• فهرست مقالات چاه

      • دسترسی آزاد مقاله

        1 - بررسی روش های تفسیر پمپاژ پله ای تک چاهی برای محاسبه قابلیت انتقال آبخوان
        راحله  هاتفي بهروز  اعتباری بهزاد  دلخواهي غلامعباس فنایی خیرآباد علی اکبر  شهسواری
        با توجه به اینکه افت اندازه گیری شده در آزمون هاي تک-چاهي و در چاه پمپاژ، منعکس کننده افت آبخوان نبوده و در برگیرنده مجموعه عوامل خطی و غیر خطی ایجاد کننده افت می باشد، محاسبات مبتنی بر افت مشاهده شده در چاه پمپاژ نمی تواند برآورد دقیقی از پارامترهای هیدرودینامیک آبخوان چکیده کامل
        با توجه به اینکه افت اندازه گیری شده در آزمون هاي تک-چاهي و در چاه پمپاژ، منعکس کننده افت آبخوان نبوده و در برگیرنده مجموعه عوامل خطی و غیر خطی ایجاد کننده افت می باشد، محاسبات مبتنی بر افت مشاهده شده در چاه پمپاژ نمی تواند برآورد دقیقی از پارامترهای هیدرودینامیک آبخوان ارائه کند. ولي وقتي که يک تخمين ارزان و سريع از قابلیت انتقال آبخوان مورد نياز باشد، استفاده از داده های جمع آوری شده از پمپاژ تک چاهی جزو گزينه هاي جذاب به شمار مي آيند. روش های مختلفی برای برآورد مولفه های افت درون چاهی از سوی محققین مختلف پیشنهاد شده است. در این مطالعه با بررسی آزمونهای پمپاژ انجام شده بر روی تعدادی از چاه های اکتشافی استان خراسان رضوی و جنوبی و بکار گیری داده های اندازه گیری شده در چاه پمپاژ و پیزومتر مجاور، روشهای Eden-Hazel، Hantush-Biershenk، Kasinow، Miller-Weber و Karami-Younger برای محاسبه مولفه های افت در چاه و تصحیح داده های افت اندازه گیری شده در چاه پمپاژ (CQn ) برای محاسبه قابلیت انتقال آبخوان مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل از بکارگیری روش های غیر مستقیم Eden_Hazel، Hantush-Biershenk ، Kasenow و Miller-Weber اختلاف قابل توجهی با پارامتر های محاسبه شده به کمک داده های پیزومتری نشان می دهند. روش Karami-Younger در مجموع چاه های آنالیز شده قادر بوده تا مقدار CQn را بطور میانگین با اختلاف 25% محاسبه نماید. این در حالی است که دقت قابلیت انتقال برآورد شده به کمک تصحیح داده ها با یک افت چاه برآورد شده دقیق، لزوما به محاسبه مقدار قابلیت انتقال قابل قبول منجر نمی شود. حساسیت نتایج به نوع رسوبات خصوصاً در رسوبات با تراوایی زیاد که افت چاه در آنها کم می باشد و مقدار CQn چاه در مقایسه با BQ ناچیز می باشد بستگی دارد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        2 - تعیین وضعیت تنش و تغییرات رژیم تکتونیکی در ساختارهای شکننده ارتفاعات چاه یوسف (شرق گناباد)
        فرهاد  زارعی فرزین  قائمی فرخ  قائمی
        ارتفاعات چاه یوسف در خاور شهرستان گناباد بر اساس عناصر زمین‌ساختی مانند گسل‌ها و شکستگی‌ها شناسایی شد و سازوکار هر یک و ارتباط آن‌ها با رژیم زمین‌ساختی ایجادکننده موردبررسی قرار گرفت و نقشه شکستگی‌های منطقه بر اساس داده‌های حاصل از پردازش تصاویر ماهواره‌ای و برداشت‌های چکیده کامل
        ارتفاعات چاه یوسف در خاور شهرستان گناباد بر اساس عناصر زمین‌ساختی مانند گسل‌ها و شکستگی‌ها شناسایی شد و سازوکار هر یک و ارتباط آن‌ها با رژیم زمین‌ساختی ایجادکننده موردبررسی قرار گرفت و نقشه شکستگی‌های منطقه بر اساس داده‌های حاصل از پردازش تصاویر ماهواره‌ای و برداشت‌های صحرایی به تصویر درآمد. گسل‌های مهم منطقه با استفاده از مشخصه‌های صفحه گسلی مانند خش‌لغز ها، رگه‌های کششی و پله‌های تجمعی کانی‌ها شناسایی و به کمک آن‌ها سازوکار گسل‌ها مشخص گردید. درمجموع گسل‌های منطقه در سه راستای اصلی جهت‌یابی شدند: 1) گسلش معکوس در راستای N90-120°، 2) گسل‌های راستالغز راست‌گرد با راستای N140-160° و 3) گسل‌های نرمال در راستای N0-15° هستند. بر مبنای داده‌های به‌دست‌آمده و با استفاده از برنامه رایانه‌ای به روش برگشتی، جهت‌گیری محورهای اصلی تنش (σ1،σ2وσ3) و نرخ اختلاف تنش‌های اصلی R در گستره موردمطالعه تحلیل شد. نتایج حاصل، دو رژیم زمین‌ساختی متفاوت را در شکل‌گیری ساختارهای منطقه مشخص می‌کند: 1) رژیم زمین‌ساختی فشارشی؛ راستای اعمال تنش بیشینه NNE-SSW که چین‌ها و گسل‌های معکوس را ایجاد کرده است و 2) رژیم زمین‌ساختی برشی؛ راستای اعمال تنش فشاری NE-SW و تنش کششی در راستای NW-SEکه گسل‌های راستالغز، نرمال، رگه‌ها و درزهای کششی را به وجود آورده است. بر این اساس جهت تنش بیشینه وارد بر منطقه NNE-SSW است که ناشی از برخورد مورب اواخر سنوزوئیک صفحات عربستان- اوراسیا است.   جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        3 - تعیین مرزهای چینه‌نگاری سکانسی با ترکیب نمودارهای آنالیز موجک داده‌های چاه‌پیمایی- مطالعه موردی در میدان پارس جنوبی
        مهدی  نخستین مرتضوی مجتبی  توکلی ابوالقاسم  کامکار روحانی بیژن  ملکی
        امروزه استفاده از آنالیز موجک برای شناسایی و تجزیه و تحلیل مرزهای گذرا کاربرد فراوانی دارد. یکی از کاربردهای این نوع آنالیز، شناسایی ناپیوستگی¬ها در توالی‌های رسوبی و نیز شناسایی مرزهای چینه¬نگاری سکانسی می¬باشد. به دلیل انواع مرزهای سکانسی كه بر روی، نمودارهای مختلف چ چکیده کامل
        امروزه استفاده از آنالیز موجک برای شناسایی و تجزیه و تحلیل مرزهای گذرا کاربرد فراوانی دارد. یکی از کاربردهای این نوع آنالیز، شناسایی ناپیوستگی¬ها در توالی‌های رسوبی و نیز شناسایی مرزهای چینه¬نگاری سکانسی می¬باشد. به دلیل انواع مرزهای سکانسی كه بر روی، نمودارهای مختلف چاه‌نگاری نمایان می‌گردند‌ و ديگر تغییرات لیتولوژی و ساختاری بر روی نمودارهاي چاه‌نگاری و به تبع آن تاثير بر آنالیز موجک، نمی‌توان تنها با آنالیز موجک یک نوع نمودار چاه‌پیمایی، تمامی مرزهای سکانسی را شناسایی کرد. در این مطالعه سعی شده است با استفاده از آنالیز موجک داده‌های چاه‌پیمایی مانندGR, NPHI, RHOB, RHOZ, THOR/URAN و داده‌های تحليل چندكانيايي مانند حجم انیدریت و نیز ترکیب نمودن آن‌ها، روشی مناسب و کم خطا برای تعیین خودکار این مرزها ارائه شود. بدین ترتیب برای شناسایی مرزهای سکانسی بهترین نتیجه از ترکیب ضرایب همبستگی نمودارهایGR, NPHI, RHOB(RHOZ) و نسبت حجمی انیدریت، ترکیب GR, NPHI, RHOB(RHOZ) و نسبت توریوم به اورانیوم THOR/URAN به‌دست آمده است. مقايسه نتايج به‌دست آمده از اين روش با نتايج به‌دست آمده از ساير روش‌ها بر روي سازندهاي كنگان و دالان در ميدان گازي پارس جنوبي صحت اين روش را اثبات مي‌نمايد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        4 - مقايسه توانايي روش‌هاي شعاع ثابت محاسبه‌اي و مدل عددي در تعيين حريم حفاظتي چاه‌هاي شرب منطقه يافت آباد تهران
        بهزاد  دلخواهي
        يکي از بخش‌هاي مهم در سياست‌هاي حفاظت از آب زيرزميني به منظور جلوگيري از مخاطرات سلامتي و زيست‌محيطي، تعيين حريم حفاظتي چاه مي باشد.‌ در اين تحقيق ضمن توصيف روش‌هاي شعاع ثابت محاسبه‌اي و مدل عددي جهت تعيين حريم حفاظتي چاه، به منظور مقايسه روش‌هاي مذکور از داده‌هاي هشت ح چکیده کامل
        يکي از بخش‌هاي مهم در سياست‌هاي حفاظت از آب زيرزميني به منظور جلوگيري از مخاطرات سلامتي و زيست‌محيطي، تعيين حريم حفاظتي چاه مي باشد.‌ در اين تحقيق ضمن توصيف روش‌هاي شعاع ثابت محاسبه‌اي و مدل عددي جهت تعيين حريم حفاظتي چاه، به منظور مقايسه روش‌هاي مذکور از داده‌هاي هشت حلقه از چاه‌هاي آب شرب منطقه يافت آباد تهران استفاده گرديد. بدين‌منظور، ميزان هم‌پوشاني حريم هاي حفاظتي شعاع ثابت و مدل عددي در محيط GIS مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج هم‌پوشاني نشان مي‌دهد که ميزان کارآمدي و دقت روش شعاع ثابت محاسبه‌اي، با افزايش فاصله از چاه کاهش مي‌يابد. در هم‌پوشاني با زمان حرکت 50 روز، 88 درصد حريم ترسيم شده به روش مدل عددي توسط حريم شعاع ثابت محاسبه‌اي تسخير مي‌شود. درحالي‌که در حريم‌هاي حفاظتي 10 سال، تنها 41 درصد حريم ترسيمي به روش مدل عددي توسط روش شعاع ثابت تسخير مي‌شود. در صورت محدوديت زمان، سرمايه و اطلاعات کافي، روش شعاع ثابت محاسبه‌اي روش قابل قبولي تنها جهت ترسيم حريم‌هاي حفاظتي با زمان حرکت 50 روز مي باشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        5 - تعیین ماهیت و تحولات مذاب والد سنگ‌های آتشفشانی گسترۀ نقشۀ زمین‌شناسی سر چاه (خراسان جنوبی) بر مبناي داده‌های ايزوتوپي
        اسماعیل  اله پور منصور  وثوقی عابدینی سید محمد  پورمعافی
        در گستره نقشه زمین‌شناسی 100000/1 سر چاه در استان خراسان جنوبی و واقع‌بین 59˚30́تا60˚ طول شرقی و33˚ تا 33˚30́ عرض شمالی طیف گسترده‌ای از سنگ‌های آتشفشانی با تنوع ترکیبی یازیک تا اسیدی رخنمون دارند که ماهیت و تحولات مذاب سازنده آن‌ها به کمک مطالعات و اندازه‌گیری‌های چکیده کامل
        در گستره نقشه زمین‌شناسی 100000/1 سر چاه در استان خراسان جنوبی و واقع‌بین 59˚30́تا60˚ طول شرقی و33˚ تا 33˚30́ عرض شمالی طیف گسترده‌ای از سنگ‌های آتشفشانی با تنوع ترکیبی یازیک تا اسیدی رخنمون دارند که ماهیت و تحولات مذاب سازنده آن‌ها به کمک مطالعات و اندازه‌گیری‌های ایزوتوپی مورد مطالعه قرارگرفته است. بر ابن اساس سنگ‌های آذرین خروجی منطقه منشأ گرفته از گوشتة متأثر از فرورانش ورقة لیتوسفری و یا متاسوماتیزه شده توسط مواد پوسته‌ای می‌باشند و بایستی در مورد شکل‌گیری سنگ‌های داسیتی – ریولیتی نقش پارامترهایی چون آلایش پوسته‌ای را نیز برجسته دید. سنگ‌های ریولیتی در حد قابل توجهی از مواد پوسته‌ای تأثیر پذیرفته و با دارا بودن 87Sr/86Sr بالاتر و 143Nd/144Nd پایین‌تر به‌گونه‌ای شاخص متمایز می‌گردند. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        6 - تاثیر شیب مرزهای نفوذناپذیر در منحنی افت-زمان در اطراف یک چاه پمپاژ در آبخوان¬های محبوس
        آرش ندری عزت اله قنواتی نصرالله  کلانتری
        بررسی تاثیر مرزهای نفوذناپذیر بر جریان به چاه¬های نزدیک به آن با استفاده از تئوری چاه¬های مجازی انجام می¬گیرد. در مواردی که مرزهای نفوذناپذیر مطالعه شده¬اند، این مرزها به‌صورت عمودی در نظر گرفته ¬شده¬اند درحالی‌که در بسیاری موارد عمودی نبوده و شیب¬دار هستند. در این مطال چکیده کامل
        بررسی تاثیر مرزهای نفوذناپذیر بر جریان به چاه¬های نزدیک به آن با استفاده از تئوری چاه¬های مجازی انجام می¬گیرد. در مواردی که مرزهای نفوذناپذیر مطالعه شده¬اند، این مرزها به‌صورت عمودی در نظر گرفته ¬شده¬اند درحالی‌که در بسیاری موارد عمودی نبوده و شیب¬دار هستند. در این مطالعه هدف بر آن است که تاثیر شیب مرزهای نفوذناپذیر بر جریان به چاه در یک آبخوان محبوس بررسی شود. در این مطالعه شبیه¬سازی عددی و نیز محاسبات افت با استفاده از روش چاه¬های مجازی برای مرزهای عمودی انجام شده و سپس شبیه¬سازی جریان برای مرزهای شیب‌دار انجام شد. مدل مفهومی مورد نظر شامل یک آبخوان محبوس است که توسط دو مرز نفوذناپذیر محصور شده است و یک چاه با دبی ثابت در آن پمپاژ می¬شود. فاصله بین مرزها در فاصله‌ای از400 تا 10000 متر قرار گرفته است. شبیه¬سازی نشان داد که درصورتی‌که مرزهای نفوذناپذیر و محدودکننده عمودی باشند تطابق بسیار عالی بین نتایج شبیه‌سازی عددی ازیک‌طرف و استفاده از رابطه تایس و تئوری چاه¬های مجازی از طرف دیگر وجود دارد. منحنی¬های افت زمان برای مرزهای نفوذناپذیر شیب‌دار تفاوت قابل‌توجهی در زوایای مختلف و نیز عرض¬های مختلف (10000 تا 400 متر) با نتایج حاصل از مرزهای عمودی نشان دادند. نتایج نشان داد اگر فاصله مرزهای نفوذناپذیر زیاد باشد و مرزهای نفوذناپذیر دارای زوایای کمتر از 30 درجه باشند، تفاوت¬ها به حدی است که تقریب استفاده از روش چاه¬های مجازی می¬تواند قابل‌قبول باشد. اما هنگامی‌که فاصله بین مرزها کمتر باشد حتی در زوایای کم نیز تفاوت قابل‌ملاحظه‌ای در مقادیر افت- زمان مرزهای شیب‌دار با نتایج روش چاه¬های مجازی وجود دارد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        7 - توانایی چاه‌های فلمن در بهبود پارامترهای فیزیکی و میکروبی آب رودخانه
        مجتبی  قره محمودلو مصطفی  سید سید مصطفی  خضری غلامعباس فنایی خیرآباد سید محمد  سید خادمی
        فیلتراسیون کف رودخانه می‌تواند به‌عنوان یک روش ارزان و موثر در تصفیه آب رودخانه‌ها برای مصارف شرب مورد استفاده قرار گیرد. در زمين‌هاي آبرفتی متشکل از رسوبات سست و منفصل، شامل شن و ماسه و يا قلوه سنگ با سطح آب نزديك به سطح زمين، یکی از اقتصادي‌ترين روش‌های استحصال آب در چکیده کامل
        فیلتراسیون کف رودخانه می‌تواند به‌عنوان یک روش ارزان و موثر در تصفیه آب رودخانه‌ها برای مصارف شرب مورد استفاده قرار گیرد. در زمين‌هاي آبرفتی متشکل از رسوبات سست و منفصل، شامل شن و ماسه و يا قلوه سنگ با سطح آب نزديك به سطح زمين، یکی از اقتصادي‌ترين روش‌های استحصال آب در حجم زياد، استفاده از چاه‌های دهان گشاد نظیر فلمن می‌باشد. در این تحقیق به بررسی تاثیر چاه‌های فلمن و فرآیند فیلتراسیون آبرفت کف رودخانه در بهبود پارامترهای کیفی آب‌های سطحی برای مصرف در بخش شرب پرداخته شده است. ازاین‌رو، به‌طور همزمان از آب رودخانه دوغ و چاه فلمن در یک دوره پنج ماهه نمونه‌برداري شده است. برای تعیین تفاوت معنی‌دار داده‌های حاصل از آنالیز کیفی، از نرم‌افزارSPSS و آزمون t استفاده شد. مقایسه پارامترهای کیفی رودخانه دوغ و چاه فلمن نشان داد که فیلتراسیون بستر رودخانه می‌تواند نقش مهمی در کاهش بیشتر پارامترهای فیزیکی و میکروبی آب در چاه فلمن حفر شده در مجاورت یک رودخانه داشته باشد. این تحقیق همچنین به بررسي كيفيت آب رودخانه دوغ و چاه فلمن با استفاده از شاخص جهاني NSFWQI بـراي مصـرف شـرب پرداخته است. این شاخص برای آب رودخانه دوغ از ۵۰ تا ۵۷ متغیر است که این عدد نشان‌دهنده کیفیت متوسط آب رودخانه دوغ می‌باشد. درحالی‌که این شاخص برای چاه فلمن بین ۶۴ تا ۷۵ می‌باشد که بیانگر کیفیت خوب آب در چاه فلمن است. نتایج این تحقیق نشان داد چاه‌هاي فلمن حفر شده در مجاورت بستر رودخانه می‌توانند نقش مهمی در بهبود پارامترهای کیفی آب‌هاي سطحي برای مصرف شرب داشته باشند. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        8 - تحلیل رژیم تنش در مخزن هیدروکربوری و پایداری دیواره چاه در میدان شاه دنیز، حوضه خزر
        پروانه  علیزاده سعید محمد حسنپور صدقی علی  کدخدائی ملک محمد گیتی
        ناپایداری دیواره چاه یکی از مشکلات اساسی در عملیات حفاری چاه‌های نفت و گاز است. تحلیل و پیش‌بینی ناپایداری دیواره چاه از اهمیت ویژه‌ای برخورداراست. از موارد دارای اهمیت در ناپایداری مشخص کردن رژیم تنشی و اندازه‌گیری مقدار تنش¬ها می¬باشد. این مطالعه در یکی از میدان‌های ح چکیده کامل
        ناپایداری دیواره چاه یکی از مشکلات اساسی در عملیات حفاری چاه‌های نفت و گاز است. تحلیل و پیش‌بینی ناپایداری دیواره چاه از اهمیت ویژه‌ای برخورداراست. از موارد دارای اهمیت در ناپایداری مشخص کردن رژیم تنشی و اندازه‌گیری مقدار تنش¬ها می¬باشد. این مطالعه در یکی از میدان‌های حوضه خزر جنوبی در ایران انجام شده است. و رژیم تنشی فشارشی در میدان مورد مطالعه با توجه به مشاهدات تکتونیکی بزرگ مقیاس و نشانه‌های تنش ناحیه‌ای شناسایی شده است. با داده های صوتی و چگالی و فشار منفذی پیش‌بینی شده از روش ایتون، بزرگی تنش‌های برجا مورد محاسبه قرار گرفته است. این مطالعه تاثیر شیب و آزیموت را روی ناپایداری چاه در رژیم گسلی فشارشی ارائه می‌دهد. در این مطالعه برای محاسبه پایداری در آزیموت و شیب‌های مختلف از معیار گسیختگی اصلاح شده لید استفاده شده است.مطالعه پایداری در این میدان توسط نرم¬افزار STABview انجام شده است و نتایج نشان می¬دهد که پایداری در امتداد آزیموت تنش افقی حداکثر (NE-SW) مشکلات کمتری نسبت به سایر جهات دارد. در یک مسیر نزدیک به جهت تنش افقی حداقل، چاه قائم بیشترین پایداری را دارد. اما در جهت نزدیک به جهت تنش افقی حداکثر چاه افقی بهترین گزینه می¬باشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        9 - رابطه دیاژنز، شکستگی، توزیع تخلخل ماتریکس و تولید چاه‌ها در مخزن بنگستان اهواز
        مهدی خشنودکیا محمد حسين  آدابي محبوبه حسینی برزی  
        مخزن بنگستان میدان اهواز متشکل از سازندهای ایلام و سروک با ضخامت تقریبی ۱۰۰۰ متر در دوره کرتاسه بالایی در شرایط تکتونیکی و رسوبی متفاوت رسوب‌گذاری کرده است و متشکل از ۴ زون مخزنی (C-E-G-I) می¬باشد، که توسط زون‌های متراکم و ناتروا (A, B, D, F, H) جدا شده¬اند. این مخزن چکیده کامل
        مخزن بنگستان میدان اهواز متشکل از سازندهای ایلام و سروک با ضخامت تقریبی ۱۰۰۰ متر در دوره کرتاسه بالایی در شرایط تکتونیکی و رسوبی متفاوت رسوب‌گذاری کرده است و متشکل از ۴ زون مخزنی (C-E-G-I) می¬باشد، که توسط زون‌های متراکم و ناتروا (A, B, D, F, H) جدا شده¬اند. این مخزن تكراري از رخساره¬هاي رسوبی پشته¬های سدی بوده، كه به سمت محيط لاگون (D-H-C3) تغيير رخساره مي¬دهد، به استثناي جوان‌ترین سكانس كه رفتاري عميق شونده را نشان مي¬دهد. رسوب‌گذاری در رخساره¬هاي پشته¬های سدی تغييرات فراوان رسوبي را در جهت عمودي و افقي در زون‌های I-G-E-F-C3 نشان مي¬دهد، كه اثر اين تغييرات در گستره مخزن ديده مي¬شود. همچنين اثرات گسل‌های قديمي با روند تقریبا شمالي-جنوبي در گستره مخزن بنگستان باعث تغيير در جغرافیای قدیمی حوضه شده، كه نقش موثري را در تغییرات دياژنتيک، جایگاه رسوب‌گذاری و در نهایت عملکرد مخزن متعارف و شکسته شده دارد. تخلخل ماتریکس در زون¬هاي (I-G-E-C3) متاثر از فابریک می¬باشد. بنابراین رخساره¬های گرينستون و پكستون كيفيت مخزني بهتري نسبت به وكستون و مادستون دارد. دیاژنز و آب‌های متئوریک بر سطوح رخنمون يافته در بالاي هر سيكل تاثیر گذاشته است و بهترين كيفيت مخزني در رخساره‌های گرينستون و پكستون كه تاثيرات آب‌های متئوريك را تجربه کرده‌اند، وجود دارد. لذا رخنمون رخساره¬های مخزنی در بالای هر سیکل در مخزن بنگستان اهواز و تحت تاثير قرار گرفتن آن توسط آب‌های متئوريك نقش اساسي در توليد از مخزن بازي‌ مي¬كند. اما در زون C1 مخزن بنگستان اهواز که حاوی رخساره¬ای از جنس آهک گل‌سفیدی می¬باشد، پديده غالب انحلال و دیاژنز متئوریکی است که باعث افزایش تخلخل و عدم افزایش تراوایی گردیده است. لذا رفتار دیاژنزی متفاوت در مقایسه با زون‌های دیگر مخزنی بنگستان اهواز دارد. از طرفی شكستگي¬ها از مرکز به سمت شرق مخزن بنگستان و عمدتا در زون‌های E-F-G توسعه‌یافته است. وجود شکستگی¬های باز توسط داده-های هرزروی، آنالیز ساختمانی-رسوبی و دینامیک مخزن تایید شده است. افزایش هرزروی گل حفاری در بعضی از نواحی زون‌های متراکم (D-F-H) می¬تواند شاهدی بر ارتباط عمودی دو مخزن و عدم وجود سد رسوبی در آن نواحی باشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        10 - مقایسه ویژگی‌های آلتراسیونی کمربند آتشفشانی-نفوذی طرود- چاه شیرین در شمال و جنوب روستای طرود با استفاده از تصاویر ماهواره¬ای و آنالیز¬های شیمیایی
        مسعود  اخیانی مهدی  خرقانی فرهنگ  سرشکی مرتضی رحیمی
        رخدادهای گسترده آتشفشانی نفوذی مربوط به ائوسن در 130 کیلومتری جنوب شاهرود و در شمال و جنوب روستای طرود مشاهده می¬گردد. کمربند آتشفشانی طرود- چاه شیرین با مختصات ̎00 ̍20 54º تا ̎00 ̍20 55º طول شرقی و ̎00 ̍10 35º تا ̎00 ̍40 35º عرض شمالی که قسمتی از کمربند فلز چکیده کامل
        رخدادهای گسترده آتشفشانی نفوذی مربوط به ائوسن در 130 کیلومتری جنوب شاهرود و در شمال و جنوب روستای طرود مشاهده می¬گردد. کمربند آتشفشانی طرود- چاه شیرین با مختصات ̎00 ̍20 54º تا ̎00 ̍20 55º طول شرقی و ̎00 ̍10 35º تا ̎00 ̍40 35º عرض شمالی که قسمتی از کمربند فلز زایی چاه شیرین- سبزوار - تایباد می¬باشد، به دلیل وجود رخداد¬های متعدد معدنی و به‌ویژه رگه¬های فلزات پایه با منشا اپی ترمال و همچنین دگرسانی¬های گسترده ناشی از نفوذ توده¬های آذرین اسیدی تا حد واسط و محلول¬های هیدروترمال ناشی از عملکرد آن، در سنگ‌های آتشفشانی منطقه، دارای اهمیت بالای مطالعاتی می¬باشد. به‌کارگیری روش¬های ترکیب رنگی کاذب و الگوریتم¬های منطقی مختلف نسبت باندی بر روی داده¬های سنجنده ASTER جهت شناسايی و بارزسازی آلتراسيون¬های آرژیلیک پیشرفته، آرژیلیک متوسط، فیلیک و پروپیلیتیک در سطح منطقه و تایید داده¬های مطالعه شده توسط آنالیزهای XRD اساس این مطالعه می‌باشد. با توجه به بازدید¬های میدانی و نتایج آنالیز XRD نمونه-های دگرسانی به‌دست‌آمده از زون¬های مختلف منطقه و تطبیق آن با نتایج اعمال این الگوریتم منطقی مشخص شد که ضمن ناچیز بودن زون¬های آلتراسیونی واحد¬های آتشفشانی جنوب طرود نسبت به توده آتشفشانی شمال این روستا، تغییر مقادیر آستانه نسبت¬های باندی در این الگوریتم می¬تواند نتایج مطلوب¬تری در این منطقه برای تفکیک دگرسانی آرژیلیک و فیلیک داشته باشد. سپس با توجه به حضور کانی¬های شاخص دگرسانی آرژیلیک پیشرفته در منطقه شمال طرود مانند آلونیت و پیروفیلیت مقادیر آستانه بهینه برای تفکیک این زون از زون آرژیلیک با استفاده از الگوریتم منطقی نسبت باندی آرژیلیک تعیین و نتایج الگوریتم با توجه به مشاهدات صحرایی مطلوب ارزیابی شد و همچنین مشخص گردید که با استفاده از خصوصیات طیفی کانی¬های شاخص زون پروپلییک مانند کلریت و اپیدوت، از نسبت باندی 8/(7+9) استر با مقدار آستانه 3/2 برای نقشه‌برداری زون پروپلیتیک که هم در واحد¬های شمالی و هم جنوبی روستای طرود مشاهده می¬گردد، مناسب می¬باشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        11 - مکان‌های اسطوره‌ای در قصه‌های عامیانۀ ایرانی
        سارا چالاک
        بينش اسطوره¬اي، نوعي جهان¬بيني است كه همواره جایگاه خود را در تفکر و نگرش انسان حفظ کرده است. خرد اسطوره¬ای با تقسیم پدیده¬های جهان به مقدس و غیرمقدس تمایز خود را نشان می¬دهد. مکان از مقولاتی است که در اندیشۀ اسطوره¬ای ماهیت ویژه¬ای دارد و با برداشت مادی بشر امروزی متفا چکیده کامل
        بينش اسطوره¬اي، نوعي جهان¬بيني است كه همواره جایگاه خود را در تفکر و نگرش انسان حفظ کرده است. خرد اسطوره¬ای با تقسیم پدیده¬های جهان به مقدس و غیرمقدس تمایز خود را نشان می¬دهد. مکان از مقولاتی است که در اندیشۀ اسطوره¬ای ماهیت ویژه¬ای دارد و با برداشت مادی بشر امروزی متفاوت است. مکان اسطوره¬ای، منطقه¬ای است که به سبب تقدس یافتن، با محیط کیهانی اطرافش تفاوت پیدا می¬کند. این تقدس خواه به شکل کهن¬الگو باشد، مثل کوه یا چشمه، و یا به سبب وقوع امری فرامادی و ارتباط با امری ماورائی حاصل شده باشد، نیرویی ویژه دارد و بر شخصیت¬ها و قهرمانانی که در آن واقع شوند، تأثیر می¬گذارد. قصه¬ها به¬عنوان يكي از گونه¬هاي كهن ادب شفاهي حاوي بينش و تفكر انسان‎هاي پيشين هستند. يكي از اين مضامين اسطوره¬اي که در قصه¬ها بازتاب پیدا کرده است، مقوله مكان¬ است؛ مكان‎هايي كه هرچند در فضاي فيزيكي جاي دارند، اما به سبب دارا بودن كيفيات فرامادي در زمرة امور اسطوره¬اي به¬شمار می‎روند. اکثر شخصیت¬های قصه‌ها با عبور از مکان اسطوره-ای، دچار دگردیسی روحی می¬شوند و سرنوشت و عملکردشان دگرگونه می¬شود. در اين مقاله تلاش شده ¬است تا با استفاده از نظریات اسطوره¬شناسانی چون میرچا الیاده و ارنست کاسیرر، چند مجموعه قصۀ عاميانۀ ایرانی واكاوي شوند. در اين راستا، مكان¬هايي چون كوه، ‌دريا، چشمه، رود، باغ و چاه مورد تحليل قرار گرفتند و کیفیت اسطوره‎ای آنها تبیین شد. شیوۀ پژوهش در این مقاله، توصیفی ـ تحلیلی است. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        12 - یک روش نیمه‌متمرکز برای بهبود ذخیره‌سازی انرژی در شبکه‌های حسگر بی‌سیم واقعی با استفاده از خوشه‌بندی و چاهک‌های متحرک
        فاطمه صادقی سپیده آدابی سحر آدایی
        استفاده از یک راهکار مسیریابی سلسله‌مراتبی مبتنی بر تکنیک‌های خوشه‌بندی و چاهک متحرک می‌تواند انرژی مصرفی در شبکه‌های حسگر بی‌سیم را به طرز قابل توجهی کاهش دهد. دو مسأله مهم در طراحی این راهکار سلسله‌مراتبی، انتخاب حسگر شایسته‌تر به عنوان سرخوشه و نیز تخصیص بهینه چاهک‌ه چکیده کامل
        استفاده از یک راهکار مسیریابی سلسله‌مراتبی مبتنی بر تکنیک‌های خوشه‌بندی و چاهک متحرک می‌تواند انرژی مصرفی در شبکه‌های حسگر بی‌سیم را به طرز قابل توجهی کاهش دهد. دو مسأله مهم در طراحی این راهکار سلسله‌مراتبی، انتخاب حسگر شایسته‌تر به عنوان سرخوشه و نیز تخصیص بهینه چاهک‌های متحرک به مناطق بحرانی (یعنی مناطقی که ریسک ایجاد حفره انرژی در آنها بالا است) می‌باشد. از آنجایی که چاهک‌های متحرک هزینه بالایی را به شبکه تحمیل می‌کنند، تعداد محدودی از آنها به کار گرفته می‌شوند. لذا تخصیص این تعداد محدود چاهک به شمار بالای درخواست‌های واصل‌شده از نقاط بحرانی در دسته مسایل NP-hard است. بیشتر راهکارهای موجود با تطبیق یک روش تکاملی و اجرای آن توسط حسگرها سعی در حل این مسأله داشته‌اند. این در حالی است که تکنولوژی به کار گرفته شده در طراحی حسگرهای امروزی و نیز منابع محاسباتی بسیار محدود آنها، اجرایی‌شدن این روش‌ها در شبکه‌های واقعی را دچار چالش می‌کند. به بیان دیگر، اجرای چنین ایده‌هایی از حد تئوری فراتر نمی‌رود. در نتیجه برای رسیدن به توازنی مناسب میان افزایش دقت و کاهش بار محاسباتی در مسیریابی مبتنی بر خوشه‌بندی‌ چاهک متحرک یک روش نیمه‌متمرکز بر اساس الگوریتم ژنتیک پیشنهاد می‌کنیم. در این روش، محاسبات سبک‌وزن از سنگین‌وزن جدا شده و اجرای دسته اول محاسبات بر عهده حسگرها و دسته دوم بر عهده ایستگاه پایه گذاشته می‌شود. اقدامات روبه‌رو در طراحی راهکار پیشنهادی انجام شده است: 1) انتخاب سرخوشه بر اساس پارامترهای تأثیرگذار محیطی و نیز تعریف تابع هزینه عضویت حسگر در خوشه، 2) مدل‌سازی ریاضی شانس یک ناحیه برای دریافت چاهک متحرک و 3) طراحی یک تابع برازش برای ارزیابی شایستگی هر تخصیص از چاهک‌های متحرک به مناطق بحرانی در الگوریتم ژنتیک. در اقدامات اخیراً ذکرشده مینیمم‌سازی تعداد و نیز طول پیام‌ها مورد توجه قرار گرفته است. به طور خلاصه، مزیت مهم روش پیشنهادی امکان اجرایی‌شدن آن در شبکه‌های حسگر واقعی (به دلیل جداسازی محاسبات سبک‌وزن از محاسبات سنگین‌وزن) در کنار ایجاد موازنه‌ای مناسب میان اهداف تعریف‌شده است. نتایج شبیه‌سازی نشان‌دهنده بهبود در عملکرد روش پیشنهادی است. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        13 - مطالعه جامع لایه های شیلی سازند بورگان بانگرش به مسئله پایداری دیواره چاه
        محمد سلیمانی سعیده رعیت دوست
        چکیده این مطالعه قصد دارد تا میان لایه¬های شیلی سازند بورگان در این میدان نفتی را از دیدگاه پایداری دیواره چاه شناسایی کند. در روند انجام این مطالعه مجموعه ای از اطلاعات و نمونه¬ها شامل نمونه های مغزه از میدان تهیه شده و یک مطالعه موردی با جزییات ارائه می¬شود. برای چکیده کامل
        چکیده این مطالعه قصد دارد تا میان لایه¬های شیلی سازند بورگان در این میدان نفتی را از دیدگاه پایداری دیواره چاه شناسایی کند. در روند انجام این مطالعه مجموعه ای از اطلاعات و نمونه¬ها شامل نمونه های مغزه از میدان تهیه شده و یک مطالعه موردی با جزییات ارائه می¬شود. برای تعیین کانی شناسی نمونه ها آزمایشات پراش اشعه ایکس روی نمونه های توده¬ای انجام گرفته است. كاني¬هاي رسي نمونه¬ها استخراج شده و به روش¬هاي نرمال، حرارتي و اشباع اتيلني آماده¬سازي شده و مجدداً آزمایشات پراش اشعه ایکس انجام گرفتند. مرحله بعد مطالعه با ميكروسكوپ الكتروني و اندازه¬گیری ظرفيت تعويض کاتیونی نمونه¬ها می¬باشد. با طیف سنجی پرتو گاما و استفاده از كراس پلات نوع كاني‌هاي رسي نمونه¬ها مشخص گردیدند. كوارتز و کانی های رسی كائولينيت و ايليت فراوانترين كاني¬هاي موجود در نمونه ها محسوب می¬شوند. سازند شیلی مورد مطالعه تمايل چنداني به آبگيري و تورم از خود نشان نمی¬دهد و مشکل آماس در تماس با سیالات حفاری پایه آبی را ندارد. پایین بودن مقادیر ظرفیت تبادل کاتیونی این مسئله را تایید می¬کند. تصاویر میکروسکوپ الکترونی نیز نفوذپذیری پایین سنگ را نمایش می¬دهد. می توان نمونه¬ها را جزء گروه شیل های ورقه ای و شكننده تقسیم بندی کرد که به هنگام حفاري ميتوانند منجر به شکست سازند در امتداد سطوح لایه¬بندی و ریزش دیواره چاه گردند. طراحی شیمیایی سیال حفاری در حل مشکل ناپایداری دیواره چاه در این سازند چندان موثر نخواهد بود و تنها ممانعت از نفوذ فشار و سیال حفاری با استفاده از مواد پرکننده می تواند پایداری را بهبود بخشد. مناسبترین روش در پایدارسازی دیواره چاه در این سازند استفاده از روش های مکانیک سنگی مانند انتخاب جهت و شیب مناسب چاه می باشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        14 - تصحيح داده هاي انعکاس ويترينيت اندازه‌گيري شده با استفاده از روش "تحول فلورسانس زايي چندماسرالي" و استفاده از آن ها در مدل سازي يک بعدي چاه بينک-4
        محمد کسائی نجفی فرامرز شعبانی مریم میرشاهانی بیوک قربانی ارسلان زینل زاده
        در مطالعات ژئوشيميايي اکتشاف نفت، انعکاس ماسرال هاي تشکيل دهنده کروژن، به ويژه انعکاس ويترينيت، يکي از مهم ترين شاخص-هاي تعيين بلوغ حرارتي مواد آلي و تشکيل نفت و گاز است. علي رغم اينکه انعکاس ويترينيت به طور معمول با افزايش عمق دفن شدگي رسوبات افزايش مي يابد، خيلي اوقات چکیده کامل
        در مطالعات ژئوشيميايي اکتشاف نفت، انعکاس ماسرال هاي تشکيل دهنده کروژن، به ويژه انعکاس ويترينيت، يکي از مهم ترين شاخص-هاي تعيين بلوغ حرارتي مواد آلي و تشکيل نفت و گاز است. علي رغم اينکه انعکاس ويترينيت به طور معمول با افزايش عمق دفن شدگي رسوبات افزايش مي يابد، خيلي اوقات مهندسين اكتشاف هنگام مدل سازي بلوغ حرارتي، که با استفاده از مقادير انعکاس ويترينيت اندازه گيري شده با ميکروسکوپ پتروگرافي آلي فتومتردار کاليبره مي شود، با مشکل مواجه مي شوند. اين مشکل به سبب وجود ماسرال هاي مختلف و تضعيف انعکاس ويترينيت (ساپرشن) به وجود مي آيد. براي حل مشکل تضعيف انعکاس ويترينيت دانشمندان استراليايي با استفاده از ميکروسکوپ رامان ليزري يك روش چندپارامتري به نام "تحول فلورسانس زايي چندماسرالي" را توسعه دادند که به منظور اختصار آن را فَم ناميدند. در اين مقاله، به منظور آشنا نمودن خوانندگان هدف با روش فم و نحوه استفاده از داده هاي حاصل از آن، ابتدا اين روش به طور خلاصه معرفي شده است. سپس براي كاليبره كردن مدل يك بعدي ارائه شده براي چاه بينك-4 از داده هاي انعكاس ويترينيت اندازه گيري شده و داده هاي انعكاس به دست آمده از به كارگيري روش فم استفاده شده است. به منظور تبيين اهميت تصحيح داده هاي انعکاس ويترينيت به عنوان معمول ترين و مهم ترين پارامتر جهت کاليبراسيون مدل هاي حرارتي و مشخص کردن زمان و عمق زايش هيدروکربن از سنگ هاي منشأ پابده، گورپي، کژدمي و گدوان، داده هاي انعکاس ويترينيت و فم در مدل سازي يک بعدي چاه بينک-4 به کار برده شده و نتايج حاصل باهم مقايسه شده اند. تفاوت هاي زياد نتايج حاصل از کاليبراسيون مدل بلوغ با استفاده از داده هاي انعکاس ويترينيت معادل حاصل از روش فم با داده هاي انعکاس اندازه گيري شده در روغن امرسيون، از نظر ميزان پختگي، درصد تبديل ماده آلي، گستره توليد و مقدار رانش نفت، با استفاده از نمودارهاي حاصل از مدل سازي نشان داده شده اند. اين تفاوت ها در استراتژي هاي اکتشاف بسيار تعيين کننده هستند. کلمات کليدي: بلوغ حرارتي، انعکاس ويترينيت، تضعيف انعکاس، فلورسانسي زايي ماسرال هاي چندگانه(فم)، چاه بينک-4. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        15 - کاربرد روش هاي خوشه سازي (MRGC, AHC, DC, SOM) درتعيين تراوايي سنگ مخزن کربناته، سازند ايلام در جنوب غرب ايران
        سید علی معلمی فرهاد خوشبخت سکینه نقدی
        تراوايي يکي از پارامترهاي مخزني مهم است که در محاسبات و مدل‌سازي‌هاي مخزن نقش موثري ايفا مي‌کند. روش مستقيم اندازه گيري آن از طريق مغزه هاي گرفته شده از لايه هاي مخزني حاصل مي شود. ولي با توجه به محدود بودن مقدار مغزه هاي گرفته شده در يک ميدان و همچنين هزينه هاي زياد رو چکیده کامل
        تراوايي يکي از پارامترهاي مخزني مهم است که در محاسبات و مدل‌سازي‌هاي مخزن نقش موثري ايفا مي‌کند. روش مستقيم اندازه گيري آن از طريق مغزه هاي گرفته شده از لايه هاي مخزني حاصل مي شود. ولي با توجه به محدود بودن مقدار مغزه هاي گرفته شده در يک ميدان و همچنين هزينه هاي زياد روش هاي آزمايشگاهي؛ استفاده از روش هاي غيرمستقيم در چاه هاي فاقد مغزه به منظور تعيين مقدار تراوايي ارزش به سزايي دارد. در اين پژوهش با استفاده از روش هاي خوشه سازي با كمك لاگ هاي پتروفيزيكي مقدار تراوايي اندازه گيري و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. بدين منظور لاگ هاي پتروفيزيكي سازند ايلام از8 حلقه چاه انتخاب و علاوه بر آن از داده هاي تراوايي اندازه گيري شده آزمايشگاهي 3 حلقه براي مقايسه نتايج مورد استفاده قرار گرفته است. لاگ تراوايي ابتدا با استفاده از پارامتر تخلخل موثر در چاه A که داراي داده هاي تراوايي مغزه بود، تخمين زده شد و پس از بررسي ميزان دقت تخمين، محاسبات در ساير چاه هاي مورد مطالعه نيز صورت گرفت. در گام بعدي، با استفاده از روش هاي خوشه بندي، تراوايي تخمين زده شد. سپس نتايج بدست آمده با داده هاي آزمايشگاهي و تعيين ضريب همبستگي، بهترين روش معرفي شده است. بدين ترتيب با مقايسه 4 روش خوشه سازي SOM, MRGC, AHC & DC روش MRGC با ضريب همبستگي0.91پاسخ مناسبي نسبت به بقيه روش ها ارايه داده است. جزييات مقاله