ناحیه بوده است. ایرانیان باستان با اختراع قنات، شیوه مناس چکیده کامل
        بخش اعظم سرزمین ایران در منطقه خشک و نیمه خشک و در محدوده کمربند بیابانی دنیا قرار گرفته است. بر این اساس، خشکی و کم آبی از ویژگیهای ذاتی فلات مرکزی ایران است و دسترسی به منابع آب پایدار، مهم ترین چالش ساکنان این ناحیه بوده است. ایرانیان باستان با اختراع قنات، شیوه مناسبی از دسترسی به آب بر اساس اصل احترام به محیط و سازگاری با طبیعت به و جود آوردند که منشأ تمدن درخشانی در فلات مرکزی ایران شد. آنچه را که امروزه توسعه پایدار می نامند در ساختار و سیستم قنات به خوبی رعایت شده است و بر همین اساس قنات ببیش از سه هزار سال کارآمد بوده است. این پژوهش ضمن بررسی ویژگیهای قنات و ساختار آن در حیات اقتصادی و اجتماعی ایران به دانش بومی قنات توجه کرده است و با مطالعه موردی قنات گوهر ریز جوپار در جنوب شهر کرمان به این نتیجه رسیده است که احیاء قنوات و اتکا به دانش بومی مدیریت آب همچنان می تواند راهگشای بسیاری از مسائل و بحرانهای زیست محیطی و آبی در فلات مرکزی ایران باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        70 - ارزیابی کیفیت محیطی مقصدهای گردشگری شهری در راستای توسعه پایدار مورد مطالعه: شهرستان شوشتر
        سعید امان پور سعید  ملکی محسن احدنژاد روشتی سمیرا مرادی مفرد
        توسعة گردشگري در نواحي شهری از مؤلفه¬هاي گوناگوني تأثير مي¬پذيرد كه از جمله مي¬توان به كيفيت محيطي اين نواحي كه در رضايتمندي ساكنان محلي و گردشگران مؤثر است، اشاره كرد. بنابراین بررسی شاخص¬های کیفیت محیطی مقاصد گردشگری می¬تواند توان¬ها، نیازها و ضعف¬های موجود در این م چکیده کامل
        توسعة گردشگري در نواحي شهری از مؤلفه¬هاي گوناگوني تأثير مي¬پذيرد كه از جمله مي¬توان به كيفيت محيطي اين نواحي كه در رضايتمندي ساكنان محلي و گردشگران مؤثر است، اشاره كرد. بنابراین بررسی شاخص¬های کیفیت محیطی مقاصد گردشگری می¬تواند توان¬ها، نیازها و ضعف¬های موجود در این محیط¬ها را بر اساس میزان رضایتمندی یا آزردگی از محیط شهرها را مشخص نماید و متضمن پایداری این محلات گردد زیرا گردشگران با توجه به ماهیت گردشگری، به دنبال تفریح و گذران اوقات¬فراغت توام با لذت می¬باشند. برای این منظور، عمدتاً بدنبال یافتن مقصدهایی هستند که از بالاترین سطح کیفیت محیطی برخوردار باشند. هدف از انجام این پژوهش بررسی میزان نقش کیفیت محیطی مقاصد گردشگری شهرستان شوشتر می¬باشد. از نظر هدف نوع تحقیق کاربردی و روش انجام آن توصیفی ـ تحلیلی است. به¬منظور گردآوري داده¬هاي موردنياز از دو روش اسنادي و ميداني (ابزار پرسشنامه) استفاده شده است. همچنین ابزار مورد استفاده در تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده از روش¬های آماری توصیفی و استنباطی در محیط Excell و استفاده از نرم¬افزار Spss می¬باشد. جامعه آماری پژوهش دو گروه گردشگران و خانوارهای شهری شوشتر می¬باشد. نتایج آزمون T تک نمونه¬ای نشان می¬دهد که برخی از شاخص¬های کیفیت محیط شهرستان شوشتر از دیدگاه هر دو جامعه نمونه پژوهش بالاتر از حد متوسط بوده و در این میان بیشترین میانگین متعلق به کیفیت عملکردی-ساختاری(562/3)، کیفیت زیست¬محیطی(281/3)، جاذبه¬های گردشگری (191/3) و امنیت و آسایش (114/3) بوده است. همچنین نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن حاکی از این است که بیشترین همبستگی و رابطه مثبت و معنادار بین شاخص توسعه پایدار و کیفیت عملکردی ـ ساختاری با ضریب 537/0 و با سطح اطمینان 99/0 وجود دارد. علاوه بر این آزمون فریدمن نشان داد، پایین بودن سطح ابعاد کیفیت محیطی منطقه مورد مطالعه به میزان کمتر از حد متوسط در ابعاد، جاذبه¬های گردشگری، امنیت آسایش، محیط اجتماعی و بصری و بالاتر از حد متوسط در بعد کیفیت عملکردی ـ ساختاری وکیفیت زیست¬محیطی می¬باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        71 - نقش مدیریت شهری در موفقیت رویکرد راهبرد توسعه شهری (CDS) مورد: شهر قزوین
        حسین هاشمی محمدتقی  رضویان ژیلا سجادی
        با درنظرگرفتن شرایط و ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی هر شهر، پیاده¬سازی موفق راهبرد توسعه شهر، بیش از هر عاملی منوط به فراهم بودن، توافق و مشارکت بازیگران کلیدی و مدیریت یکپارچه شهری و ایجاد سازمان مناسب اجرایی، است. برنامه¬های راهبردی مستلزم روی¬آوردن به خر چکیده کامل
        با درنظرگرفتن شرایط و ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی هر شهر، پیاده¬سازی موفق راهبرد توسعه شهر، بیش از هر عاملی منوط به فراهم بودن، توافق و مشارکت بازیگران کلیدی و مدیریت یکپارچه شهری و ایجاد سازمان مناسب اجرایی، است. برنامه¬های راهبردی مستلزم روی¬آوردن به خرد جمعی، مشارکت عمومی و شیوه¬های دموکراتیک است. این رویکرد همه ذینفعان و کنشگران توسعه در سطوح محلی و بین¬المللی را برای همکاری با یکدیگر در راستای پروراندن یک استراتژی توسعه برای یک شهر یا منطقه شهری خاص فرامی¬خواند. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل نقش مدیریت شهری در موفقیت رویکرد راهبرد توسعه شهرقزوین انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش مبتنی بر روش پیمایشی ـ کمی بوده و گردآوری داده¬های موردنیاز به¬صورت اسنادی و میدانی بوده است. در روش اسنادی چارچوب نظری مدیریت و برنامه¬ریزی شهری، عوامل تفرق مدیریتی و عوامل موثر در پیاده¬سازی موفق راهبرد توسعه شهر تشریح شده و درنهایت، نقش مدیریت شهری در موفقیت رویکرد راهبرد توسعه شهری و از طریق سنجش و ارزیابی عوامل موثر بر ناکارآمدی و عدم موفقیت راهبرد توسعه شهر تحلیل شده است. جامعه آماری پژوهش را شهروندان شهر قزوین تشکیل می¬دهند. روش جمع¬آوری داده¬ها مبتنی بر روش پیمایش میدانی، پرسشنامه، و کتابخانه¬ای می¬باشد. داده¬های حاصل در نرم-افزار SPSS پیاده شده و با استفاده از آزمون¬های میانگین، واریانس، انحراف معیار و مدل تحلیل مسیر، تجزیه و تحلیل داده¬ها و آزمون فرضیه انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان می¬دهد که در مجموع 23 عامل از بین 29 عاملی که تاثیر آنها در ناکارآمدی و عدم موفقیت راهبرد توسعه شهر موردسنجش قرار گرفته بودند، از همبستگی 50 تا 92 درصدبرخوردار هستند و تاکید روشنی بر این نکته دارند که، تفرق مدیریتی موجود در ساختار مدیریت شهری، موجب نا کارآمدی و عدم موفقیت رویکرد “راهبرد توسعه شهر” است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        72 - ارزیابی و سنجش وضعیت افتراق و ناهمگونی فضایی موجود در سطح منطقه شهری تهران با استفاده از مدل TOPSIS
        اسداله  بیات زینب کرکه آبادی saeid kamyabi
        برابر آمار طی چهار دهه اخیر، جمعیت شهر تهران تقریباً دو برابر، اما جمعیت منطقه شهری تهران بیش از نه برابر شده است، روند سریع گسترش منطقه بدون داشتن الگو و برنامه¬ای خاص، موجب تشديد عوارض نامطلوبی منجمله افزایش افتراق و ناهمگونی فضایی درون منطقه¬ای شده است. هدف از این تح چکیده کامل
        برابر آمار طی چهار دهه اخیر، جمعیت شهر تهران تقریباً دو برابر، اما جمعیت منطقه شهری تهران بیش از نه برابر شده است، روند سریع گسترش منطقه بدون داشتن الگو و برنامه¬ای خاص، موجب تشديد عوارض نامطلوبی منجمله افزایش افتراق و ناهمگونی فضایی درون منطقه¬ای شده است. هدف از این تحقیق تلاش در جهت گسترش عدالت فضایی در سطح منطقه شهری تهران با کاهش افتراق و ناهمگونی¬های فضایی درون منطقه¬ای می¬باشد. پژوهش حاضر با بررسی 7 معیار اصلی مشتمل بر31 شاخص به ارزیابی درجه توسعه¬یافتگی سکونتگاه¬های منطقه پرداخته است، در تجزیه و تحلیل داده¬¬ها علاوه بر استفاده از روش¬های آماری و مدلTOPSIS از روش آنتروپی شانون جهت وزن¬دهی به شاخص¬ها و از نرم¬¬افزار Arc.GIS جهت تهیه نقشه¬ها استفاده گردیده است. نتایج تحقیق نشان می¬دهد، شهر تهران به تنهایی در خوشه اول قرار داشته و با امتیاز 0.782 در معیار تلفیقی، از درجه توسعه¬یافتگی در حدود سه¬برابر سکونتگاههای خوشه دوم یعنی اسلامشهر، شهرقدس و کرج و 15 برابر سکونتگاههای خوشه چهارم و آخر منطقه یعنی پیشوا، فیروزکوه و بهارستان برخورداربوده است. این موضوع حاکی از تمرکز بسیار شدید معیارهای توسعه¬یافتگی در شهر تهران و مؤید وجود نابرابری و ناهمگونی فضایی بسیار شدید بین شهر تهران و سایر سکونتگاههای واقع در منطقه شهری تهران است. بنظر می¬رسد اتخاذ سیاست¬های برگرفته از الگوی توسعه چند مرکزی و تلاش جهت ارتقاء شاخص¬های درجه توسعه¬یافتگی در سطح سکونتگاه¬های پیرامونی شهر تهران می¬تواند منجر به کاهش افتراق و ناهمگونی فضایی و گسترش عدالت فضایی در منطقه گردد . پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        73 - نقش برنامه¬ریزی مشارکتی در شهر سبز با نگاهی بر شهر شمشک دربندسر به عنوان اولین کاندیدای شهر سبز ایران
        محسن تاجیک دکتر علیرضا  استعلاجی رحیم سرور
        امروزه مشکلات زیست¬محیطی یکی از اساسی¬ترین مسائل شهری و حاصل تعارض و تقابل با محیط طبیعی است. چراکه توسعه شهری ناگزیر با تسلط ساختمان¬ها، صنایع و حمل و نقل و فعالیت¬های اقتصادی بر فضاهای طبیعی همراه است و این تسلط به مرور زبان به¬شکل چیرگی شهر بر طبیعت بروزیافته و زمینه چکیده کامل
        امروزه مشکلات زیست¬محیطی یکی از اساسی¬ترین مسائل شهری و حاصل تعارض و تقابل با محیط طبیعی است. چراکه توسعه شهری ناگزیر با تسلط ساختمان¬ها، صنایع و حمل و نقل و فعالیت¬های اقتصادی بر فضاهای طبیعی همراه است و این تسلط به مرور زبان به¬شکل چیرگی شهر بر طبیعت بروزیافته و زمینه¬ساز آلودگی گسترده شهری شده است. واقعیت این است که ریشه اصلی بحران¬های زیست¬محیطی زمان معاصر را باید در نگاه و تفسیر بشر از محیط¬زیست طبیعی جستجو کرد. به¬بیان دیگر، مشکل اصلی معرفت¬شناسی و جهان¬بینی آدمی است. شهر سبز به¬عنوان رویکردی نوین به ارائه راه¬حل¬هایی برای تغییر رفتار مخرب و تشویق رفتارهای مثبت محیطی است. استفاده بی¬رویه از انرژی در منازل، استفاده از انواع تولیدات یکبار مصرف، استفاده از وسایل نقلیه شخصی، استفاده از انواع آفت¬کش¬ها، دفع مواد زاید به روش غیربهداشتی، عدم تفکیک پسماند برای بازیافت و ... همگی رفتارهای مخرب زیست¬محیطی هستند که نیاز به تغییر دارند و این امر جز در سایه برنامه¬ریزی مشارکتی محقق نمی¬گردد. شهر شمشک به-عنوان اولین کاندیدای شهر سبز با توجه به قابلیت¬های محیطی و جاذبه¬های گردشگری به¬دنبال اجرای شاخص¬های سبز و تبدیل¬شدن به نماد یک محیط باکیفیت و قابل سکونت و الگویی برای سایر شهرهای استان تهران و کشور است. در این پژوهش با استفاده از تکنیک SWOT (تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید) به شناسایی عوامل درونی و بیرونی مؤثر در این امر و تبیین راهبرهای لازم جهت تحقق و اجرایی شدن شاخص¬های سبز در این شهر، در سایه برنامه¬ریزی مشارکتی می¬پردازد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        74 - تحلیل وضعیت برخورداری مناطق شهری اهواز از امکانات توسعه و ارائه مدلی تلفیقی
        سهراب امیریان
        شناخت تفاوت¬های موجود بين مناطق مختلف شهری از نظر ميزان برخورداری آن‌ها از شاخص¬های گوناگون، به‌منظور آگاهی از سطوح توسعه و یا محروميت، کاهش نابرابری¬های منطقه¬ای و تنظيم برنامه¬های متناسب با شرایط و امکانات هر منطقه، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است؛ بنابراین پژوهش حاضر، با رو چکیده کامل
        شناخت تفاوت¬های موجود بين مناطق مختلف شهری از نظر ميزان برخورداری آن‌ها از شاخص¬های گوناگون، به‌منظور آگاهی از سطوح توسعه و یا محروميت، کاهش نابرابری¬های منطقه¬ای و تنظيم برنامه¬های متناسب با شرایط و امکانات هر منطقه، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است؛ بنابراین پژوهش حاضر، با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی درپی رسیدن به سه هدف: 1. مشخص¬کردن وضعیت برخورداری مناطق شهری اهواز به¬لحاظ امکانات توسعه در شاخص¬های مختلف و به‌صورت تلفیقی با استفاده از مدل¬های Vikor، Topsis و Saw؛ 2. ارائه یک نتیجه مشخص و کلی از وضعیت برخورداری مناطق با توجه به نتایج این سه مدل بر اساس تکنیک کپ¬لند؛ و 3. مقایسه سه مدل پژوهش باهم و مشخص کردن مدل مناسب جهت تعیین وضعیت برخورداری مناطق، است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل هفت منطقه شهری اهواز می¬باشد. داده¬ها و اطلاعات موردنیاز که مشتمل بر 21 متغیر است، از طریق مراجعه به شهرداری و سالنامه آماری (سال 1394) کلان‌شهر اهواز جمع‌آوری‌شده است. همچنین برای تبیین بهتر وضعیت برخورداری مناطق از امکانات توسعه، نقشه¬های موردنیاز از طریق GIS ترسیم‌شده است. نتایج پژوهش نشان می¬دهد که در شهر اهواز هیچ منطقه¬ با وضعیت برخورداری بالا وجود ندارد. در این شهر، 57/25 درصد مناطق یعنی دو منطقه 4 و 1، نسبتاً برخوردارند و بیشترین تعداد مناطق یعنی 5 منطقه 2، 3، 8، 6 و 7 (43/71 درصد مناطق) در وضعیت برخورداری متوسط و درحال‌توسعه هستند، همچنین معادله شدت تغییر نشان داد که بر¬خلاف فرضیه دوم این پژوهش، مدل تاپسیس نسبت به سایر مدل-ها (وایکور و Saw) روش مناسب¬تری جهت سنجش وضعیت برخورداری مناطق شهری است؛ زیرا نتایج حاصل از این مدل دارای درصد و شدت تغییرات کمتری است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        75 - توسعه پایدار شهرهای کوچک از منظر پدافند غیر‏عامل (نمونه موردی: شهر بوئین¬زهرا)
        حسن  حسینی اميني احسان  گلمهر
        شهرها به¬عنوان یکی از مهمترین و متراکم¬ترین زیستگاه¬های انسانی اهمیت ویژه¬ای داشته و نیازمند ایمنی و حفاظت¬های فیزیکی از زیرساخت¬ها و نیز پایداری و مقاومت در مقابل بلایای طبیعی و انسانی می‏باشند. پدافند غیر‏عامل از جمله موضوعاتی است که در سال‏های اخیر مورد توجه برنامه¬ر چکیده کامل
        شهرها به¬عنوان یکی از مهمترین و متراکم¬ترین زیستگاه¬های انسانی اهمیت ویژه¬ای داشته و نیازمند ایمنی و حفاظت¬های فیزیکی از زیرساخت¬ها و نیز پایداری و مقاومت در مقابل بلایای طبیعی و انسانی می‏باشند. پدافند غیر‏عامل از جمله موضوعاتی است که در سال‏های اخیر مورد توجه برنامه¬ریزان و طراحان شهرهای ایران قرار گرفته¬است. شهرسازی دارای ابعاد مختلفی است که در صورت توجه به حفاظت و پایداری آن¬ها، در مواقع ضروری و بحرانی شاهد مزایای فراوانی خواهیم بود. این پژوهش سعی دارد که اصول پدافند غیرعامل را در برنامه¬ریزي شـهري بـا تأکید بر کاربري¬هاي تأسیساتی و حیاتی در شهرهای کوچک مقیاس به¬عنوان کاربري¬هاي تهدیدپذیر به¬کار گیرد و فضاهاي شهري را با ارائۀ نقش تدافعی به آنها ایمن نماید. همچنین، چگونگی حفاظت و دفاع از انسان¬ها و مکان¬هاي زندگی آنها را با اعمال ضوابط و ملاحظات پدافند غیرعامل در حال و آینده میسر سازد. به¬علاوه، بسترهایی را براي امنیت و پایداري هرچه بهتر شهر با کم¬ترین خسارات ممکن در زمان تهاجم خارجی و حتّی عملیات تروریستی فراهم نماید. ایران با توجه به موقعیت ژئواستراتژیک، ژئوراهبردی و جغرافیای خود، یکی از کشورهای پرمخاطره است. در این پژوهش بررسی و تحلیل¬هاي لازم با استفاده از نرم¬افزار GIS در مورد چگونگی پـراکنش و نحوة استقرارکاربريهاي استراتژیک در سطح شهر بوئین-زهرا به¬عنوان یک شهر کوچک مقیاس در مجاورت پایتخت کشور انجام گرفته است و در نهایت، مناطق و محدوده¬هاي مرکزي شهر و حواشی جنوب¬غربی بـا توجه بـه تجمیع کاربري¬هاي خطرزا و تهدیدپذیر، نامناسب و بحرانی تشخیص داده شدند. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        76 - نقش گردشگری در اشتغال¬زایی مناطق روستایی (مطالعه موردی: شهرستان فیروزکوه)
        رضا سير سعید احمدیان حمید  جعفری کتایون  علیزاده
        امروزه با توجه به تغییر دیدگاهها به¬مقوله گردشگری به¬خصوص گردشگری روستایی، توجه به ابعاد اقتصادی گردشگری بیش¬ازپیش افزایش پیدا کرده¬است. رشد خودجوش گردشگری در مناطق روستایی، طی سال¬های اخیر، تاثیرات زیادی بر اقتصاد جوامع روستایی داشته است. نوشتار حاضر، به¬دنبال بررسی چکیده کامل
        امروزه با توجه به تغییر دیدگاهها به¬مقوله گردشگری به¬خصوص گردشگری روستایی، توجه به ابعاد اقتصادی گردشگری بیش¬ازپیش افزایش پیدا کرده¬است. رشد خودجوش گردشگری در مناطق روستایی، طی سال¬های اخیر، تاثیرات زیادی بر اقتصاد جوامع روستایی داشته است. نوشتار حاضر، به¬دنبال بررسی نقش گردشگری در اشتغال روستاهای شهرستان فیروزکوه است. به¬منظور تدقیق مساله مورد پژوهش هشت روستا از روستاهای این شهرستان به¬صورت هدفمند انتخاب شده¬اند. به¬منظور گردآوری اطلاعات از روش¬های اسنادی و میدانی استفاده شد و لذا، پس از تدوین چارچوب نظری پژوهش عملیات میدانی از طریق تکمیل پرسش¬نامه جامعه محلی و کارشناسان انجام گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده¬ها با استفاده از نرم¬افزار SPSS و انجام آزمون t، آزمون لونANOVA و والش به مقایسه متغیرهای پژوهش، در تمامی روستاهای مورد بررسی پرداخته شده است. محاسبه پایایی ابزار اندازه¬گیری از روش آلفای کرونباخ بوده و ضریب پایایی 0.9 به¬دست آمده¬است. روایی پرسشنامه¬ها نیز براساس مطالعات قبلی و نظر کارشناسان موردتایید است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می¬دهد گردشگری در روستاهای جلیزجند، بادرود، خمده و مزداران می¬تواند بر افزایش اشتغال در روستا نقش موثری داشته باشد و در روستاهای هرانده، لزور، طارس و سیمیندشت گردشگری بر افزایش اشتغال نقش موثری نداشته¬است، همچنین بیشترین اشتغالزایی در روستای خمده و کمترین اشتغالزایی مربوط به روستای سیمیندشت می¬باشد، در روستای خمده که بیشترین اشتغالزایی را داشته است، اشتغالزایی در زمینه عرضه و فروش محصولات زراعی و باغی، اجاره منزل، ویلا و یا سوئیت، خدمات¬رسانی به گردشگران، عرضه و فروش محصولات دامی و در نهایت، فروش صنایع دستی بوده است. به¬علاوه بیش از 60 درصد از پاسخ¬دهندگان اظهار داشتند مشاغل ایجاد شده توسط اهالی بومی اداره می-شود. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        77 - راهبرد صيانت و توسعه پايدار حريم تهران با تاکید بر ارزیابی تاثیر اجتماعی و فرهنگی آن
        مهدی امینی یوسفعلی  زیاری عبدالرضا فرجي راد
        حريم تهران عرصه استقرار حدود 23 شهر، 237 روستاي داراي سكنه و صدها كانون فعاليتي مي¬باشد كه در مجموع حدود 2 ميليون نفر انسان را دربرمي¬گيرد كه به موازات تبعيت از شرايط ملي، همچنان مسير خود را در جذب مهاجران، رشد جمعيت و تداوم گسترش فضايي سكونت¬هاي رسمي و غيررسمي طي مي¬نم چکیده کامل
        حريم تهران عرصه استقرار حدود 23 شهر، 237 روستاي داراي سكنه و صدها كانون فعاليتي مي¬باشد كه در مجموع حدود 2 ميليون نفر انسان را دربرمي¬گيرد كه به موازات تبعيت از شرايط ملي، همچنان مسير خود را در جذب مهاجران، رشد جمعيت و تداوم گسترش فضايي سكونت¬هاي رسمي و غيررسمي طي مي¬نمايد (اگر حريم مورد تعرض قرارگرفته در شمال تهران را ناديده بگيريم، پهنه جنوبي آن كانون زندگي فقرا و اقشاري است كه به¬نظر مي¬رسد سازوكار شهروندزدايي برنامه¬هاي توسعه شهري و منطقه¬اي، آنها را به پذيرش اين تيپ از سكونت وادار كرده است). در این مقاله، با مراجعه به مطالعات انجام شده و داده¬های ثانویه گردآوری شده در حوزه مسائل اجتماعی و فرهنگی حریم کلانشهر تهران (به¬خصوص طرح ارزیابی تاثیر اجتماعی و فرهنگی طرح جامع حریم- معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران) و تحلیل SWOT از حدود 30 نفر از خبرگان این حوزه، ضمن جمع¬بندی چالش¬ها و مسائل اجتماعی و فرهنگی حریم کلانشهر تهران، راهبردهای حفظ و صیانت و توسعه پایدار بر مبنای ارزیابی تاثیر اجتماعی و فرهنگی حریم تهران ارایه شده است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        78 - محرک توسعه شهری: مفاهیم و الزامات
        ناهید نعمتی کوتنایی رحيم سرور فریده اسدیان
        امروزه به دلیل افزایش حساسیت‏ها بر رفاه انسانی و محیطی، تحولات شهری به¬سمت تغییرات عمومی سوق پیدا کرده‎اند. رویکردهای زیادی برای تحول شهری تا به¬حال ظهور کرده‏اند که مهمترین آنها تجدید حیات¬شهری، توسعه مجدد و بازآفرینی بوده‏اند. رویکرد بازآفرینی دیدی جامع‏تر و یکپارچه‏ت چکیده کامل
        امروزه به دلیل افزایش حساسیت‏ها بر رفاه انسانی و محیطی، تحولات شهری به¬سمت تغییرات عمومی سوق پیدا کرده‎اند. رویکردهای زیادی برای تحول شهری تا به¬حال ظهور کرده‏اند که مهمترین آنها تجدید حیات¬شهری، توسعه مجدد و بازآفرینی بوده‏اند. رویکرد بازآفرینی دیدی جامع‏تر و یکپارچه‏تر به¬حل مشکلات شهری به¬خصوص زمین‏های متروکه صنعتی (Brownfield) دارد که این زمین‏ها فرصت‎های زیادی برای تحول شهری و بهبود کیفیت زندگی مردم به همراه دارند. اما بازآفرینی آنها با چالش‎هایی در پاکسازی و توسعه مجدد نیز روبروست که برای برون¬رفت از این چالش¬ها از استراتژی محرک توسعه شهری می‏توان مدد جست که ابزاری است در درون استراتژی‎های تحول شهری که از دل¬بافت بیرون¬آمده و به احیا همان بافت می‏پردازد. این تحقیق، مفاهیم و الزامات اساسی پروژه‏های محرک توسعه شهری و مولفه‏های برنامه‏ریزی (سیاسی، مدیریت و رهبری، قانونی، اقتصادی، اجتماعی و محیط‏زیستی)، طراحی (عوامل زمینه‏ای، حس مکان و هویت) و اجرای این پروژه‏ها (مدل 4ps یا مشارکت عمومی ـ خصوصی ـ مردم) در جهت تحریک توسعه در شهرها را بررسی می¬کند. در انتها، با علم به اینکه هر شهری دارای ویژگی‏های منحصر به¬فردی است و نمی‏توان دستورالعملی واحد برای تمامی شهرها اتخاذ نمود، با این¬حال با توجه به تجربیات جهانی، درخصوص فرایند بازآفرینی زمین‏های قهوه‏ای با کمک پروژه‎های محرک توسعه شهری اشتراکاتی وجود دارد که مدل پیشنهادی آن در این تحقیق ارائه می‏شود. اگر پروژه‎ها مطابق با آنچه که شهر نیازمند آن است، درک شوند و توسعه یابند می‏توانند عمیقأ بر روی بازآفرینی فضاهای ناکارآمد شهری به¬خصوصی زمین‎های قهوه‎ای تأثیرگذار باشند. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        79 - بررسی نقش شرکت تعاونی دهیاری‌ها در توسعه کالبدی - فضایی نواحی روستایی (مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان گرگان)
        صفیه بهمنی بهمن صحنه علی اکبر نجفی کانی
        یکی از پیش نیازهای اساسی زیستن در جوامع روستایی، برخورداری از حداقل امکانات و خدمات رفاهی بوده لذا جهت دستیابی روستاییان به خدمات رفاهی و کالبدی، تعاونی دهیاری‌ها در سال 1387 شکل گرفت و باعث درآمدزايي، خودکفايي و کاهش هزينه‌هاي اجرايي و افزايش کيفيت فني پروژه‌ها و به طو چکیده کامل
        یکی از پیش نیازهای اساسی زیستن در جوامع روستایی، برخورداری از حداقل امکانات و خدمات رفاهی بوده لذا جهت دستیابی روستاییان به خدمات رفاهی و کالبدی، تعاونی دهیاری‌ها در سال 1387 شکل گرفت و باعث درآمدزايي، خودکفايي و کاهش هزينه‌هاي اجرايي و افزايش کيفيت فني پروژه‌ها و به طورکلي مشارکت دهیاری‌ها در بخش‌هاي عمراني و خدماتي گردید. این پژوهش به بررسی نقش تعاونی دهیاری‌ها در توسعه کالبدی فضایی مناطق روستایی بخش مرکزی شهرستان گرگان می‌پردازد. جامعه آماری این پژوهش روستاهای بخش مرکزی گرگان که دارای 3 دهستان بوده و از هر دهستان 3 روستا با 5402 خانوار انتخاب شده است. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته که روایی آن توسط اساتید و پایایی از طریق ضریب آلفای کرونباخ به مقدار 83/0 مورد تایید قرار گرفت. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 359 سرپرست خانوارهای روستایی عضو تعاونی دهیاری‌ها انتخاب گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون‌های آماری (فریدمن، کای اسکوئر تک نمونه‌ای و کروسکال والیس) انجام گرفت. نتایج نشان می‌دهد تعاونی دهیاری‌ها در متغیرهای کالبدی، زیرساختی و رفاهی توانسته‌اند به موفقیت‌هایی دست پیدا کنند اما در متغیرهای زیست محیطی از جمله فضای سبز و ارتقای چشم‌انداز روستایی موفقیت چندانی را بدست نیاورده‌اند. از سوی دیگر عدم احاطه شوراها و اعضای تعاونی دهیاری‌ها نسبت به وظایف خود از مهمترین مشکلات پیش رو، برای اینگونه از تعاونی‌ها می‌باشد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        80 - تحرک و جابجایی هوشمند شهری و توسعه پایدار شهر شیراز (نوع مقاله : پژوهشی)
        الهه کاوسی جمال محمدی
        تحرک و جابجایی هوشمند شهری در چند سال اخیر به طور فزاینده ای نه تنها در ادبیات دانشگاهی بلکه در سیاستها و استراتژی های شهری به موضوع بحث و گفتگو تبدیل شده است. با این حال، در بسیاری از شهرهای جهان و کشور ما ایران تحرک و جابجایی هوشمند شهری با مشکلاتی مانند عدم مشارکت شه چکیده کامل
        تحرک و جابجایی هوشمند شهری در چند سال اخیر به طور فزاینده ای نه تنها در ادبیات دانشگاهی بلکه در سیاستها و استراتژی های شهری به موضوع بحث و گفتگو تبدیل شده است. با این حال، در بسیاری از شهرهای جهان و کشور ما ایران تحرک و جابجایی هوشمند شهری با مشکلاتی مانند عدم مشارکت شهروندان و نابرابری ناشی از مدیریت ناکارآمد شهری همراه بوده است. ینابراین درپژوهش حاضر سعی شده است با دیدگاهی نوآورانه به ارزیابی و تبیین شاخص های تحرک و جابجایی( شامل زیرساختهای حمل و نقل، حمل و نقل عمومی، حمل و نقل پایدار، فناوری اطلاعات و ارتباطات)و ابعاد اجتماعی این زیرساختها شامل میزان مشارکت شهروندان در استفاده از این زیرساختها) و ارتباط این شاخص ها با توسعه پایدار شهر شیراز پرداخته شود. روش تحقیق با توجه به ماهیت آن توصیفی- تحلیلی و از نظر هدف کاربردی می باشد. روش‌های گردآوری اطلاعات به دو صورت کتابخانه ای(اسنادی) و میدانی می‌باشد. نمونه آماری پژوهش شامل 420 نفر از شهروندان ساکن در مناطق یازده¬گانه شهر شیراز هستند. یافته ها نشان داد میانگین متغیر تحرک و جابجایی هوشمند در شهر شیراز به طور معناداری پایین¬تر از حد متوسط (3) برآورد شده است (05/0 ≥ Sig) و در وضعیت مناسب و مطلوبی قرار ندارد. همچنین رابطه معناداری بین متغیر تحرک و جابجایی هوشمند و شاخص های آن با متغیر توسعه پایدار در شهر شیراز وجود دارد؛ برآورد مقادیر مربوط به رگرسيون چندگانه اثر شاخص¬های تحرک هوشمند بر توسعه پایدار نیز نشان‌دهنده این است که شاخص¬های تحرک هوشمند در مجموع 26 درصد از واریانس متغیر توسعه پایدار را تبیین می¬کنند، با مدنظر قرار دادن مقادیر مربوط به حجم اثر شاخص ضریب تعیین این مقدار بزرگ برآورد می¬شود. به عبارت دیگر شاخص¬های تحرک هوشمند در حد متوسط به بالا توان تبیین واریانس متغیر توسعه پایدار را دارند پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        81 - ارزیابی تغییرات پیوندهای شهر و روستا در نظام توسعه پایدار ناحیه‌ای )مطالعه موردی شهرستان ری و حوزه نفوذ(
        حسین توکلی کجانی علیرضا  استعلاجی محسن رنجبر
        دردهه های اخیر تحولات مهمی در راستای تقویت و بهبود ارتباط بین شهر و روستا و پیوند آن به عنوان مهمترین ابزار توسعه در نظام توسعه پایدار ناحیه ای رخ داده است. و این ارتباط و پیوند یکی از عملی ترین سیاست‌های ارتقاء در شاخص های مختلف محیطی، اجتماعی، اقتصادی و سلسله مراتب س چکیده کامل
        دردهه های اخیر تحولات مهمی در راستای تقویت و بهبود ارتباط بین شهر و روستا و پیوند آن به عنوان مهمترین ابزار توسعه در نظام توسعه پایدار ناحیه ای رخ داده است. و این ارتباط و پیوند یکی از عملی ترین سیاست‌های ارتقاء در شاخص های مختلف محیطی، اجتماعی، اقتصادی و سلسله مراتب سکونتگاهی، تغییرات کمی وکیفی در بافت شهر و روستا بوده است. اگرچه شهرستان ری به عنوان یکی از شهرهای قدیمی، تاریخی، مذهبی، گردشگری و با شرایط خاص جغرافیایی می باشد و این خصوصیات، موجبات رشد پیرامونی و تبدیل پنج روستا به شهر طی سه دهه اخیرگردیده و زمینه تحولات گوناگون در ناحیه مورد نظر و حریم کلانشهر تهران شده است در این مقاله ضمن ارزیابی تغییرات و بررسی مناسبات در ساختار ناحیه ای شهرستان ری و تجزیه و تحلیل داده ها و برداشت های میدانی و استفاده از نتایج طرح ها و سندهای توسعه استان تهران و شهرستان ری و همچنین حریم تهران می توان یافته های پژوهش را اینگونه مطرح نمود که تفاوت بین شاخص های اداری، سیاسی، طبیعی، اقتصادی، جمعیتی، سبک زندگی و الگوهای رفتاری ساکنین در مطالبه نوع امکانات در روستاها تبدیل شده به شهر مشهود بوده و عدم وجود پیوند و ارتباط یکسان بین شهر و روستا و اینکه با یک نگاه و بدون شناخت دقیق از محیط های پیرامونی نمی توانیم زمینه تحقق طرح های فرادست را فراهم آورد، لزوم وضع قوانین با رویکرد و اهداف جدید در ایجاد مدیریت یکپارچه در اینگونه نواحی که با شرایط خاص رشد نموده اند ، بویژه قرار گرفتن در کنار پایتخت جهت رسیدن به توسعه پایدار ضروری به نظر می رسد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        82 - برنامه ریزی شهر سالم با رویکرد توسعه پایدار (مناطق چهارگانه شهر کرمان)
        بهنام مغانی رحیمی
        چکیده: وضعیت محیط‌های شهری در سلامت ساکنان دارای نقشی تعیین کننده است. در چنین شرایطی اتخاذ رویکردهای برنامه‌ریزی و طراحی محیط برای ارتقا سلامت شهروندان ضروری است. بکار‌گیری معیارهای شهر سالم با توجه به توسعه پایدار از طریق طراحی و ارتقا کیفیت فضاهای شهری و نواحی مسکو چکیده کامل
        چکیده: وضعیت محیط‌های شهری در سلامت ساکنان دارای نقشی تعیین کننده است. در چنین شرایطی اتخاذ رویکردهای برنامه‌ریزی و طراحی محیط برای ارتقا سلامت شهروندان ضروری است. بکار‌گیری معیارهای شهر سالم با توجه به توسعه پایدار از طریق طراحی و ارتقا کیفیت فضاهای شهری و نواحی مسکونی می‌تواند به ارتقای سلامت عمومی شهروندان منجر شود. شاخص‌های متعدد اجتماعی، اقتصادی ‌و زیست‌محیطی همچون احساس ایمنی و امنیت، مشارکت اجتماعی، کیفیت محیط زیست و دسترسی به امکانات و خدمات می‌توانند از عوامل تاثیرگذار بر سلامت و کیفیت زندگی افراد باشند. این پژوهش کاربردی بوده و روش تحقیق نیز توصیفی- تحلیلی است و در جمع آوری اطلاعات از روشهای کتابخانه ای، اسنادی و میدانی و برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل WASPAS استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق، تمامی ساکنان شهر کرمان هستند که از طریق جدول مورگان، حجم نمونه 384 نفر در نظر گرفته شده است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که در تمامی ابعاد سه گانه توسعه پایدار و شهر سالم، کرمان با استانداردها فاصله دارد ولی از لحاظ وضعیت فعلی شاخص ها در مناطق چهارگانه شهر کرمان، منطقه 2، وضعیت بهتری نسبت به دیگر مناطق دارد، گرچه در شراسط مناسب و ایده آل نیست ولی نسبت به بقیه مناطق در شرایط بهتری قرار دارد و مناطق1، 3 و 4 به ترتیب در مکان های بعدی قرار دارند که البته در بیشتر شاخص ها، مناطق 1و 3 آمار بسیار نزدیکی به یکدیگر داشتند ولی منطقه 4 در تمامی ابعاد در پایین ترین سطح قرار دارد. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        83 - سنجش سطح توسعه روستاهای ایران با استفاده از شاخص¬های طبیعی کیفیت زندگی (PQLI) (نوع مقاله : پژوهشی)
        علی حاجی نژاد شیما دادفر مهرشاد طولابی نژاد
        برای سنجش سطح توسعه، تغییر و تحولات فرایند توسعه روستایی و با هدف برنامه¬ریزی و ارزشیابی طرح¬های توسعه روستایی از شاخص-های مختلفی استفاده می¬شود. یکی از شاخص¬های مهم برای سنجش برنامه¬های توسعه روستایی استفاده از شاخص¬های طبیعی کیفیت زندگی (PQLI) می¬باشد. این شاخص به دلی چکیده کامل
        برای سنجش سطح توسعه، تغییر و تحولات فرایند توسعه روستایی و با هدف برنامه¬ریزی و ارزشیابی طرح¬های توسعه روستایی از شاخص-های مختلفی استفاده می¬شود. یکی از شاخص¬های مهم برای سنجش برنامه¬های توسعه روستایی استفاده از شاخص¬های طبیعی کیفیت زندگی (PQLI) می¬باشد. این شاخص به دلیل سادگی و قابلیت استفاده در سطح وسیع برای سنجش و یا مقایسه سطح توسعه بین مناطق مختلف کاربرد فراوانی دارد. در این مطالعه نیز با استفاده از شاخص¬های طبیعی کیفیت زندگی موریس و مک¬آلپین به بررسی سطح توسعه روستاهای کشور پرداخته شده است. در این پژوهش با رویکردی اثباتگرایانه و پوزیتیویسم که دارای ماهیتی کاربردی است و بر روش¬های کمی تاکید دارد، به پیگیری هدف تحقیق که سنجش سطح توسعه روستاهای ایران است، پرداخته شد. داده¬های تحقیق از منابعی چون مرکز آمار ایران، داده¬های وزارت بهداشت و درمان و سالنامه¬های آماری استان¬ها گردآوری و با استفاده از فرمول¬های سنجش ضریب سطح توسعه موریس و مک¬آلپین، سطح توسعه روستاهای کشور محاسبه و با یکدیگر مقایسه شد. نتایج نشان داد که سطح توسعه روستاهای کشور از نظر شاخص-های طبیعی کیفیت زندگی با همدیگر تفاوت دارند. استان¬های مرکزی کشور از نظر ضریب این شاخص نسبت به مناطق دیگر کشور در سطح مناسبی از توسعه روستایی قرار دارند. در حالی که استان¬های حاشیه¬ای کشور در سطح متوسطی از توسعه قرار دارند، و استان سیستان و بلوچستان که جز استان¬های توسعه نیافته کشور محسوب می¬شود، در پایین¬ترین سطح توسعه روستایی قرار گرفته است. پرونده مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        84 - جامعة هماهنگ و همگن چین؛ نگرشی تحلیلی انتقادی
        حسین  جمالی
        چین کنونی چنان در مسیر تحوّل و دگرگونی قرار دارد که توجّه ناظران و پژوهشگران بسیاری را به خود جلب کرده است. یکی &